‏اندوهی که کتاب «دو قرن سکوت» بر دل من گذاشت، را هرگز در هیچ نوشته‌ای تجربه نکرده‌ام. محنتی بلندمدت که هنوز بعد از سیزده سال از خواندن کتاب، هر بار که مرور می‌شود به همان اندازهٔ نخستین بار دردناک است.
‏مردمی مشغول زندگی بودند که نکبتی بر آنان آوار شد و چند قرن به بردگی‌شان کشید.

عجیب زاده