«محاصره دریایی ایران» در پاسخ به کنترل تنگه هرمز توسط ایران در ظاهر یک واکنش سخت و بازدارنده علیه ایران به نظر می‌رسد؛ اما در لایه‌های عمیق‌تر، می‌تواند آغاز یک بازی پیچیده و چندسطحی باشد که کنترل عواقب آن لزوماً در دست آمریکا نخواهد بود.
کنترل تنگه هرمز، تا به اینجا به حد کافی بازار جهانی انرژی را دچار شوک کرده است. در صورت آنچه ترامپ می گوید، سناریوی جهش ناگهانی قیمت نفت به بالای ۲۰۰ دلار نه‌تنها دور از ذهن نیست، بلکه در شرایط اختلال پایدار در عرضه، کاملاً واقعی است. فراموش نکنیم همین یک ماه پیش ترامپ به ناچار تحریم های نفت ایران را لغو کرد تا تاثیر اقدامات ایران در کنترل تنگه هرمز را خنثی کند. چیزی که برای آمریکا هم به تراژدی می ماند و هم به کمدی!
اما نکته کلیدی اینجاست: در صورت محاصره دریایی ایران، جهش فوق العاده ای در قیمت نفت اتفاق می افتد که همانا خواسته و سلاح اصلی ایران در بستن تنگه هرمز بود و این افزایش نجومی، فشار را بیش از آنکه بر ایران وارد کند، متوجه اقتصادهای مصرف‌کننده بزرگ، به‌ویژه آمریکا و متحدانش خواهد کرد.
در این میان، ایران ابزارهای مکملی نیز در اختیار دارد. احتمال گسترش تنش به باب‌المندب می‌تواند یکی از این ابزارها باشد؛ نقطه‌ای که اگر تحت تأثیر قرار گیرد، عملاً بخش بزرگ تری از شریان‌های تجارت جهانی انرژی و کالا را دچار اختلال می‌کند. این یعنی _بحران فراتر از انچه اکنون جریان دارد_از حالت منطقه ای به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل خواهد شد.
اما چرا ایران کمتر ضرر می کند؟
ایران می‌تواند با بهره‌گیری از مسیرهای شمالی و سازوکار سوآپ، نفت خود را از طریق ترکمنستان و دیگر مسیرها به چین منتقل کند؛ آن هم با قیمتی بالاتر از بازار متعارف. در چنین شرایطی، تحریم‌ها کارکرد خود را از دست می‌دهند و حتی به‌طور پارادوکسیکال، به افزایش درآمد ایران کمک می‌کنند.
اشتباه راهبردی احتمالی آمریکا اینجاست که به‌جای درگیر کردن مستقیم ایران، پای متحدان و بازیگران دیگر را به میدان باز می کند. کشورهایی که پیش‌تر در سایه هژمونی آمریکا محتاط بودند، اما اکنون با مشاهده ضعف و شکست پذیری آن در برابر ایران ، جسورتر عمل خواهند کرد. در نتیجه، به‌جای محدود شدن بحران، دامنه آن گسترش یافته و دیگران نیز، حتی اروپایی ها که تضاد منافع بیشتری با آمریکا یافته اند وارد تقابل با آمریکا می‌شوند.
در این میان، چین نیز می‌تواند از این وضعیت به‌عنوان یک فرصت ژئوپلیتیکی استفاده کند. افزایش فشار بر آمریکا، درگیر شدن آن در چند جبهه و بی‌ثباتی در بازار انرژی، می‌تواند پکن را به این جمع‌بندی برساند که زمان مناسبی برای اقدام در پرونده‌هایی مانند تایوان فرا رسیده است. واقعیت این است آنچه چین را از اقدام در تایوان منصرف کرده دو چیز است:
پرهیز از رو در رویی با قدرت نظامی آمریکا به عنوان حامی تایوان
بیم از ایجاد بحران برای اقتصاد خود
گرفتاری آمریکا در باتلاق جنگ با ایران و آشکارا شدن ضعف های اساسی از یک سو و بحران اقتصادی در نتیجه گران شدن نفت برای چین که به معنی گذشتن آب از سر اقتصاد چین است، چین را به این نقطه خواهد رساند که هرگز چنین فرصتی برای حل و فصل استخوان در گلویی به نام تایوان نخواهد یافت. این یعنی قرار گرفتن در لبه یک جنگ جهانی...
در نهایت، یک پارادوکس بزرگ شکل می‌گیرد:
آمریکا چنان در برابر ایران مستأصل می‌شود که برای کاستن از ضربه ایران به خودش در زمان جنگ، نفت ایران را از تحریم خارج می‌کند و در زمان آتش‌بس، به‌دنبال بستن کامل تنگه می‌رود؛
چیزی که هر دو، بیش از آنکه به نفع آمریکا باشد، همان چیزی است که کمابیش ایران می‌خواهد و از آن بهره می‌برد....
