✳️ در ساحت آیین گیس بُران
❇️بخش دوم
❇️ این ها نشانه اهمیت گیس زن است در فرهنگ ایرانی و اگر زن های ایران گیس یا موها را برای #مهسا دخترمان می برند ریشه در آیین پَل بُران یا گیسو بُران دارد.
◀️ بریدن و نگهداری گیس :
وقتی گیس ها بریده می شد که دو گیس دور سر زن بود یا به روشی دیگر همه موها را جمع می کردند و می بافتند که یک گیس باشد. آن هنگام که می بریدند سر موهای بریده را که تار تار می شد با روغن محلی نرم و بهم می چسباندند و ریشه بالای موی بریده شده را می بستند.
◀️ روغن خش یا خوش
این روغن حیوانی که معمولا از شیر گاو درست می کردند بهترین روغن هستی است.
روغن را پس گرم کردن کره از ماست گرفته شده با شیره خرمای گرم شده و گیاه خوشبوی چَویل بهم می آمیختند و در خیگ یا مشک روغنی کوچک می ریختند.
خیگ باید از پوست بزغاله پانزده تا بیست روزه که به شکل مهارت ورزی پوست بزغاله را قلفتی می کنند و آن پس با نمک و پوست بلوط در مجاورت هوا می نهاوند تا سه روز تا خوب بوی آن از بین رود بعد کمی روغن می ریختند تا نرم شود با گیاهانی مثل کرفس و چَویل آن پس روغن آزمایش را در می آوردند تا خیگ آماده ذخیره سازی روغن شود.
◀️ موها را در آن زمان که معمولا دوره ایران باستان بود برای سوگواری می بریدند یعنی طبق آیین سوگواری زن، دختر، مادر یا خواهر بزرگ فرد مرده شده می آمدند و طی رسمی پایدار که حمام کردن، شانه زدن و بریدن با ورد و دُندال خوانی یا سرو یا سروده های زنانی که دور آن زن که قرار است گیس اش بریده شود جمع می شدند و با تاب دادن دست ها در هوا و دور هم ویره ویره می گفتند:
های های دا دا دا دا دا
مُ رَهدُم وَ بَلی دا دا دا
پل سیت ای بورنِه جونُم
وَرکَندِه وِلات سیت ستینُم
که در برگردان می شود:
آهای مادر مادر مادر مادر
من رفتم به بلوط چینی مادر
گیس برای گریه دارد جانم
خراب شد جهان برایت ستونم
◀️ اینگونه بالای سر زن دُندال خوانی می شود و گیس را برای مراسم آماده می کردند.
یک رسم بود در سیاوش خوانی که متاسفانه تحت تصرف اعراب درآمد و رفتم برای مراسم تعزیه خوانی که اسب را کُتُل می کردند.
کُتُل یعنی دم آن را می می بستند با پاها و یال هایش را هم همینطور چون اسب در هنگامه جنگ و دویدن با دم و یال اش بهتر تشخیص داده می شود که چقدر برای سوار می دود.
اسب را که کُتُل می کردند روی زین گیس ها را تا گردن اسب آویزان می کردند تا نشستن سوار تا جایی که دست به گردن اسب دارد به هنگامه سواری گرفتن گیس زن باشد.
◀️ نکته اینکه زن های دیگر که گیس برای مراسم می بریدند در روی درخت آویزان می شد و وقتی مراسم چرخش اسب کُتُل شده تمام می شد موهای زدی اسب را به درخت بلوط که پیر یا جایی برای نذر و نیاز بود می آویختند.
◀️ روی اسب به جز موی زن وسایل جنگی آن مرده را می آویختند مثل لباس، سپر، شمشیر و... بود.
یک مکان بود به نام مافَه گَه که اسب را دور آن مکان مربع شکل که کعبه خوانی بود می چرخاندند و این مکان مربع شکل را در کعبه زرتشت واقع در استان پارس یا فارس داریم. مافه گه سبب می شود که دور آن بچرخند و این عبارت دور تو بچرخم که نشانه احترام است یعنی دور تو باشم تا آسیب به تو اگر رسد به من زند و این رسم را آن زمان در چرخش دور کعبه زرتشت و مافه گه بود تا دفع بلا شود.
