در سوگ باغبانی که خاک را از آتش نجات می‌داد

برای سالگرد جانباختن شریف باجور

سوم شهریورماه ۱۳۹۷، شریف باجور به همراه امید کهنه‌پوشی، محمد پژوهی و رحمت حکیمی‌نیا، برای مهار آتش‌سوزی در جنگل‌های پیله و سلسیِ مریوان به دل آتش رفتند و دیگر بازنگشتند.
مرگی که در ظاهر، حادثه‌ای طبیعی در دل عملیات آتش‌نشانی جلوه داده شد، اما شواهدی که بعدها از سوی نزدیکان و فعالان محیط‌زیست کردستان مطرح شد، از جمله وضعیت پیکرهای ناقص و آسیب‌هایی که با سوختگی صرف همخوانی نداشت، تردیدهای جدی درباره‌ی طبیعی بودن این فاجعه برانگیخت.
شریف باجور اما تنها یک قربانیِ آتش نبود. او نماد یک الگوی مبارزه‌ی مدنی چندلایه بود: عضو هیئت‌مدیره‌ی انجمن سبز چیا، مسئول اطفای حریق، مدافع حقوق حیوانات، و کنشگری که با راهپیمایی از مریوان تا ثلاث باباجانی و اعتصاب غذا، صدای بی‌صدایان بود، از جانوران بی‌دفاع گرفته تا کولبران و زندانیان سیاسی. بازداشت‌های مکرر او در سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۵ نشان می‌دهد که فعالیت محیط‌زیستی در کردستان، از همان ابتدا، چطور با سرکوب امنیتی گره خورده بود.
آنچه مرگ او را به یک نقطه‌ مهم بدل می‌کند، پیوندی است که میان بحران زیست‌محیطی و بحران حقوق بشری در استانهای کردنشین ایران شکل گرفته: آتش‌سوزی‌های مکرر جنگل‌های زاگرس که فعالان محلی آن‌ها را نه اتفاقی، بلکه بخشی از الگویی سیستماتیک می‌دانند؛ و کنشگرانی که در نبود نهادهای مستقل نظارتی، جان خود را برای حفاظت از محیط‌زیست به خطر می‌اندازند، بی‌آنکه حمایت یا امنیت لازم از سوی حاکمیت برایشان فراهم باشد.
یاد شریف باجور، یادآور این حقیقت است: در ایران، دفاع از یک درخت یا یک جانور بی‌دفاع، می‌تواند همان‌قدر خطرناک باشد که دفاع از یک زندانی سیاسی.
راهش، در تداوم مبارزه‌ کسانی که هنوز برای محیط‌زیست و انسانیت می‌کوشند، زنده است.

🆔@azambahramiran