الیگوپولی قدرتمند فیلیمو و نماوا (3/3)
و:
اگر این الیگوپولی قدرتمند را کنار بگذاریم، آیا مثلا صداوسیما توان تولید محتوای سالم و با کیفیت فنی و هنری قابل قبول را دارد؟ آیا نهادهای فرهنگی خصوصی و موسسات مردمنهادی وجود دارد که بتواند نیاز بازار را به لحاظ کمیت و کیفیت پاسخگو باشد؟ از استثناءاتی همچون جریان جشنواره عمار و برخی تولیدات برخی بنیادها و موسسات فرهنگی که صرفنظر کنیم، متاسفانه پاسخ منفی است. همچنین تجربه نشان داده که ورود نهادهای حاکمیتی به عرصه تولید محتوا نیز با چالشهایی همچون ساختار ناکارآمد، اثربخشی پایین و تولید رانت مواجه است. چه باید کرد؟
ض:
مسائل فرهنگی و رسانهای هیچگاه پاسخ یکخطی شُستهرفته ندارند و هیچگاه یک شبه هم حل نمیشوند. درک دقیق وضعیت اکنون و توصیف و تحلیل ابعاد مختلف آن، مهمترین گام در رسیدن به راهحل است. با این مقدمه، پرداختن به راهحل در وضعیتی که هنوز پیچیدگیهای صورت مساله به درستی تبیین نشده، شاید کاری عبث است. اما اجمالا دو نکته را میتوان در این مقام مطرح کرد:
۱. مقابله با توسعه انحصار این الیگوپولی قدرتمند، باید حتما در دستور کار قرار گیرد. اساسا در مقابله با هر نوع انحصار، زمان عنصری کلیدی است. معمولا فقط هنگامی میشود با انحصار مقابله کرد که هنوز خطرات آن برای همگان عیان نشده و هنگامی که خطرات آن برای همه آشکار میشود، دیگر کار از کار گذشته است.
۲. فرهنگ عرصهای است که جز با مشارکت موثر مردم و ایجاد نهادهای مردمی و شبهمردمی دغدغهمند نمیتوان برای آن چارهاندیشی کرد. امروزه بیش از هر زمان دیگری جای خالی نهادهای مردمی تخصصی در تمام لایههای مختلف فرهنگ و رسانه حس میشود؛ نهادهایی که در زمینه دیدبانی فرهنگ و رسانه، جریانسازی، تامین مالی محتواهای مفید و غیره فعالیت نمایند و بتوانند واسطهای برای استفاده از انرژی عظیم دغدغههای فرهنگی مردم باشند.
چرا به این نهادها نیاز داریم؟ چه موانعی بر سر شکلگیری آنها وجود دارد؟ حاکمیت چه نقشی در این زمینه دارد؟ سوالات مهمی که شاید در مجال دیگری از آن گفتگو کردیم.
✅ @karkhone