❇️ دکتر پور فریاد
ادامه دارد... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️بخش دوم
❇️ این ها نشانه اهمیت گیس زن است در فرهنگ ایرانی و اگر زن های ایران گیس یا موها را برای #مهسا دخترمان می برند ریشه در آیین پَل بُران یا گیسو بُران دارد.
◀️ بریدن و نگهداری گیس :
وقتی گیس ها بریده می شد که دو گیس دور سر زن بود یا به روشی دیگر همه موها را جمع می کردند و می بافتند که یک گیس باشد. آن هنگام که می بریدند سر موهای بریده را که تار تار می شد با روغن محلی نرم و بهم می چسباندند و ریشه بالای موی بریده شده را می بستند.
◀️ روغن خش یا خوش
این روغن حیوانی که معمولا از شیر گاو درست می کردند بهترین روغن هستی است.
روغن را پس گرم کردن کره از ماست گرفته شده با شیره خرمای گرم شده و گیاه خوشبوی چَویل بهم می آمیختند و در خیگ یا مشک روغنی کوچک می ریختند.
خیگ باید از پوست بزغاله پانزده تا بیست روزه که به شکل مهارت ورزی پوست بزغاله را قلفتی می کنند و آن پس با نمک و پوست بلوط در مجاورت هوا می نهاوند تا سه روز تا خوب بوی آن از بین رود بعد کمی روغن می ریختند تا نرم شود با گیاهانی مثل کرفس و چَویل آن پس روغن آزمایش را در می آوردند تا خیگ آماده ذخیره سازی روغن شود.
◀️ موها را در آن زمان که معمولا دوره ایران باستان بود برای سوگواری می بریدند یعنی طبق آیین سوگواری زن، دختر، مادر یا خواهر بزرگ فرد مرده شده می آمدند و طی رسمی پایدار که حمام کردن، شانه زدن و بریدن با ورد و دُندال خوانی یا سرو یا سروده های زنانی که دور آن زن که قرار است گیس اش بریده شود جمع می شدند و با تاب دادن دست ها در هوا و دور هم ویره ویره می گفتند:
های های دا دا دا دا دا
مُ رَهدُم وَ بَلی دا دا دا
پل سیت ای بورنِه جونُم
وَرکَندِه وِلات سیت ستینُم
که در برگردان می شود:
آهای مادر مادر مادر مادر
من رفتم به بلوط چینی مادر
گیس برای گریه دارد جانم
خراب شد جهان برایت ستونم
◀️ اینگونه بالای سر زن دُندال خوانی می شود و گیس را برای مراسم آماده می کردند.
یک رسم بود در سیاوش خوانی که متاسفانه تحت تصرف اعراب درآمد و رفتم برای مراسم تعزیه خوانی که اسب را کُتُل می کردند.
کُتُل یعنی دم آن را می می بستند با پاها و یال هایش را هم همینطور چون اسب در هنگامه جنگ و دویدن با دم و یال اش بهتر تشخیص داده می شود که چقدر برای سوار می دود.
اسب را که کُتُل می کردند روی زین گیس ها را تا گردن اسب آویزان می کردند تا نشستن سوار تا جایی که دست به گردن اسب دارد به هنگامه سواری گرفتن گیس زن باشد.
◀️ نکته اینکه زن های دیگر که گیس برای مراسم می بریدند در روی درخت آویزان می شد و وقتی مراسم چرخش اسب کُتُل شده تمام می شد موهای زدی اسب را به درخت بلوط که پیر یا جایی برای نذر و نیاز بود می آویختند.
◀️ روی اسب به جز موی زن وسایل جنگی آن مرده را می آویختند مثل لباس، سپر، شمشیر و... بود.
یک مکان بود به نام مافَه گَه که اسب را دور آن مکان مربع شکل که کعبه خوانی بود می چرخاندند و این مکان مربع شکل را در کعبه زرتشت واقع در استان پارس یا فارس داریم. مافه گه سبب می شود که دور آن بچرخند و این عبارت دور تو بچرخم که نشانه احترام است یعنی دور تو باشم تا آسیب به تو اگر رسد به من زند و این رسم را آن زمان در چرخش دور کعبه زرتشت و مافه گه بود تا دفع بلا شود.
❇️ دکتر پور فریاد
ادامه دارد... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment