✳️ تشبیه مُضمر در تست های کنکور

تشبیه مضمر، به معنای تشبیه پنهان است. در این نوع تشبیه ظاهرا با ساختار تشبیهی مواجه نیستیم ولی مقصود گوینده تشبیه است.
در تشبیه مضمر، شاعر سعی می کند ارتباط میان مشبه و مشبه به را دورتر سازد تا تشبیه از زیبایی و غرابت بیش تری برخوردار باشد.

مثال :

چو لاله در قدحم ریز ساقیا می و مشک
که نقش خال نگارم نمی رود ز ضمیر
( حافظ)

در این بیت، حافظ به صورت پوشیده ( تشبیه مضمر) می و مشک را به لاله به خاطر سرخی
خال روی صورت یار را به سیاهی درون گل لاله روی معشوق را به لاله به خاطر سرخی؛ مانند کرده است.

مثال:

♦️شمع اگر زان رخ خندان تو به زبانی لافی زد پیش عشاق تو شب ها به غرامت برخاست ( حافظ)

در این بیت، شاعر در یک تشبیه پنهان، شمع را به رخ خندان یار تشبیه می کند و رخ خندان یار را از شمع برتر می داند.

مثال:

♦️بنفشه طره مفتول خود گره می زد
صبا حکایت زلف تو در میان انداخت

 ز شرمِ آنکه به رویِ تو نسبتش کردم
سمن به دستِ صبا خاک در دهان انداخت ( حافظ)

شاعر در یک تشبیه مضمر، بنفشه را به زلف معشوق تشبیه کرده است

عاشق اگر منم چرا غنچه دریده پیرهن 
  تشنه اگر منم چرا لاله بود به خون کفن

(تشبیه عاشق به غنچه و تشنه به لاله : شاعر در ظاهر خود را عاشق و تشنه معرفی می‌کند اما در خلال بیت درمی‌یابیم که این دو صفت را به غنچه و لاله شبیه دانسته است)

زلف عنبر شکن از روی تو سر می پیچد            
چه کند ز آتش اگر زانک نپرهیزد مشک ( خواجوی کرمانی)  
(تشبیه زلف به مُشک و روی به آتش )

روی نگار در نظرم جلوه می نمود 
از دور بوسه بر رخ مهتاب می زدم
(حافظ)
(تشبیه روی نگار به مهتاب)

به روز واقعه تابوت ما ز سرو کنید/ که می‌رویم به داغ بلند بالایی
( تشبیه قامت یار به سرو)

گاهی مرز میان تشبیه مضمر و استعاره مصرحه بسیار نزدیک می شود و یکی می شوند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan