✅ نخستین تلاش ها در تفکیک سلطنت و حکومت؛
(تبار شناسی مجلس3)
♦️قائم مقام فراهانی با مرگ عباس میرزا(1203-1249قمری)، ولیعهد محبوب قاجار، دچار انقلاب فکری در حوزه حکمرانی شد و به اندیشه نوسازی دولت و تفکیک حکومت و سلطنت افتاد. اما با دیوار بلند استبداد در حوزه الهیات سلطنت مواجه شد و جانش را از دست داد. اعتماد السلطنه در « صدر التواریخ» این وضعیت را گزارش داده است.
🔹 سخن اعتماد السلطنه ناظر به اندیشه و اقدام قائم مقام در نوسازی دولت و تفکیک حکومت از سلطنت است. وی تأکید می کند؛« قائم مقام، خیلی میل داشت که در عالم وزارت خود نوعی مختار باشد که سلطان، بی رضای او به کسی کاری ندهد و عطایی ننماید. این سودا او را به مذلت انداخت و روزگارش را تباه ساخت».
♦️اعتماد السلطنه، در ارزیابی حادثه قتل این صدر اعظم روشن اندیش می نویسد؛«ظل الله از جنس بشر برتری و امتیاز دارد، سلاطین به هیچ وجه با ما مردم طرف نسبت نیستند و نباید به غرور خدمت، با آنها جسارت کرد.سلطنت به اختیار شخصی نیست که هر کس به آن قائل شود. این رتبه[شاهی] مخصوصاً بستۀ به افاضۀ الهی است که در میان چندین کرور نفوس یک نفر بر انگیخته می شود، پس با چنین کسی نباید طرف شد و با او جسارت نباید کرد که ستیزه با سلطان، مثل ستیزه با قهر و غضب الهی است. در این صورت، هرکس از مقام بشریت خود تجاوز کند، به مکافات خواهد رسید. با این همه مطالب... قائم مقام...لساناً جسارت کرده، ولی هیچ وقت خیانت به دولت نداشت».
🔸 منبع؛ اعتماد السلطنه، صدر التواریخ، ص141-143
🆔@dfeirahi👇🆔@Feirahihttps://www.instagram.com/p/CAuJ63Apy8_/?igshid=513jiwmhcwkc