‍ | پیتر آوری
/ تاریخ معاصر ایران

‏توجه بیش از حد پادشاهان قاجار به بازرگانان از جمله عواملی مهمی بود که درنهایت منجر به تضعیف قدرت حکومت شد. ناظران اروپایی از همان اوایل قرن نوزدهم به سیاست های تشویقیِ سلاطین قاجار در مورد معاف کردن بازرگانان از پرداخت کلیه مالیات ها بجز عوارض گمرکی اشاره کرده اند ‏این سیاست با رویهٔ سلاطین زند تفاوت داشت در دوران زندیه بازرگانان مجبور بودند کمک هایی مالی به خزانه دولت اختصاص دهند. اما در دوران قاجار، تجار از حیطه عمل وسیعتری برخوردار شدند. آقامحمدخان دستور داده بود که هرکس را که مزاحم بازرگانان شود بشدت مجازات نمایند او توانسته بود مرو ‏را مرکز تجاری ایران در آسیای مرکزی قرار دهد و شهرهای مرزی را به پایگاه عمده تجارت خارجی بدل سازد. اشتیاق سلاطین قاجار به ایجاد شهرهای تجاری تمایل به شهرنشینی را فزونی داد و به تشکیل یک اقتصاد پولی سرعت بخشید و مهم تر همه با افزایش تماسهای خارجی موجب رواج افکار روشنگری شد
‏بطوریکه از اواخر سلطنت ناصرالدین شاه یک طبقه اجتماعی جدید نازپرورده از اشراف که بخاطر تجارت خارجی ثروتمند شده بودند بوجود آمد. این طبقه که در اثر تماس با اروپایی ها به نیروی خود پی برده بودند با انقلاب مشروطه قدرت خود را به منصهٔ ظهور رسانیدند.

تصویر: مسجد سلطانی وکیل

✅ @karkhone