تعریف صِدق بر اساس معنا؛ دربارۀ نظریه مطابقت صدق آلفرد تارسکی
محمدرضا واعظ شهرستانی
آلفرد تارسکی (۱۹۰۱-۱۹۸۳) یکی از ریاضی-منطق دانان بزرگ قرن بیستم است. مهم‌ترین تأثیر فلسفی او، تعریف معناشناختی[۳] صدق از طریق ارائۀ نظریۀ مطابقت صدق است.[۴] تعریف معناشناختی[۵] صدق، به این معناست که او مفهوم صدق را بر اساس مفهوم معنا تعریف می‌کند. در این تعریف، اگر بخواهیم به معنای اصطلاح «معناشناسی» بپردازیم، می توان گفت به طور کلی معناشناسی، دانش بررسی و مطالعه معانی در زبانهای انسانی است. این علم معمولاً بر روی رابطه بین دلالت‌کننده‌ها مانند لغات، عبارت‌ها، علائم و نشانه‌ها و اینکه معانی آنها برای چه استفاده می‌شود، تمرکز دارد. معناشناسی یا همان سِمَنتیک، معنا را به عنوان رابطه‌ای میان یک عبارت زبانی و آنچه که عبارت مذکور بیان می‌کند یا دلالت دارد، در نظر می‌گیرد. بنابراین الفاظ یا عباراتی همچون “دلالت دارد”[۶]، “ارجاع می‌دهد”[۷]، “بیان می‌کند”[۸]، “می‌نامد”[۹] و “اشباع می‌سازد”[۱۰]، الفاظ و عباراتی معناشناختی هستند. در میان عبارات فوق، تارسکی از مفهوم “اشباع شدگی”[۱۱] برای تعریف صدق استفاده می کند.[۱۲]
@zeitoons
از سوی دیگر، دونالد دیویدسون، فیلسوف تحلیلی معاصر، در پی آن بود تا صورت و محتوای نظریه‌ای دربارۀ معنا را کشف کند. او صورتِ چنین نظریه‌ای را از نظریۀ معروف آلفرد تارسکی[۱۳] به صورت معکوس وام گرفت و محتوای آن را از طریق یک نظریۀ تعبیر[۱۴] فراهم آورد. چنین نظریۀ تعبیری در دستگاه فلسفی دیویدسون تعبیر ریشه‌ای[۱۵] نام دارد. در حقیقت دیویدسون با عکس نمودن نظریۀ صدق تارسکی، به تعریف معنا بر مبنای صدق می‌پردازد. به این منظور، نویسنده در مقالۀ بعدی، چگونگی دست‌یابی یک فرد(به عنوان مفسّر) به معنای سخنان و محتوای باورهای فرد مقابل(به عنوان گوینده) از طریق حقایق مصداقی را از منظر دونالد دیویدسون محور بحث قرار خواهد داد.
https://tinyurl.com/y3mm6592
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67197
محمدرضا واعظ شهرستانی
آلفرد تارسکی (۱۹۰۱-۱۹۸۳) یکی از ریاضی-منطق دانان بزرگ قرن بیستم است. مهم‌ترین تأثیر فلسفی او، تعریف معناشناختی[۳] صدق از طریق ارائۀ نظریۀ مطابقت صدق است.[۴] تعریف معناشناختی[۵] صدق، به این معناست که او مفهوم صدق را بر اساس مفهوم معنا تعریف می‌کند. در این تعریف، اگر بخواهیم به معنای اصطلاح «معناشناسی» بپردازیم، می توان گفت به طور کلی معناشناسی، دانش بررسی و مطالعه معانی در زبانهای انسانی است. این علم معمولاً بر روی رابطه بین دلالت‌کننده‌ها مانند لغات، عبارت‌ها، علائم و نشانه‌ها و اینکه معانی آنها برای چه استفاده می‌شود، تمرکز دارد. معناشناسی یا همان سِمَنتیک، معنا را به عنوان رابطه‌ای میان یک عبارت زبانی و آنچه که عبارت مذکور بیان می‌کند یا دلالت دارد، در نظر می‌گیرد. بنابراین الفاظ یا عباراتی همچون “دلالت دارد”[۶]، “ارجاع می‌دهد”[۷]، “بیان می‌کند”[۸]، “می‌نامد”[۹] و “اشباع می‌سازد”[۱۰]، الفاظ و عباراتی معناشناختی هستند. در میان عبارات فوق، تارسکی از مفهوم “اشباع شدگی”[۱۱] برای تعریف صدق استفاده می کند.[۱۲]
@zeitoons
از سوی دیگر، دونالد دیویدسون، فیلسوف تحلیلی معاصر، در پی آن بود تا صورت و محتوای نظریه‌ای دربارۀ معنا را کشف کند. او صورتِ چنین نظریه‌ای را از نظریۀ معروف آلفرد تارسکی[۱۳] به صورت معکوس وام گرفت و محتوای آن را از طریق یک نظریۀ تعبیر[۱۴] فراهم آورد. چنین نظریۀ تعبیری در دستگاه فلسفی دیویدسون تعبیر ریشه‌ای[۱۵] نام دارد. در حقیقت دیویدسون با عکس نمودن نظریۀ صدق تارسکی، به تعریف معنا بر مبنای صدق می‌پردازد. به این منظور، نویسنده در مقالۀ بعدی، چگونگی دست‌یابی یک فرد(به عنوان مفسّر) به معنای سخنان و محتوای باورهای فرد مقابل(به عنوان گوینده) از طریق حقایق مصداقی را از منظر دونالد دیویدسون محور بحث قرار خواهد داد.
https://tinyurl.com/y3mm6592
متن کامل در زیتون:
https://zeitoons.com/67197
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment