✳️ سه ملتی که سوسیالیسم را آزمودند و رها کردند

✍🏻 لی ادواردز

سوسیالیست‌ها دوست دارند بگویند که سوسیالیسم هرگز شکست نخورده؛ زیرا هرگز امتحان نشده است. ولی، در حقیقت، سوسیالیسم در هر کشوری که امتحان شده، شکست خورده است، از اتّحاد جماهیر شوروی که یک قرن پیش در آن اجرا شد تا سه کشور مدرن که سعی در اجرای سوسیالیسم داشتند ولی سرانجام آن را رد کردند: اسرائیل، هند و بریتانیا.

در حالی‌که اختلافات سیاسی عمده‌ای بین حکومت توتالیتر شوروی و سیاست دموکراتیک اسرائیل، هند و بریتانیا وجود داشت، این سه به اصول سوسیالیستی پایبند بودند، صنایع اصلی خود را ملّی کردند و تصمیم‌گیری اقتصادی را به حکومت سپردند.

تاریخ‌نگاران شکست شوروی را به‌دقّت ثبت کرده‌اند. در سال ۱۹۸۵، میخائیل گورباچف رهبری امپراتوری ورشکسته‌ی در حال فروپاشی را بر عهده گرفت. پس از ۷۰ سال حکمرانی مارکسیسم، مزارع شوروی قادر به تأمین آذوقه‌ی مردم نبودند، کارخانه‌ها نمی‌توانستند سهمیّه‌ی خود را تولید کنند، مردم برای خرید نان و دیگر مایحتاج در بلوک‌های مسکو و دیگر شهرها صف کشیده بودند و جنگ افغانستان با کیسه‌های جسد سربازان جوان شوروی به درازا کشیده بود.

اقتصاد کشورهای کمونیستی در پس پرده‌ی آهنین نیز به همین شکل ضعیف و متزلزل شده بود زیرا آن‌ها تا حد زیادی به‌عنوان مستعمرات اتّحاد جماهیر شوروی عمل می‌کردند. بخش صنعتی اروپای شرقی و مرکزی که هیچ انگیزه‌ای برای رقابت یا مدرن‌سازی نداشتند، به بنای یادبود ناکارآمدی و هدررفت بوروکراتیک، «موزه‌ی دوران متقدّم صنعتی»، بدل شدند. چنانکه نیویورک‌تایمز در آن زمان اشاره کرد، سنگاپور، دولت‌شهر آسیاییِ دو میلیون نفری، در سال ۱۹۸۷ بیست درصد بیشتر از تمام اروپای شرقی، ماشین‌آلات به غرب صادر کرد.

با این‌حال، سوسیالیسم هنوز روشنفکران و سیاستمداران برجسته‌ی غرب را فریب می‌داد. آن‌ها نتوانستند در برابر آن آهنگ دلفریب، دنیایی که رقابتی در آن نبود چون مالکیّت خصوصی در آن وجود نداشت، ایستادگی کنند. آن‌ها متقاعد شده بودند که بوروکراسی می‌تواند تصمیم‌های آگاهانه‌تری در زمینه‌ی رفاه مردم بگیرد تا خود مردم. آن‌ها با جان مینارد کینز هم‌عقیده بودند که «دولت عاقل است و بازار احمق.»

🖇 متن کامل:

كانال برنامه ريزي استراتژيك
https://t.me/ExecutiveManagement

Comments

Be the first to add a comment