✳️ کرونا واقتصاد تحریم زده
✅ داستان اقتصاد ایران با اقتصاد کشورهای اروپایی، آمریکا، چین و... فرق می‌کند. عوامل مختلفی در آینده اقتصادی ایران نقش دارند. وابستگی زیاد به نفت، تحریم‌های بین‌المللی شدید، شفاف نبودن سازوکارهای مالی و عدم‌پیوستن به معاهده‌های بین‌المللی در کنار تورم دو رقمی دست‌به‌دست هم داده که حساب اقتصاد ایران، از اقتصادهای دیگر جدا باشد و همین تفاوت‌ها پیش‌بینی رفتار احتمالی و آینده این اقتصاد را سخت‌تر کند، آن هم در روزگاری که با توجه به قیمت پایین نفت و مشکلات ناشی از تحریم‌ها، فروش نفت خام و حتی فراورده‌های نفتی با مشکل‌های جدی مواجه شده و دولت عملا در تامین منابع درآمدی خود با مشکل مواجه است. نگرانی‌ها از جایی شدت می‌گیرد که بودجه سال99، بر اساس صادرات یک‌میلیون بشکه نفت با نرخ ۵۰ دلاری فروش در هر بشکه تدوین شده. حالا نرخ نفت به زیر 30دلار سقوط کرده و امکان فروش یک‌میلیون بشکه از آن در روز، بعید و دور از ذهن به‌نظر می‌رسد. تاکنون15درصد تولید ناخالص داخلی کشور بر اثر کرونا‌ویروس متضرر شده است و همچنین قرار بر این شده که از 100هزار‌میلیارد‌تومانی که دولت برای جبران خسارات ناشی از کرونا‌ویروس اختصاص داده، 75هزار‌میلیارد تومان به‌صورت تسهیلات و از طریق بانک‌ها در اختیار کسب‌و‌کارهای آسیب‌دیده قرار بگیرد اما به‌نظر می‌رسد این تسهیلات پاسخگوی آسیب همه اقشار جامعه در این روزها نیست؛ و احتمالا به‌نظر می رسد که موج فقر و بیکاری در راه باشد.
🔹روند رشد اقتصادی پیش از کرونا
پیش از کرونا اوضاع اندکی بهتر بود. بعد از 2سال سخت، کم‌کم بدنه اقتصاد به تغییرات اتفاق افتاده عادت کرده و کارشناسان بر این باور بودند که کم‌کم به ثبات (اگرچه با تورم) نزدیک می‌شویم. پیش‌بینی‌های جسته‌گریخته حکایت از آن می‌کرد که در سال99، رشد اقتصادی کشور به مثبت یک‌درصد یا حداقل صفر برسد و از منفی ماندن دست‌بکشد. در سال سخت گذشته هم بر اساس اعلام مرکز آمار ایران رشد اقتصادی در 9ماه منتهی به آذر، در حدود منفی 7.6درصد و رشد اقتصادی بدون نفت نیز تقریبا صفر بوده است.
🔸چشم‌انداز فعلی رشد اقتصادی
صندوق بین‌المللی پول، پیش‌بینی کرده است که در سال‌جاری نرخ رشد اقتصادی ایران به منفی 6درصد تنزل پیدا کند اما به‌نظر می‌رسد این پیش‌بینی اندکی خوش‌بینانه باشد. کارشناسان اقتصادی بر این باورند که اندازه اقتصاد ایران کوچک‌تر از اینها خواهد شد.
🔹کیفیت و کمیت تجارت خارجی
بر اساس گزارش‌های سازمان توسعه تجارت، ایران توان افزایش صادرات خود به ۱۰۰میلیارد دلار را با توجه به ظرفیت ۱۲۰۰میلیارد دلاری بازار کشورهای همسایه دارد و این در حالی است که بر اساس آخرین آمار‌ها، در 11ماه نخست سال98، حدود 40میلیارد دلار صادرات و ۳۸.۶میلیارد دلار واردات را تجربه کرده‌ایم. حالا اما دوباره اتفاق‌های تازه‌ای افتاده است. به واسطه شرایط کشور، ما با کشورهای محدودی امکان برقراری تجارت خارجی داریم. در ۱۱ماه گذشته چین سهم ۲۳درصدی از صادرات ما را داشته و سهم عراق ۲۲درصد، امارات 6.15 درصد، ترکیه 8.12 و افغانستان 6.5 درصد بوده است و این عدد یعنی بیش از 70درصد تجارت خارجی ایران در انحصار چین و چند کشور معدود انگشت‌شمار است و حالا با شیوع ویروس کرونا، این انحصار بازرگانی خارجی کشور ما را دچار مشکلات عدیده کرده است. چین به‌عنوان نخستین مقصد صادراتی و نخستین مبدا وارداتی در سطح وسیعی درگیر ویروس کرونا بوده و تراز تجاری آن 35درصد افت کرده است.
