خوسه_دونوسو نویسنده شیلیایی است که اعتقادی به رئالیسم جادویی ندارد و آن را سم ادبیات آمریکای لاتین می‌داند سمی که باید از ان رها شد.
حکومت نظامی فقط درباره حکومت پینوشه نیست. هیچ نامی از او برده نمی شود این رمان درباره حکومت دیکتاتوری است و مردمی مفلوک، سرکوب شده، ناامید ،خسته از مبارره و از هم گسیخته است.
شخصیت اصلی رمان خواننده‌ای به نام مانونگو ورا است که بعد از ۱۳ سال دوری از وطن، حال برای مراسم خاکسپاری همسر پابلو نرودا به شیلی بازگشته است. او در خارج از کشور برای بسیاری از شعرهای نرودا آهنگ ساخته، خوانده و شهرتی به هم زده است. بازگشتش به وطن زمانی است که حکومت نظامی چون بختکی بر زندگی روزانۀ مردم افتاده و نیروهای مبارز سرخورده و افسرده، و ناتوان از ترسیم آینده‌اند.
کل رمان در یک روز اتفاق می‌افتد از سرخوردگی مانونگو در روز ورودش و دیدن هم حزبی های قدیمی اش که کاری از دست‌شان برنمی‌آید، گذراندن شبی با معشوقِ سابقش که به دنبال کشتن شکنجه‌گرش است و صبح مراسم که او می‌فهمد با رفتن و ناله کردن و مبارزه به شیوه قبل،کاری از پیش نمی‌برد و سرکوب و فساد تمام جامعه را گرفته است. او تصمیم می‌گیرد بماند و نسل بعد از خود را پرورش دهد با تنها راه رهایی بخش ممکن یعنی ادبیات.
خواندن این رمان جدا از اینکه با تجربیات ما گره خورده و امتیازش به اینکه تنها راه گذشتن از استبداد و مبارزه خواندن و آگاه شدن است نه تیر و فشنگ،آزار دهنده هم هست؛اینکه چیزی که او آنرا فاجعه می‌نامد و خشونت پلیس و سرکوبی که او را متحول می‌کند از اتفاقات و اخبار روزمره ماست.
زیستن در دل فاجعه و قهر وحشتناک واقعیت، خواه ناخواه در قلب و ناخوداگاه ما تاثیر می‌گذارد و کمتر اتفاق وحشتناکی در دنیای دیگر تو را به لرزه می‌اندازد.تنها زیستن در دل ادبیات و هنر است که نازکی خیالت را تازه نگه می‌دارد تا آنچه دیکتاتورها می‌‌خواهند به دست نیاورند:پوست کلفت شدن شهروند.
در انتهای رمان نویسنده‌ای برای کودکان داستان می‌خواند و از تاریخ می‌گوید؛از ما که گذشت شاید ادبیات، هنر و آگاهی نسل آینده را از این وضعیت فاجعه بار نجات دهد.
#مهدی_فاتحی