نام اثر: «رینالدو و آرمیدا»
نقاش: فرانسوا بوشه (۱۷۳۴ م)
سبک: روکوکو
تکنیک : رنگ روغن
محل نگهداری : موزه لوور؛

رضی الدین طبیب؛ مورخ هنر
قسمت اول


«رینالدو و آرمیدا» یکی از مشهورترین منظومه های عاشقانه ادبیات دنیای غرب است که دستمایه خلق آثار هنری فراوانی گشته است و به نظر می رسد که آفرینش یک پرده نقاشی عظیم از این منظومه، نخستین بار به دستور «چارلز اول» پادشاه انگلستان و با دستان توانمند «سِر آنتونی وان دایک» نقاش هلندی دربار وی صورت گرفته است.
بر اساس روایات تاریخی، چارلز به هنگام درگیری های داخلی دربار انگلستان بر سر تاج و تخت پادشاهی، برای مدتی در برج لندن زندانی  میگردد. او در زندان بیشتر وقت خود را صرف مطالعه کتب ادبی و تاریخی می کند و دقیقاً در همین زمان است که نسخه معتبری از یک شعر مشهور قدیمی به نام «اورشلیم نجات یافته» به دست وی می رسد. چارلز به شدت شیفته این کتاب شده و پس از آزادی از زندان به وان دایک دستور می دهد تا یکی از صحنه های مشهور آن یعنی «رینالدو و آرمیدا» را به تصویر بکشد. گرچه در همان زمانی که آنتونی وان دایک این داستان عاشقانه را برای او به تصویر کشید و به اتمام رساند، چارلز یکم درگذشت و شاه بینوا حتی فرصت آن را نیافت تا برای چند صباحی از آویختن و تماشای این نقاشی زیبا و سترگ بر دیوار کاخ سلطنتی اش مشعوف و کیفور شود!
حکایت «رینالدو و آرمیدا» که یک منظومه کوتاه عاشقانه است، یکی از بخشهای کتاب اورشلیم نجات یافته بود که نخستین بار در سال ۱۵۸۰ توسط «تُرکوآتو تاسو» شاعر و نویسنده ایتالیایی در قالب منظوم و منثور خلق و تدوین گردید و از اواخر قرن شانزدهم تا به امروز مورد توجه بسیاری از هنرمندان، آهنگسازان و نویسندگان اروپایی قرار گرفته است. تاریخ این حکایت عاشقانه به جنگ اول صلیبی باز میگردد. جایی که «گوفرِدو» سردار نیروهای نظامی مسیحی به همراه سربازانش قصد دارد محاصره اورشلیم را درهم بشکند تا مانع از پیشروی نیروهای نظامی امپراطوری عثمانی به داخل شهر شود. این محاصره توسط «آرگانته شاه» وضع شده که یکی از کارگزاران امپراتوری عثمانی و فرمانده سپاهیان مسلمان تُرک تبار است. در قلب این داستان خواندنی عاشقانه، صحنه رویارویی نیروهای متخاصم و به طبع آن نخستین مواجهه ی سوزان دو دلداده جوان است که برای خوانندگان روایت می‌شود و در واقع توصیف موقعیت عجیبی است که موجب می‌گردد تا در یک لحظه نفرت طرفین ماجرا، به عشقی سوزان و جاودانه مبدل شود.
«رینالدو» یکی از فرماندهان ارشد نیروهای گوفردو است و از سویی دیگر «آرمیدا» ملکه شهر دمشق و ساحره ی مخصوص دربار آرگانته شاه.
آرمیدا برای جلوگیری از پیشروی سپاه مسیحیان و البته به خاطر رسیدن به معشوق خود یعنی رینالدو، با سحر و جادو برخی سربازان ارتش گوفردو را اغوا و با طلسمی قدرتمند آنها را وادار به درگیری با نیروهای خودی مینماید و تعدادی دیگر را نیز به حیوانات وحشی تبدیل می سازد. در حقیقت در میانه میدان نبرد، آرمیدا به محض دیدن رینالدو شیفته شجاعت و برازندگی شهسوار سپاه دشمن شده و به سبب همین علاقه دیوانه وارش وی را می رباید و در بند خود می کشد؛ اما در چه بندی؟!
رینالدو سالارِ سپاه گوفردو، اکنون به واسطه جادوی ساحره در «باغ لذات دنیوی» و قصر مخفی آرمیدا تحت یک طلسم قوی به عشقبازی با محبوب افسونگر اوقاتش را میگذراند. پس از مدت کوتاهی گوفردو از ماجرا با خبر شده و به همراه برادرش «آئوستاتسیو» شروع به جستجو و یافتن شخصی می کنند که بتواند طلسم آرمیدا را بی اثر نماید. کمی بعد آنها با راهبی ملاقات مینمایند که به ایشان نوید آزادی قریب الوقوع رینالدو را میدهد. او به دو شوالیه شجاع یک «آینه الماس» میدهد و چگونگی رهایی رینالدو از بند طلسم را می آموزد و در پایان توصیه میکند که هر دو برای سفری طولانی و تحمل مخاطرات بسیار آماده باشند.
هر دو شهسوار راهی سفر صعب خود می‌شوند و سرانجام پس از چهارده روز به قصر مخفی آرمیدا می رسند و به سرعت رینالدو را یافته و اثر طلسم را باطل می کنند. رینالدو به همراه دو شوالیه، آرمیدا را که اکنون شکسته دل و افسرده شده است را ترک میکند. ساحره پس از آن در پی خودکشی برمیاید اما آنقدر ناراحت و پریشانحال است که فراموش کرده موجودی «نامیرا و فنا ناپذیر» است و دچار عذابی سخت اندوهبار می‌گردد: تنهایی و یک زندگانی جاودانه بدون عشق!
در نسخه های دیگر این داستان، پایانی دیگر برای دو عاشق رقم خورده است: گرویدن ساحره به دین مسیحیت، ازدواج با محبوبش و تبدیل شدن او از یک ساحره به انسانی میرا.
این داستان عاشقانه در قرن شانزدهم به بعد به یکی محبوبترین آثار ادبی-هنری بیشتر کشورها و دربارهای اروپایی مبدل گشت. به همین سبب بود که در سال ۱۷۳۴ «فرانسوا بوشه» نقاش نامدار دربار لویی پانزدهم نیز تصمیم گرفت تا بر اساس این حماسه عاشقانه، اثری در خور توجه و تحسین خلق نماید.
@renaissancetranslate

Comments

Be the first to add a comment