دفتر توسعه خدمات بازرگانی سازمان توسعه تجارت ایران در این‌باره اعلام کرده است که صادرات کشور در سایه شیوع ویروس کرونا و سختگیری کشورهای همسایه در پذیرش محموله‌های صادراتی ایران، ۳۰درصد کم شده است. از طرفی صندوق بین‌المللی پول تخمین زده است که حجم تجارت خارجی ایران در سال۲۰۲۰ حداقل از ۱۶میلیارد دلار به حدود ۷۰میلیارد دلار خواهد رسید.
🔸کیفیت و کمیت بیکاری
این روزها بنگاه‌های اقتصادی، کارخانه‌ها، اداره‌ها و... در خطر ورشکستگی، کاهش درآمد و... قرار‌دارند. تجربه نشان داده که تعدیل نیروی انسانی، نخستین گزینه‌ای است که روی میز مدیران قرار‌دارد. در این راستا 75هزار‌میلیارد تومان تسهیلات، صرفا به بنگاه‌ها و کسب‌و‌کارهایی اختصاص یافت که اطمینان حاصل شده باشد کارگران خود را از ابتدای اجرای برنامه‌های کنترلی مقابله با کرونا اخراج نکرده‌اند و پس از دریافت تسهیلات نیز اقدام به اخراج کارگران خود نخواهند کرد. اما آیا تسهیلات واقعا بیکاری را در کشور کاهش داده یا روبه‌روی سونامی آن ایستاده است؟ آمارهای منتشر شده از وزارت کار بیان می‌کند که حدود 600هزار نفر متقاضی برای دریافت بیمه بیکاری در 20روز گذشته به سایت وزارت کار مراجعه کرده‌اند. گفتنی است 5هزار‌میلیارد تومان دیگر از محل اعتبارات صندوق توسعه ملی برای پرداخت مقرری بیمه بیکاری به کارگران بیکار شده
✅ داستان اقتصاد ایران با اقتصاد کشورهای اروپایی، آمریکا، چین و... فرق می‌کند. عوامل مختلفی در آینده اقتصادی ایران نقش دارند. وابستگی زیاد به نفت، تحریم‌های بین‌المللی شدید، شفاف نبودن سازوکارهای مالی و عدم‌پیوستن به معاهده‌های بین‌المللی در کنار تورم دو رقمی دست‌به‌دست هم داده که حساب اقتصاد ایران، از اقتصادهای دیگر جدا باشد و همین تفاوت‌ها پیش‌بینی رفتار احتمالی و آینده این اقتصاد را سخت‌تر کند، آن هم در روزگاری که با توجه به قیمت پایین نفت و مشکلات ناشی از تحریم‌ها، فروش نفت خام و حتی فراورده‌های نفتی با مشکل‌های جدی مواجه شده و دولت عملا در تامین منابع درآمدی خود با مشکل مواجه است. نگرانی‌ها از جایی شدت می‌گیرد که بودجه سال99، بر اساس صادرات یک‌میلیون بشکه نفت با نرخ ۵۰ دلاری فروش در هر بشکه تدوین شده. حالا نرخ نفت به زیر 30دلار سقوط کرده و امکان فروش یک‌میلیون بشکه از آن در روز، بعید و دور از ذهن به‌نظر می‌رسد. تاکنون15درصد تولید ناخالص داخلی کشور بر اثر کرونا‌ویروس متضرر شده است و همچنین قرار بر این شده که از 100هزار‌میلیارد‌تومانی که دولت برای جبران خسارات ناشی از کرونا‌ویروس اختصاص داده، 75هزار‌میلیارد تومان به‌صورت تسهیلات و از طریق بانک‌ها در اختیار کسب‌و‌کارهای آسیب‌دیده قرار بگیرد اما به‌نظر می‌رسد این تسهیلات پاسخگوی آسیب همه اقشار جامعه در این روزها نیست؛ و احتمالا به‌نظر می رسد که موج فقر و بیکاری در راه باشد.
