روشهای تشخیص ترکیبهای وصفی و اضافی

ترکیب اضافی شامل دو اسم است:

"اسم + اسم" که به کلمه ی اول مضاف و به کلمه ی دوم مضاف الیه گفته می شود.
شگفتی های آفرینش، فرزندان شهدا ، کتاب او
ترکیب اسم و ضمیر نیز اضافی هست مانند:دختر من ، لباس تو

روشهای تشخیص ترکیبهای وصفی و اضافی
1⃣ کسره ی بین دو کلمه را برداشته و به جای آن کاما و در پایان ترکیب "است" میگذاریم که تبدیل به جمله میشود حالا اگر جمله مفهوم داشت ترکیب وصفی هست در غیر این صورت اضافی می باشد.
مانند:
درخت بزرگ:این درخت ، بزرگ است. چون جمله با مفهوم است ، بنابراین ترکیب "درخت بزرگ" ترکیب وصفی هست.
نظر طبیب: این نظر، طبیب است. چون جمله نامفهوم است، بنابراین ترکیب"نظر طبیب"ترکیبی اضافی است.

2⃣ دومین روش تشخیص
در موصوف و صفت معمولا می توانیم بعد از صفت،"تر و یا ترین" اضافه می کنیم اما در مضاف و مضاف الیه ،نمی توانیم به دنبال مضاف الیه "تر یا ترین"اضافه کنیم.
مانند:
قلب پاک=قلب پاک تر
کلاس درس ⬅️کلاس درس تر❌
چون به درس،"تر" اضافه نمی شود ، پس ترکیب اضافی هست.

3⃣ سومین روش
در موصوف و صفت معمولا بعد از موصوف می توانیم"ی و یا ای" اضافه کنیم.مانند:
گل زیبا= گلی زیبا
اما بین مضاف و مضاف الیه نمی توانیم "ی و ای" اضافه کنیم.
بازار شهر=بازاری شهر❌ چون معنی نمی دهد پس ترکیب اضافی هست.

4⃣ چهارمین روش
در موصوف و صفت معمولا می توانیم واژه های "بسیار و خیلی " بین موصوف و صفت بیاوریم اما در مضاف و مضاف الیه نمی توانیم.
مانند:
پسر توانا=پسر بسیار توانا⬅️ترکیب وصفی
مادر امیر=مادر بسیار امیر❌ ترکیب اضافی

5⃣ پنجمین روش
در موصوف و صفت ،هیچ وقت صفت جمع بسته نمی شود و همیشه مفرد است.
گل زیبا=گل زیباها❌
در مضاف و مضاف الیه،معمولا مضاف الیه و یا هر دو کلمه جمع بسته می شوند.
در باغ=درهای باغ
در باغ=در باغ ها

6⃣ ششمین روش
اگر جای دو کلمه را عوض کنیم و در انتهای آنها"دارد"بگذاریم و جمله ی معناداری ساخته شود،آن ترکیب اضافی است و اگر معنا ندهد، ترکیب وصفی است.
آب گوارا= گوارا، آب دارد.❌ ترکیب وصفی
پدر او=او، پدر دارد. چون معنی دارد، پس ترکیب اضافی است.

نکته مهم✅
گاهی در مضاف و مضاف الیه هم،نمی توانیم مضاف الیه را جمع ببندیم. مانند:
عید نوروز⬅️ نوروزها❌
شهر شیراز⬅️ شیرازها❌

نکته مهم✅
اگر در ترکیبی واژه ی دوم جمع باشد، این ترکیب، دیگر موصوف و صفت نیست.مانند:
باغچه اطفال
خانواده ی شهدا
خانه ی دیگران

نکته مهم✅
برای تشخیص دقیق موصوف و صفت از مضاف و مضاف الیه، بهتر است از چندین روش استفاده کنیم تا تشخیص دقیق تر باشد.

نکته مهم✅
گاهی اوقات چند ترکیب با همدیگر و پشت سر هم می آیند. مانند:
شهر زیبای شیراز
شهر زیبا=ترکیب وصفی
شهرشیراز=ترکیب اضافی

نکته مهم✅
بعضی مواقع در ترکیب اضافی به جای مضاف الیه(اسم دوم) ضمیر پیوسته می آید. مانند:
مادرم⬅️ مادر من=ترکیب اضافی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

Comments

Be the first to add a comment