‍ ✍️صنعت مرغداری و ویروس کرونا

📌زنجیره ارزش گوشت مرغ شامل تامین کننده عوامل و نهاده‌های تولید، لاین، اجداد، مادر، پرورش مرغ گوشتی، کشتارگاه و مصرف کننده واسطه‌ای و نهایی (کسب و کارهای مرتبط (مثل هتل و رستوران، فرآوری کنندگان و...)، بازار خارجی و خانوارها) است که ارکان اصلی زنجیره را تشکیل داده و هدف از ساماندهی و قانون‌مداری زنجیره افزایش کارایی و بهره‌وری، تامین غذای سالم، خلق ارزش و ثروت و حفاظت و صیانت از محیط زیست و منابع است.

📌صنعت مرغداری در ایران به دلیل وابستگی بالا به واردات نهاده‌ها(کنجاله سویا حدود ۹۵ درصد و ذرت حدود ۵۰ درصد) به شدت متاثر از تغییرات قیمت این نهاده‌ها در بازار داخلی و خارجی و همچنین اتفاقاتی مانند تغییرات نرخ ارز یا موضوعاتی مانند تحریم‌ها بوده که باعث می شود قیمت خوراک روند نوسانی داشته و اغلب روند افزایشی قیمت نهاده‌ها اتفاق می‌افتد. در این میان توجه به این نکته اهمیت دارد که وجود انحصار در واردات و توزیع خوراک و عوامل و نهاده های تولید طیور به قیمتی بیشتر از فضای رقابت می انجامد و در کنار آن به دلیل قدرت انحصاری به موقع نهاده ها در بازار توزیع نشده و وقفه ایجاد می‌شود که این دو عامل قیمت بالا(دسترسی اقتصادی ) و تهیه و تدارک نهاده ها (دسترسی فیزیکی ) را برای تولیدکننده مرغ با مشکل مواجه می سازد .

📌همچنین گرچه زنجیره تولید طیور از مرغ لاین تا جوجه یک روزه در کشور وجود دارد، ولی نیاز روزافزون به تولید بیشتر و همچنین تاثیر نوسان قیمت جوجه یک روزه (به عنوان آخرین حلقه این زنجیره) و گاه مشکلاتی مانند بروز بیماری‌ها و... نیاز به واردات تخم‌مرغ و جوجه یک روزه در مراحل بالای زنجیره را ضروری می‌سازد که از مشکلات این صنعت به شمار می‌آید .صنعت مرغداری ایران وابسته به مرغ لاین است و به دلیل نداشتن فنّاوری تولید مرغ لاین در ایران این بخش اصلی و مرحله اول تولید گوشت مرغ به کشورهایی وابسته است که فناوری لاین را در اختیار دارند.

📌همه این نمونه ها حاکی از آن است که زنجیره ارزش گوشت مرغ به معنای علمی آن توانمند و کارآمد نشده است و در این شرایط بحرانی شیوع ویروس کرونا با مشکلات عدیده ای روبرو شده و خواهد شد. نگاهی به ارقام منتشر شده وخامت اوضاع فعلی را برای تمامی بازیگران زنجیره ارزش گوشت مرغ به تصویر می‌کشاند . گرچه انتشار روزآمد و شفاف اطلاعات چند صباحی است دستوری متوقف شده است اما باز هم با اندک آماری که منتشر شده و مشاهدات میدانی می توان به حال ناخوش صنعت مرغداری پی برد .

📌بر اساس آمار منتشر شده مرکز آمار ایران از متوسط قیمت اقلام خوراکی منتخب در اسفند مشاهده می شود که قیمت یک کیلو مرغ در اسفند ماه 1398 نسب به مدت مشابه سال قبل در حدود 13.4 درصد به میزان 1994 تومان برای هر کیلو کاهش قیمت داشته است. حال آنکه بر اساس اطلاعات پایگاه خبری صنعت مرغداری و دامپروری ، قیمت ذرت از رقم 1506 تومان در آبان ماه سال 1398 به رقم 1563 تومان برای هر کیلو در اسفند ماه 1398رسیده که در حدود 57 تومان به هر کیلو اضافه شده که طی این 5 ماه نوسانات قیمت افزایشی بوده است. ذرت یکی از اقلام خوراک طیور است که با افزایش قیمت مواجه بوده است. جالب توجه آن است که قیمت مرغ زنده برای تولید کننده در آبان ماه سال 1398 هر کیلو حدود 9014 تومان بوده که با کاهش شدید قیمت در اسفند ماه 1398 به رقم 8484 تومان بر ای هر کیلو رسیده است یعنی در حدود 530 تومان کاهش قیمت برای هر کیلو اتفاق افتاده است . حال چطور امکان پذیر است تولید اتفاق بیافتد و پایدار باشد در حالی که تورم تولیدی در حال افزایش و قیمت فروش مرغ در حال کاهش باشد و مرتب سرکوب قیمت تکرار شود؟ در حالی که اسفند ماه 1398 رقم 12896 تومان برای هر کیلو گوشت مرغ در بازار توسط مرکز آمار ایران ارائه شده است آنچه تولید کننده از این رقم دریافت کرده برای هر کیلو 8484 تومان است و مابقی آن یعنی 4412 تومان برای هر کیلو سهم عوامل فرآوری ،فروش و بازاریابی است. به عبارتی از قیمت بازار 66 درصد سهم تولید کننده است نه همه آن . گرچه تامین امنیت غذایی مصرف کننده (دسترسی اقتصادی و فیزیکی و غذای سالم ) از وظایف مهم دولتها است که بایستی با سیاستهای مناسب شرایط و زیرساختها ، الزامات آن را فراهم آوردند و در کنار بازیگران زنجیره ارزش در جهت کارایی و بهره ‌وری بر آیند ، اما این اتفاق نیفتاده است. در حال حاضر شاهد بحران در طول زنجیره ارزش گوشت مرغ هستیم ...

✍️ادامه مطلب در وب سایت نویسنده - ویژه نامه روزنامه دنیای اقتصاد؛سه شنبه۹ اردیبهشت۱۳۹۹

Telegram
attach 📎

Comments

Be the first to add a comment