بسیاری از خوانندگان در این مقطع مشوش می شوند، اما این تشویش به واسطه ی تراژدی‌های ترایورز نیست، بلکه ریشه در دو کج فهمی دارد، که پیشتر با هر دو برخورد کرده‌ایم. نخست آنکه، این همه قلم فرسایی درباره‌ی اثر ژن‌ها بر رفتار به معنای آن نیست که ما آدمک‌های کوکی یا عروسک‌های خیمه شب بازی هستیم، یا تنها مجریان مصلوب الاراده‌ی دستورات دی‌ان‌ای هستیم. در عوض، ژن‌های مورد بحث قوایی چون وجدان، تعمق، و اراده را در ما پیاده‌سازی کرده‌اند. اگر پیرامون پروسه‌ی انتخاب طبیعی این ژن‌ها بحث می‌کنیم، در واقع حالت‌های متنوعی را تخیل می‌کنیم که این قوا ممکن بود تکامل یابند. مقصران اصلی همان لوح سپید و شبح در ماشینند: اگر فرض بر آن باشد که قوای ذهنی عالی انسان محصول اجتماع است یا در روح خانه دارد، به محض آنکه زیست شناسان از اثر ژنتیک دم بزنند، نخستین چیزی که به ذهن متبادر می شود کوک کردن آدمک و نخ آویزان کردن به عروسک است. اما چنانچه قوای عالی، شامل یادگیری، استدلال، و انتخاب، محصول سازماندهی غیر تصادفی اندامی به نام مغز باشد، باید نهایی در کار باشد که آن سازماندهی را بر عهده گیرد. در این صورت، این پرسش به ذهن متبادر می‌شود که چنین ژن‌ها چگونه طی روند تکامل انتخاب شده‌اند.
کج فهمی دوم بر پایه‌ی این تصور است که اگر از هزینه و فایده سخن بگوییم ناچاریم انسانها را پیروان کلبی مسلک مکتب ماکیاولی بدانیم که خونسرد نشسته و مشغول محاسبه‌ی مزایای ژنتیکی دوستیابی و ازدواج هستند. کسی که چنین تصویری در ذهن ساخته و به خاطر غیر انسانی بودنش ماتم گرفته، علت آنی را با علت غایی اشتباه گرفته است. انسان به ژن‌های خود وقعی نمی‌گذارد؛ او به دنبال شادی، عشق، قدرت، احترام و سایر علایق خود است. محاسبات هزینه-فایده روشی استعاری برای توصیف رقابت ژن‌ها در طول هزاران سال فرآیند انتخاب طبیعی است و نباید آن را با توصیفی عینی از فعل و انفعالات زمان واقعی ذهن انسان اشتباه گرفت. در فرآیند غیر اخلاقی* انتخاب طبیعی، هیچ مانعی برای تکامل عواطف حقیقتاً خیرخواهانه وجود ندارد. گفته می‌شود کسانی که سوسیس و قانون را دوست دارند، صلاح نیست منشأ هیچکدام را بدانند. در مورد عواطف انسانی نیز همین‌گونه است.
* صفت «غیراخلاقی» نبایست با «ضداخلاقی» اشتباه شود. صفت «غیر اخلاقی» به فرایندی اشاره دارد که نه لزوماً اخلاق‌مدار است و نه بی‌اخلاق، به این معنا که از فرایند تکامل ممکن هم است رویه‌های اخلاقی بیرون تراود و هم رویه‌های غیراخلاقی.
#لوح_سپید
فصل چهاردهم
✍️استیون پینکر
@SciBookReader
گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.me/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
کج فهمی دوم بر پایه‌ی این تصور است که اگر از هزینه و فایده سخن بگوییم ناچاریم انسانها را پیروان کلبی مسلک مکتب ماکیاولی بدانیم که خونسرد نشسته و مشغول محاسبه‌ی مزایای ژنتیکی دوستیابی و ازدواج هستند. کسی که چنین تصویری در ذهن ساخته و به خاطر غیر انسانی بودنش ماتم گرفته، علت آنی را با علت غایی اشتباه گرفته است. انسان به ژن‌های خود وقعی نمی‌گذارد؛ او به دنبال شادی، عشق، قدرت، احترام و سایر علایق خود است. محاسبات هزینه-فایده روشی استعاری برای توصیف رقابت ژن‌ها در طول هزاران سال فرآیند انتخاب طبیعی است و نباید آن را با توصیفی عینی از فعل و انفعالات زمان واقعی ذهن انسان اشتباه گرفت. در فرآیند غیر اخلاقی* انتخاب طبیعی، هیچ مانعی برای تکامل عواطف حقیقتاً خیرخواهانه وجود ندارد. گفته می‌شود کسانی که سوسیس و قانون را دوست دارند، صلاح نیست منشأ هیچکدام را بدانند. در مورد عواطف انسانی نیز همین‌گونه است.
* صفت «غیراخلاقی» نبایست با «ضداخلاقی» اشتباه شود. صفت «غیر اخلاقی» به فرایندی اشاره دارد که نه لزوماً اخلاق‌مدار است و نه بی‌اخلاق، به این معنا که از فرایند تکامل ممکن هم است رویه‌های اخلاقی بیرون تراود و هم رویه‌های غیراخلاقی.
#لوح_سپید
فصل چهاردهم
✍️استیون پینکر
@SciBookReader
گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.me/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment