مهدی فاتحی: شما هم سؤالاتتان را از هوش مصنوعی می‌پرسید؟
بله، اما تاکنون نه دقیقاً با همین اسم. بسیاری اوقات دنبال اطلاعاتی برای تشکیل یا تکمیل یک بحث می‌گردم. مثلاً در بررسی پیشینهٔ تعزیهٔ شیر و فضّهٔ شعار ’مرگ بر آمریکا‘ در جنگل مولای خاورمیانه، می‌خواستم پیشینهٔ شناسایی رسمی امریکا را بدانم. جستجویم بدون اینترنت و موتور جستجوی گوگل و ویکیپدیا، ممکن بود به مدتی طولانی‌تر ورق‌زدن کتابها و سر زدن به کتابخانه‌ها نیاز داشته باشد. پیشگام ِ به‌رسمیت‌شناختن ایالات متحده نه سویس بود، نه فرانسه و نه هیچ کشور اروپایی دیگری. نخستین مملکتی که سال ۱۷۷۷ کشور تازه‌تأسیس ایالات متحدهٔ آمریکا با سیزده ایالت و چهار میلیون جمعیت را به رسمیت شناخت مغرب (یا مراکش) نام داشت.
رابطهٔ مغرب ِ عربی‌زبان ِ اسلامی (خاستگاه اتللوی شکسپیر) با کُلُنی‌های نیوانگلند بسیار نزدیک و خاص بود: به آنها برده می‌فروخت و پول حسابی به کیسه می‌ریخت. شکارچیان برده و تاجران مسلمان مدیترانه بومیان پائین‌دست قارهٔ سیاه (صحرای غربی، مالی، موریتانی و سنگال امروزی) را می‌گرفتند مثل گوسفند در طبقهٔ تحتانی کشتیهای چوبی می‌ریختند، به غرب تنگهٔ جبل‌الطارق در اقیانوس اطلس می‌بردند تحویل برده‌فروش‌های آمریکایی می‌دادند تا برای کار در مزارع قارهٔ جدید ببرند.
بامزه است از ه.م. سؤال کنی و بگوید ’شر درست نکن جانم. آن چیزهایی هم که می‌دانی بهتر است پیش خودت بماند.‘
اطلاعات فراوانی همواره در اینترنت در دسترس بوده، همچنان که در یک کتابخانهٔ بزرگ جامع. آنچه تازگی دارد به‌دست‌دادن سنتز از داده‌ها برای اظهار نظر است با حالت تدریس و تعلیم.
اطمینان دارم کتاب خطی و چاپی دربارهٔ اسلام در کتابخانه‌های بزرگ دنیا بیش از آنهایی باشد که تاکنون منتشر و/یا به عربی و ترکی و فارسی ترجمه شده. حتی در دستیابی اهل تحقیق به آنها سختگیری می‌کنند با شرط منع کپی و نسخه‌برداری و تجدید چاپ. چند بار پیش آمده در هایپرلینک مطلب به جایی ارجاع داده‌ام متعلق به مؤسسات اسلامی رسمی داخلی که برای تبلیغات بودجه‌های کلان می‌گیرند. به محض هواشدن مطلب من، آن صفحه یا مقاله را برداشته‌اند. یعنی صاحبکار که هر سال دهها و صدها میلیارد برای تبلیغات شفاهی و راه انداختن راهپیمایی دستجات قمه و قیمه می‌گیرد وقتی می‌فهمد کارمندانش چنان متنی هوا کرده‌اند و کسی استفادهٔ مکتوب کرده حذفش می‌کند.
مدتهاست یاد گرفته‌ام تصویر مطالبی را که حدس می‌زنم حساسیت برانگیز باشد ضبط کنم در همان حال که امیدوارم اصل صفحه و مطلب را از بین نبرند. دارندگان التزام عملی به خدا و به دلار اگر به گناه و ثواب اعتقاد دارند قرآن می‌گوید و عَلّمَ الانسان مالَم یعلم (آموخت به انسان هر آنچه نمی‌دانست). نگهداشتن خلایق در جهالت باید خلاف میل و مشیّت پروردگار باشد.
با توجه به وقایع خونین خیابانهای پاکستان و افغانستان و ایران و حتی خود کشورهای غربی شاید بتوان گفت عصر روشنگری در ممالک اسلامی شروع نشده؛ نهاد دیانت اسلام تحمل نمی‌کند کسی بیش از مفتی و واعظ بداند. بامزه است از ه.م. سؤال کنی و بگوید ’شر درست نکن جانم. آن چیزهایی هم که می‌دانی بهتر است پیش خودت بماند.‘
بله، اما تاکنون نه دقیقاً با همین اسم. بسیاری اوقات دنبال اطلاعاتی برای تشکیل یا تکمیل یک بحث می‌گردم. مثلاً در بررسی پیشینهٔ تعزیهٔ شیر و فضّهٔ شعار ’مرگ بر آمریکا‘ در جنگل مولای خاورمیانه، می‌خواستم پیشینهٔ شناسایی رسمی امریکا را بدانم. جستجویم بدون اینترنت و موتور جستجوی گوگل و ویکیپدیا، ممکن بود به مدتی طولانی‌تر ورق‌زدن کتابها و سر زدن به کتابخانه‌ها نیاز داشته باشد. پیشگام ِ به‌رسمیت‌شناختن ایالات متحده نه سویس بود، نه فرانسه و نه هیچ کشور اروپایی دیگری. نخستین مملکتی که سال ۱۷۷۷ کشور تازه‌تأسیس ایالات متحدهٔ آمریکا با سیزده ایالت و چهار میلیون جمعیت را به رسمیت شناخت مغرب (یا مراکش) نام داشت.
رابطهٔ مغرب ِ عربی‌زبان ِ اسلامی (خاستگاه اتللوی شکسپیر) با کُلُنی‌های نیوانگلند بسیار نزدیک و خاص بود: به آنها برده می‌فروخت و پول حسابی به کیسه می‌ریخت. شکارچیان برده و تاجران مسلمان مدیترانه بومیان پائین‌دست قارهٔ سیاه (صحرای غربی، مالی، موریتانی و سنگال امروزی) را می‌گرفتند مثل گوسفند در طبقهٔ تحتانی کشتیهای چوبی می‌ریختند، به غرب تنگهٔ جبل‌الطارق در اقیانوس اطلس می‌بردند تحویل برده‌فروش‌های آمریکایی می‌دادند تا برای کار در مزارع قارهٔ جدید ببرند.
بامزه است از ه.م. سؤال کنی و بگوید ’شر درست نکن جانم. آن چیزهایی هم که می‌دانی بهتر است پیش خودت بماند.‘
اطلاعات فراوانی همواره در اینترنت در دسترس بوده، همچنان که در یک کتابخانهٔ بزرگ جامع. آنچه تازگی دارد به‌دست‌دادن سنتز از داده‌ها برای اظهار نظر است با حالت تدریس و تعلیم.
اطمینان دارم کتاب خطی و چاپی دربارهٔ اسلام در کتابخانه‌های بزرگ دنیا بیش از آنهایی باشد که تاکنون منتشر و/یا به عربی و ترکی و فارسی ترجمه شده. حتی در دستیابی اهل تحقیق به آنها سختگیری می‌کنند با شرط منع کپی و نسخه‌برداری و تجدید چاپ. چند بار پیش آمده در هایپرلینک مطلب به جایی ارجاع داده‌ام متعلق به مؤسسات اسلامی رسمی داخلی که برای تبلیغات بودجه‌های کلان می‌گیرند. به محض هواشدن مطلب من، آن صفحه یا مقاله را برداشته‌اند. یعنی صاحبکار که هر سال دهها و صدها میلیارد برای تبلیغات شفاهی و راه انداختن راهپیمایی دستجات قمه و قیمه می‌گیرد وقتی می‌فهمد کارمندانش چنان متنی هوا کرده‌اند و کسی استفادهٔ مکتوب کرده حذفش می‌کند.
مدتهاست یاد گرفته‌ام تصویر مطالبی را که حدس می‌زنم حساسیت برانگیز باشد ضبط کنم در همان حال که امیدوارم اصل صفحه و مطلب را از بین نبرند. دارندگان التزام عملی به خدا و به دلار اگر به گناه و ثواب اعتقاد دارند قرآن می‌گوید و عَلّمَ الانسان مالَم یعلم (آموخت به انسان هر آنچه نمی‌دانست). نگهداشتن خلایق در جهالت باید خلاف میل و مشیّت پروردگار باشد.
با توجه به وقایع خونین خیابانهای پاکستان و افغانستان و ایران و حتی خود کشورهای غربی شاید بتوان گفت عصر روشنگری در ممالک اسلامی شروع نشده؛ نهاد دیانت اسلام تحمل نمی‌کند کسی بیش از مفتی و واعظ بداند. بامزه است از ه.م. سؤال کنی و بگوید ’شر درست نکن جانم. آن چیزهایی هم که می‌دانی بهتر است پیش خودت بماند.‘
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment