لیلا بهرامی (پژوهشگر و دانشآموختهی جامعهشناسی) در یادداشتی اختصاصی به نقش سازوکارهای فرهنگی در خشونت علیه زنان میپردازد:
📍 نقش سازوکارهای فرهنگی با تأکید بر بدن در خشونت روانی علیه زنان📌 خشونت علیه زنان ازجمله مسائلی است که از صفحههای روزنامه و نشریات، رسانههای دیداری و شنیداری، صفحههای تلگرامی و اینستاگرامی گرفته تا در بین مکالمات دوستانه و علمی، بسیار در مورد آن نوشته و گفته شده است؛ اما بااینهمه راه طولانی و پرفرازونشیبی برای رسیدن به سرمنزل مقصود در پیش دارد.
📌 نظام پدرسالاری که با زندگی روزمرهی افراد درهم آمیخته است بهعنوان رفتاری آموختهشده در حال بازتولید است. ساختارهای پدرسالارانه و مردسالارانه باعث میشوند آناتومی، سرنوشت زنان باشد. این ساختارها علاوه بر آن، مانع میشوند که زنان بتوانند آزادانه و به اختیار، بدن خویش را شخصاً مدیریت کنند و دربارهی نیازهای آن تصمیم بگیرند. این ساختارها، نشان میدهند که بدن زن نمود واقعی سلطه است.
📌 خشونت علیه زنان از یکسو زاییدهی تبعیضهای اقتصادی_اجتماعی همراه با نابرابریهای قانونی و حقوقی در مکانها و موقعیتهای متفاوت و از سوی دیگر نتیجهی سازوکارهای فرهنگیای است که موقعیت فرودستی زنان را تولید و تثبیت میکنند؛ باورهای نهادی شده غیرعادلانه که بیرحمانه و موذیانه در لایههای زندگی روزمره زنان به تاختوتاز میپردازند.
📌 خشونت علیه زنان پدیدهای است که در تمام مراحل زندگی و حتی قبل از تولد نوزاد دختر، در فرهنگ سنتی یک جامعه جریان دارد. چنانکه تمایل به داشتن فرزند پسر از دیرباز میان ملل گوناگون وجود داشته است. گرچه این خردهفرهنگ در حال حاضر به نظر میرسد که دچار گسست شده است؛ اما همچنان در میان بسیاری از انسانها رواج دارد.
📌 نوعی از خشونت روانی، تعریفی است که زن را ناموس و شرافت مرد تعریف میکند. چیزی که بوردیو با عنوان سلطهی مردانه از آن یاد میکند. در این نظام زن مشروعیت لازم را ندارد و به همین دلیل در موقعیت فرودستی قرار میگیرد. زنان مایملک جمعی مردان مذکر خانواده محسوب میشوند و با جان گرفتن مفاهیمی مانند غیرت و تعصب در معرض خشونت قرار میگیرند. هنگامیکه حریم خصوصی زن مورد تعدی و تجاوز قرار میگیرد، علاوه بر ناراحتی و احساس ناخوشایندی که از آن شرایط تجربه میکند، از یکسو به دلیل حاکم بودن فرهنگ تجاوز که قربانی را مورد مذمت قرار میدهد و از سوی دیگر به خاطر اینکه ناموس و آبروی یک خانواده محسوب میشود قدرت دفاع از خود را از دست میدهد.
📌 خشونت روانی میتواند کیفیت زندگی، مشارکت اجتماعی، اعتمادبهنفس و سلامت روان، تربیت فرزندان و رابطه زوجین را تحت تأثیر قرار دهد و اهمیت بیشتری از خشونت فیزیکی در زندگی افراد دارد؛ درحالیکه چون یک آسیب پنهان است، غالباً نادیده گرفته میشود و بهصورت زخمی تازه ................
متن کامل این یادداشت را در شمارهی نخست پنداشت بخوانید نسخه الکترونیکی پنداشت را با تخفیف ویژه از کیوسک جار و کتابخوان طاقچه دریافت کنید: https://taaghche.com/book/95164