🔹روند رشد اقتصادی پیش از کرونا
پیش از کرونا اوضاع اندکی بهتر بود. بعد از 2سال سخت، کم‌کم بدنه اقتصاد به تغییرات اتفاق افتاده عادت کرده و کارشناسان بر این باور بودند که کم‌کم به ثبات (اگرچه با تورم) نزدیک می‌شویم. پیش‌بینی‌های جسته‌گریخته حکایت از آن می‌کرد که در سال99، رشد اقتصادی کشور به مثبت یک‌درصد یا حداقل صفر برسد و از منفی ماندن دست‌بکشد. در سال سخت گذشته هم بر اساس اعلام مرکز آمار ایران رشد اقتصادی در 9ماه منتهی به آذر، در حدود منفی 7.6درصد و رشد اقتصادی بدون نفت نیز تقریبا صفر بوده است.
🔸چشم‌انداز فعلی رشد اقتصادی
صندوق بین‌المللی پول، پیش‌بینی کرده است که در سال‌جاری نرخ رشد اقتصادی ایران به منفی 6درصد تنزل پیدا کند اما به‌نظر می‌رسد این پیش‌بینی اندکی خوش‌بینانه باشد. کارشناسان اقتصادی بر این باورند که اندازه اقتصاد ایران کوچک‌تر از اینها خواهد شد.
🔹کیفیت و کمیت تجارت خارجی
بر اساس گزارش‌های سازمان توسعه تجارت، ایران توان افزایش صادرات خود به ۱۰۰میلیارد دلار را با توجه به ظرفیت ۱۲۰۰میلیارد دلاری بازار کشورهای همسایه دارد و این در حالی است که بر اساس آخرین آمار‌ها، در 11ماه نخست سال98، حدود 40میلیارد دلار صادرات و ۳۸.۶میلیارد دلار واردات را تجربه کرده‌ایم. حالا اما دوباره اتفاق‌های تازه‌ای افتاده است. به واسطه شرایط کشور، ما با کشورهای محدودی امکان برقراری تجارت خارجی داریم. در ۱۱ماه گذشته چین سهم ۲۳درصدی از صادرات ما را داشته و سهم عراق ۲۲درصد، امارات 6.15 درصد، ترکیه 8.12 و افغانستان 6.5 درصد بوده است و این عدد یعنی بیش از 70درصد تجارت خارجی ایران در انحصار چین و چند کشور معدود انگشت‌شمار است و حالا با شیوع ویروس کرونا، این انحصار بازرگانی خارجی کشور ما را دچار مشکلات عدیده کرده است. چین به‌عنوان نخستین مقصد صادراتی و نخستین مبدا وارداتی در سطح وسیعی درگیر ویروس کرونا بوده و تراز تجاری آن 35درصد افت کرده است.
دفتر توسعه خدمات بازرگانی سازمان توسعه تجارت ایران در این‌باره اعلام کرده است که صادرات کشور در سایه شیوع ویروس کرونا و سختگیری کشورهای همسایه در پذیرش محموله‌های صادراتی ایران، ۳۰درصد کم شده است. از طرفی صندوق بین‌المللی پول تخمین زده است که حجم تجارت خارجی ایران در سال۲۰۲۰ حداقل از ۱۶میلیارد دلار به حدود ۷۰میلیارد دلار خواهد رسید.
🔸کیفیت و کمیت بیکاری
این روزها بنگاه‌های اقتصادی، کارخانه‌ها، اداره‌ها و... در خطر ورشکستگی، کاهش درآمد و... قرار‌دارند. تجربه نشان داده که تعدیل نیروی انسانی، نخستین گزینه‌ای است که روی میز مدیران قرار‌دارد. در این راستا 75هزار‌میلیارد تومان تسهیلات، صرفا به بنگاه‌ها و کسب‌و‌کارهایی اختصاص یافت که اطمینان حاصل شده باشد کارگران خود را از ابتدای اجرای برنامه‌های کنترلی مقابله با کرونا اخراج نکرده‌اند و پس از دریافت تسهیلات نیز اقدام به اخراج کارگران خود نخواهند کرد. اما آیا تسهیلات واقعا بیکاری را در کشور کاهش داده یا روبه‌روی سونامی آن ایستاده است؟ آمارهای منتشر شده از وزارت کار بیان می‌کند که حدود 600هزار نفر متقاضی برای دریافت بیمه بیکاری در 20روز گذشته به سایت وزارت کار مراجعه کرده‌اند. گفتنی است 5هزار‌میلیارد تومان دیگر از محل اعتبارات صندوق توسعه ملی برای پرداخت مقرری بیمه بیکاری به کارگران بیکار شده
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment