✳️ دربابِ اخلاقِ پژوهش در فضای مجازی
✳️ دکتر احمدرضا بهرامپور عمران
❇️ رسم و قاعده بر این است که در نوشتنِ مقاله‌های علمی و پژوهشی نویسنده نخست پیشینه‌ای از تحقیق را بربشمارد و به منابع کارش استناد‌کند. بماند که برخی به لطائف‌الحیلی سعی‌می‌کنند هم پیشینه‌ی کار را نشان‌بدهند و هم زیرکانه یا گربزانه آن‌چه را از آن بهره‌می‌برند، پنهان‌کنند. داستانش بسیار پیچیده است.
این سال‌ها با گسترشِ جلساتِ مجازی و اتاق‌های گفتگو، برخی افراد، حتی گاه آن‌ها که اسمی و رسمی دارند، به منبع و سرچشمه‌ی سخنِ خود اشاره‌ای نمی‌کنند. اگر از آنان بپرسید چرا در سخنتان فلان مطلب را که نخستین‌بار در بهمان کتاب یا مقاله از فلان استاد آمده، ارجاع‌نداده‌اید، احتمالاً آن را به ماهیتِ شفاهیِ بحث و گفتگو و سخن‌رانی نسبت‌می‌دهند؛ و توجیحشان چنین است: در سخن‌رانی و گفتگو که نمی‌توان به تمامیِ مآخذی که از آن بهره‌می‌گیری ارجاع‌بدهی! از حوصله‌ی بحث و سوادِ مخاطب خارج است!
در پاسخ باید گفت: آری، شاید در نقلِ آن‌چه درشمارِ دانش‌ِ عمومی درآمده (مثلاِ نسبیتِ انشتین، جاذبه‌ی زمین)، چندان ضرورتی به ارجاع نباشد اما وقتی نکته‌ای و دقیقه‌ای را آن‌هم به‌گونه‌ای نقل‌می‌کنیم که گویا از اکتشافاتِ شخصِ شخیصِ خودمان است (مثلا با تعابیری نظیرِ: جالب است بدانید که/ نکته‌ای را باید عرض‌کنم ...) مساله کاملاً متفاوت‌می‌شود.
ساعتی پیش دوستی پوشه‌ی دیداریِ جلسه‌ای را که بحث درباره‌ی غزلی از حافظ است برایم ارسال‌کرد. یکی از گفتگوکننده‌ها به این بیت که می‌رسد:
ساقیا در گردش ساغر تعلل تا‌به‌چند؟
دَور چون با عاشقان افتد تسلسل باشد!
درباره‌ی معنای ضمنیِ واژه‌ی "تعلّل" (دوباره‌نوشاندن و گرداندنِ جام شراب یا دومین جرعه) و معنای ایهامی آن در بیتِ حافظ، ارشمیدس‌وار چنان دادِ سخن‌می‌داد که گویی از یافته‌های خودش است. حال‌آن‌که نویسنده‌ی این یادداشت، حدود ده سال پیش آن نکته را در‌کنارِ چند ایهامِ نویافته ضمنِ مقاله‌ای در مجله‌ی ادب‌پژوهیِ دانشگاه گیلان منتشرکرده.
جالب آن‌که همین پژوهشگر، جایی دیگر از سخنش، ساختِ "لااُبالی" را در زبان عربی درنیافته و این فعل عربیِ صفت‌شده در فارسی را چهار جزیی (لا+اِبا+ل+ی: اِبایی‌ندارم) دانسته!
دُمِ خروس را می‌بینید! آخر چطور ممکن است چنین فردی بداند که معنای مصدرِ کم‌کاربردِ "تعلّل" در عربی چیست؟! بماند آن‌که اساساً در عربی این مصدر به معنای پیش‌گفته نیامده و حافظی که دهانش پراز عربی بوده، آن را به‌گونه‌ای تبادری به‌کاربرده و چنان معنایی فقط به ذهن تداعی‌می‌شود!
❇️ برگرفته از : کانال « ازگذشته و اکنون »
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ دکتر احمدرضا بهرامپور عمران
❇️ رسم و قاعده بر این است که در نوشتنِ مقاله‌های علمی و پژوهشی نویسنده نخست پیشینه‌ای از تحقیق را بربشمارد و به منابع کارش استناد‌کند. بماند که برخی به لطائف‌الحیلی سعی‌می‌کنند هم پیشینه‌ی کار را نشان‌بدهند و هم زیرکانه یا گربزانه آن‌چه را از آن بهره‌می‌برند، پنهان‌کنند. داستانش بسیار پیچیده است.
این سال‌ها با گسترشِ جلساتِ مجازی و اتاق‌های گفتگو، برخی افراد، حتی گاه آن‌ها که اسمی و رسمی دارند، به منبع و سرچشمه‌ی سخنِ خود اشاره‌ای نمی‌کنند. اگر از آنان بپرسید چرا در سخنتان فلان مطلب را که نخستین‌بار در بهمان کتاب یا مقاله از فلان استاد آمده، ارجاع‌نداده‌اید، احتمالاً آن را به ماهیتِ شفاهیِ بحث و گفتگو و سخن‌رانی نسبت‌می‌دهند؛ و توجیحشان چنین است: در سخن‌رانی و گفتگو که نمی‌توان به تمامیِ مآخذی که از آن بهره‌می‌گیری ارجاع‌بدهی! از حوصله‌ی بحث و سوادِ مخاطب خارج است!
در پاسخ باید گفت: آری، شاید در نقلِ آن‌چه درشمارِ دانش‌ِ عمومی درآمده (مثلاِ نسبیتِ انشتین، جاذبه‌ی زمین)، چندان ضرورتی به ارجاع نباشد اما وقتی نکته‌ای و دقیقه‌ای را آن‌هم به‌گونه‌ای نقل‌می‌کنیم که گویا از اکتشافاتِ شخصِ شخیصِ خودمان است (مثلا با تعابیری نظیرِ: جالب است بدانید که/ نکته‌ای را باید عرض‌کنم ...) مساله کاملاً متفاوت‌می‌شود.
ساعتی پیش دوستی پوشه‌ی دیداریِ جلسه‌ای را که بحث درباره‌ی غزلی از حافظ است برایم ارسال‌کرد. یکی از گفتگوکننده‌ها به این بیت که می‌رسد:
ساقیا در گردش ساغر تعلل تا‌به‌چند؟
دَور چون با عاشقان افتد تسلسل باشد!
درباره‌ی معنای ضمنیِ واژه‌ی "تعلّل" (دوباره‌نوشاندن و گرداندنِ جام شراب یا دومین جرعه) و معنای ایهامی آن در بیتِ حافظ، ارشمیدس‌وار چنان دادِ سخن‌می‌داد که گویی از یافته‌های خودش است. حال‌آن‌که نویسنده‌ی این یادداشت، حدود ده سال پیش آن نکته را در‌کنارِ چند ایهامِ نویافته ضمنِ مقاله‌ای در مجله‌ی ادب‌پژوهیِ دانشگاه گیلان منتشرکرده.
جالب آن‌که همین پژوهشگر، جایی دیگر از سخنش، ساختِ "لااُبالی" را در زبان عربی درنیافته و این فعل عربیِ صفت‌شده در فارسی را چهار جزیی (لا+اِبا+ل+ی: اِبایی‌ندارم) دانسته!
دُمِ خروس را می‌بینید! آخر چطور ممکن است چنین فردی بداند که معنای مصدرِ کم‌کاربردِ "تعلّل" در عربی چیست؟! بماند آن‌که اساساً در عربی این مصدر به معنای پیش‌گفته نیامده و حافظی که دهانش پراز عربی بوده، آن را به‌گونه‌ای تبادری به‌کاربرده و چنان معنایی فقط به ذهن تداعی‌می‌شود!
❇️ برگرفته از : کانال « ازگذشته و اکنون »
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment