گناباد یکی از بزرگترین شهرهای گنبدی جهان در دوره باستان
گناباد در دوره باستان یکی از بزرگترین شهرهای گنبدی جهان بوده و بادگیرها و حوضخانه های بسیار داشته که نابود شده اند.تمام اینها گبرها یا همان پیروان ديويسنا ابداع کردند و سپس در سایر کشورها هم ساخته و استفاده شد. فواید سازه های گنبدی این بود که باعث میشد گرما کنترل شود و همواره یک طرف گنبد درسایه خودش قرار گیرد و هوای درون اتاق متعادل نگه داشته شود و همچون یک خنک کننده طبیعی عمل کرده و در عین حال به استحکام و مقاومت بنا می افزود. گنبد چون پوست بیضه مردان عمل کرده و درونش را در تابستان سرد و در زمستان گرم نگه می دارد. گون در زبان کردی نیز به بیضه مرد گفته میشود.
منابع:
جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی، گای له لسترنج ،(ایران شناس و شرق شناس انگلیسی) ترجمه محمود عرفان،انتشارات مطبعه بانک ملی ایران، تهران 1337
فرهنگ واژگان گویش گنابادی به همراه اتیمولوژی برخی واژه ها سید رضا
موسوی شهری، انتشارات ایرانا 1397
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan