هیچ‌کس نباید از اینکه ادعاهای مربوط به ذات انسان جنجال‌برانگیزند، شگفت‌زده شود. بدیهی است که هر ادعایی را باید به دقت مورد بررسی قرار داد و هر نقص تجربی و منطقی وارد به آن را بیرون کشید، درست همان‌طور که با هر فرضیه‌ی علمی دیگری برخورد می‌شود. اما انتقادهایی که علوم تازه‌ی مربوط به ذات بشر را نشانه رفته‌اند، برای بحث‌های فکری معمول بوده است. این نقدها غالباً در ردای تهدید، تهمت، سوء برداشت، تحریف واقعیت، و از همه تازه‌تر، توهین و افترا ظاهر شده‌اند. به نظر من، خاستگاه چنین رفتارهای خردستیزانه‌ای دو جاست.
نخست اینکه در قرن بیستم دکترین لوح سپید بدل به آیینی مقدس شده، که در ذهن مدافعانش یا باید با ایمانی راسخ به آن باور داشت یا به کل آن را بی‌اعتبار دانست. تنها چنین نگاه سیاه و سفیدی می‌تواند آدم‌ها را به آنجا برساند که ایده‌ی «برخی از وجوه رفتار ذاتی است» را به ایده‌ی «تمام وجوه رفتار ذاتی است» تعبیر کنند، یا پیشنهاد اینکه «ویژگی‌های ژنتیکی ابعاد انسان را تحت تأثیر قرار می‌دهد» را به ایده‌ی «ژن‌ها ابعاد انسان را تعیین می‌کنند»، تحریف کنند. تنها اگر ذهن را یک لوح صیقلی بدانیم است که از کوره در رفتن‌مان طبیعی خواهد بود اگر بشنویم ذات انسان، ما را وقت خوشحالی، به خندیدن و نه اخم‌کردن وا می‌دارد.
علت دوم آن است که متفکران «رادیکال» به دام اخلاقی‌کردن‌های خودشان افتاده‌اند. وقتی آن‌ها خود را با ادله‌ی سست‌بنیادی چون اینکه نژادپرستی، جنس‌گرایی، جنگ و نابرابری سیاسی واقعیاتی نامطلوب‌اند چرا که چنین چیزی در ذات آدمی موجود نیست، انباشته‌اند (به جای آنکه بنیان مدعیات‌شان را فارغ از ذات انسان تعریف کنند)، کشف هر یافته‌ای درباره‌ی ذات انسان، بنا به استدلال خودشان، نشان می‌دهد که انگار آن چیزها آن‌قدرها هم بد نیستند. این‌همه سبب می‌شود تا برای از اعتبار انداختن یافته‌ها به هر ابزاری متوسل شوند. اگر استانداردهای معمول استدلال علمی کارگر نیفتاد، چاره‌ای نیست، باید دست به دامان ترفندهای دیگر شد چرا که منفعتی عظیم‌تر در خطر است.
📘 لوح سپید
🖊 استیون پینکر
📄 128
@ScientificSkepticism
نخست اینکه در قرن بیستم دکترین لوح سپید بدل به آیینی مقدس شده، که در ذهن مدافعانش یا باید با ایمانی راسخ به آن باور داشت یا به کل آن را بی‌اعتبار دانست. تنها چنین نگاه سیاه و سفیدی می‌تواند آدم‌ها را به آنجا برساند که ایده‌ی «برخی از وجوه رفتار ذاتی است» را به ایده‌ی «تمام وجوه رفتار ذاتی است» تعبیر کنند، یا پیشنهاد اینکه «ویژگی‌های ژنتیکی ابعاد انسان را تحت تأثیر قرار می‌دهد» را به ایده‌ی «ژن‌ها ابعاد انسان را تعیین می‌کنند»، تحریف کنند. تنها اگر ذهن را یک لوح صیقلی بدانیم است که از کوره در رفتن‌مان طبیعی خواهد بود اگر بشنویم ذات انسان، ما را وقت خوشحالی، به خندیدن و نه اخم‌کردن وا می‌دارد.
علت دوم آن است که متفکران «رادیکال» به دام اخلاقی‌کردن‌های خودشان افتاده‌اند. وقتی آن‌ها خود را با ادله‌ی سست‌بنیادی چون اینکه نژادپرستی، جنس‌گرایی، جنگ و نابرابری سیاسی واقعیاتی نامطلوب‌اند چرا که چنین چیزی در ذات آدمی موجود نیست، انباشته‌اند (به جای آنکه بنیان مدعیات‌شان را فارغ از ذات انسان تعریف کنند)، کشف هر یافته‌ای درباره‌ی ذات انسان، بنا به استدلال خودشان، نشان می‌دهد که انگار آن چیزها آن‌قدرها هم بد نیستند. این‌همه سبب می‌شود تا برای از اعتبار انداختن یافته‌ها به هر ابزاری متوسل شوند. اگر استانداردهای معمول استدلال علمی کارگر نیفتاد، چاره‌ای نیست، باید دست به دامان ترفندهای دیگر شد چرا که منفعتی عظیم‌تر در خطر است.
📘 لوح سپید
🖊 استیون پینکر
📄 128
@ScientificSkepticism
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment