‍ ✍️چالش نبود راهبرد توسعه پایدار

📌بخش کشاورزی به دلیل تامین امنیت غذایی کشور و تامین معیشت بخشی از جمعیت کشور به طور مستقیم و غیر مستقیم (بهره برداران، صنایع فرآوری و تبدیلی، خدمات وابسته به بخش، تجار ،عمده فروش و خرده فروش و ... ) از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و لذا مدیریت بخش کشاورزی نیازمند مدیریت و راهبری هوشمندانه با نگاهی به آینده است. بخش کشاورزی در حال حاضر با مشکلات و چالش‌های اساسی همانند خشکسالی، تغییرات آب و هوایی، کافی نبودن سرمایه‌گذاری، مشکل آب و خاک، پایین بودن بهره‌وری، ضایعات و هدرفت، مدیریت ناکارآمد بازار و تولید، کمیود دانش و فناوری روزآمد و مدیریت دانش، کمبود تحقیق و توسعه، کمبود ترویج و آموزش کاربردی و سرمزرعه روبروست و ترسیم درخت مشکل و ارائه راهکارهای اساسی برای حل هر مشکل و مساله، نیازمند مدیریتی است که با الفبای مدیریت مشارکتی آشنا بوده و تصمیم سازی بر محور تحقیق و مطالعه و مشارکت فکری و عملیاتی با ذینفعان بنا شده باشد. توجه ناکافی و به موقع نبودن و بدون رویکرد مدیریت دانش به مشکلات بخش کشاورزی به طور یقین به مشکلات موجود عمق بخشیده و مشکلات جدیدی را به وجود خواهد آورد که فائق شدن بر این مشکلات سخت‌تر و پیچیده‌تر خواهد شد.

📌در علم اقتصاد برای توسعه پایدار توجه ویژه به انباشت سرمایه شده است که سرمایه اعم از مادی (پولی، مالی، طبیعی و ...) و غیرمادی(سرمایه اجتماعی، انسانی، فرهنگی و ... ) بر محوریت محافظت و توسعه منابع طبیعی و پایه استوار است اما در کشور ما به طورکلی و به خصوص در بخش کشاورزی با "انباشت مشکل" روبرو هستیم و هر روز مشکل جدیدی به آن اضافه می‌شود. شناخت سرمنشا و علل اصلی مشکلات موجود در وهله اول می‌تواند کمک به تدوین برنامه و راهبردهایی نماید که در مدت زمان مشخص( آنی، کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت) علل اصل کنترل و مدیریت شود در غیر این صورت چشم انداز بخش کشاورزی مطلوب و مناسب (از بعد شاخص های توسعه پایدار ) نخواهد بود.

📌از طرف دیگر توجه به این نکته ضرورت دارد که فعالیتهای بخش کشاورزی در بستر اقتصاد کلان و سیاستهای حاکمیت شکل گرفته و از متغیرهای کلان اقتصادی و سیاستهای مختلف اتخاذ شده تاثیر می ‌پذیرد. افزایش تورم تولیدی( افزایش قیمت نهاده ، دستمزد کارگران، اجاره ماشین آلات و ...) تهدید بزرگی برای مزیت رقابتی و پایداری تولید در بخش کشاورزی است. شناخت علل بروز تورم و مدیریت و کنترل تورم از جمله اقداماتی است که بر توسعه پایدار بخش کشاورزی موثر است. در کنار آن سیاستهای دولت در خصوص تجارت، تولید و بازار اگر به صورت منطقی و کارآمد تعیین شود می تواند بخشی از مشکلات بخش کشاورزی را برطرف نماید.

📌نگاهی به آمارهای بخش کشاوری می‌تواند تصویری از وضعیت گذشته و حال را به تصویر کشانده و هشدارهایی برای آینده را نمایان سازد. در سال 1397 نرخ رشد ارزش افزوده بخش کشاورزی منفی بوده و ادامه این روند تضعیف بخش کشاورزی را به همراه خواهد داشت. سهم فصل کشاورزی و منابع طبیعی از اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه ای کل کشور 4 درصد است. رقم سهم فصل کشاورزی و منابع طبیعی (هزینه ای و عمرانی) توانایی پاسخگویی به مدیریت و راهبری کدام مشکل کشاورزی و منابع طبیعی را دارد؟ از طرف دیگر میزان تشکیل سرمایه ناخالص بخش کشاورزی از 87427 میلیارد ریال به قیمت ثابت سال 90 در سال 1390 به 45000 میلیارد ریال در سال 1395 رسیده که حاکی از کاهش تشکیل سرمایه ناخالص در بخش کشاورزی است. طی سالهای 90 تا 96 نرخ رشد واردات بیشتر از صادرات بوده و به طور میانگین واردات در حدود 1.9 برابر صادرات بوده است. برآیند صادرات و واردات حاکی از آن است که طی دوره مورد بررسی تراز تجاری همواره منفی بوده و به عبارتی همواره صادرات کمتر از واردات بوده است.

📌پرواضح است توجه ناکافی به مشکلات و تهدیدهای بخش کشاورزی، افزایش رشد حقیقی بخش کشاورزی را با احتمال کم مواجه خواهد ساخت مگر سیاستگذاران به جای نوشتن سیاستهای خوب بر روی کاغذ چند مورد از آنها را عملیاتی سازند.

منتشر شده :مجله آینده نگر ، شماره 94 ، فروردین ماه 1399

🌸 برای مطالعه کامل مقاله لطفا به وب سایت نویسنده مطلب مراجعه فرمایید:
🌸http://chawosh.org🌸

attach 📎

Comments

Be the first to add a comment