#رضا_شیبانی
@zahrdaroo
کنترل تنگه هرمز، تا به اینجا به حد کافی بازار جهانی انرژی را دچار شوک کرده است. در صورت آنچه ترامپ می گوید، سناریوی جهش ناگهانی قیمت نفت به بالای ۲۰۰ دلار نه‌تنها دور از ذهن نیست، بلکه در شرایط اختلال پایدار در عرضه، کاملاً واقعی است. فراموش نکنیم همین یک ماه پیش ترامپ به ناچار تحریم های نفت ایران را لغو کرد تا تاثیر اقدامات ایران در کنترل تنگه هرمز را خنثی کند. چیزی که برای آمریکا هم به تراژدی می ماند و هم به کمدی!
اما نکته کلیدی اینجاست: در صورت محاصره دریایی ایران، جهش فوق العاده ای در قیمت نفت اتفاق می افتد که همانا خواسته و سلاح اصلی ایران در بستن تنگه هرمز بود و این افزایش نجومی، فشار را بیش از آنکه بر ایران وارد کند، متوجه اقتصادهای مصرف‌کننده بزرگ، به‌ویژه آمریکا و متحدانش خواهد کرد.
در این میان، ایران ابزارهای مکملی نیز در اختیار دارد. احتمال گسترش تنش به باب‌المندب می‌تواند یکی از این ابزارها باشد؛ نقطه‌ای که اگر تحت تأثیر قرار گیرد، عملاً بخش بزرگ تری از شریان‌های تجارت جهانی انرژی و کالا را دچار اختلال می‌کند. این یعنی _بحران فراتر از انچه اکنون جریان دارد_از حالت منطقه ای به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل خواهد شد.
اما چرا ایران کمتر ضرر می کند؟
ایران می‌تواند با بهره‌گیری از مسیرهای شمالی و سازوکار سوآپ، نفت خود را از طریق ترکمنستان و دیگر مسیرها به چین منتقل کند؛ آن هم با قیمتی بالاتر از بازار متعارف. در چنین شرایطی، تحریم‌ها کارکرد خود را از دست می‌دهند و حتی به‌طور پارادوکسیکال، به افزایش درآمد ایران کمک می‌کنند.
اشتباه راهبردی احتمالی آمریکا اینجاست که به‌جای درگیر کردن مستقیم ایران، پای متحدان و بازیگران دیگر را به میدان باز می کند. کشورهایی که پیش‌تر در سایه هژمونی آمریکا محتاط بودند، اما اکنون با مشاهده ضعف و شکست پذیری آن در برابر ایران ، جسورتر عمل خواهند کرد. در نتیجه، به‌جای محدود شدن بحران، دامنه آن گسترش یافته و دیگران نیز، حتی اروپایی ها که تضاد منافع بیشتری با آمریکا یافته اند وارد تقابل با آمریکا می‌شوند.
در این میان، چین نیز می‌تواند از این وضعیت به‌عنوان یک فرصت ژئوپلیتیکی استفاده کند. افزایش فشار بر آمریکا، درگیر شدن آن در چند جبهه و بی‌ثباتی در بازار انرژی، می‌تواند پکن را به این جمع‌بندی برساند که زمان مناسبی برای اقدام در پرونده‌هایی مانند تایوان فرا رسیده است. واقعیت این است آنچه چین را از اقدام در تایوان منصرف کرده دو چیز است:
پرهیز از رو در رویی با قدرت نظامی آمریکا به عنوان حامی تایوان
بیم از ایجاد بحران برای اقتصاد خود
گرفتاری آمریکا در باتلاق جنگ با ایران و آشکارا شدن ضعف های اساسی از یک سو و بحران اقتصادی در نتیجه گران شدن نفت برای چین که به معنی گذشتن آب از سر اقتصاد چین است، چین را به این نقطه خواهد رساند که هرگز چنین فرصتی برای حل و فصل استخوان در گلویی به نام تایوان نخواهد یافت. این یعنی قرار گرفتن در لبه یک جنگ جهانی...
در نهایت، یک پارادوکس بزرگ شکل می‌گیرد:
آمریکا چنان در برابر ایران مستأصل می‌شود که برای کاستن از ضربه ایران به خودش در زمان جنگ، نفت ایران را از تحریم خارج می‌کند و در زمان آتش‌بس، به‌دنبال بستن کامل تنگه می‌رود؛
چیزی که هر دو، بیش از آنکه به نفع آمریکا باشد، همان چیزی است که کمابیش ایران می‌خواهد و از آن بهره می‌برد....
#رضا_شیبانی
@zahrdaroo
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment