◾زیباییِ عملی

◾ست‌گادین ۲۱ اسفند ۱۳۹۹



با اینکه قایق کانو ۱۶فوتی Chestnut، سریعترین، سبک‌ترین یا ارزانترین قایق نیست ولی یک قایق کانو ظریف و زیباست.

زیباییِ عملی در دسترس همه‌ی ماست و اگر آن را انتخاب کنیم، می‌تواند به سنگ‌بنای کارمان بدل شود.

برخی از ما چیزی می‌سازیم و خیلی از ما نیز یک سیستم می‌سازیم. زیباییِ عملی یعنی چیزی بسازیم که بهتر، صاف‌تر، تمیزتر، قابل فهم‌تر، مهربان‌تر، موثرتر، دوستانه‌تر یا قابل دسترس‌تر از حد لازم باشد.

سیستم عامل ویندوز مایکروسافت، هرگز دارای آن زیباییِ عملی که بتوانید جریانی از ریزه‌کاری‌ها را در پس‌زمینه‌اش مشاهده کنید نبود. سنگین و منجمد بود ولی کارش را انجام می‌داد.

از آن طرف، سیستم عامل مکینتاش، حداقل برای ۲۰ سال، به طرز شگفت‌آوری ظریف و زیبا بود. وقتی هم از کار می‌افتاد، به زیبایی از کار می‌افتاد. سیستم عامل مکینتاش، قبل از اینکه از ما بخواهد چیزهایی را تایپ کنیم، از آن چیزها خبر داشت. لبخندی بر چهره داشت و به نظر می‌رسید که یک حس شوخ‌طبعی به همراهش دارد.

وقتی چیزی می‌سازیم که زیباییِ عملی دارد، زمان و انرژی‌مان را صرف تجربه‌ی کاربری می‌کنیم. این تلاش، بیشتر از وقتی که کاربر به صورت‌های مالی سود و زیان شرکت نگاه می‌کند، رضایت وی را تامین خواهد کرد. اتفاقاً جلب رضایت کاربر در بلندمدت، بهترین عامل برای افزایش درآمد شرکتی است که قدرت انحصاری ندارد.

وقتی یک طراح، کاربُردی‌بودن را با لذت‌بخش‌بودن ترکیب می‌کند، هر چیزی که بسازد ما را به سمت خودش خواهد کشاند. این همان ظرافت، زیبایی و ریزه‌کاری است که ما در دنیایی که ساخته‌ایم، به دنبالش هستیم.

دشمن زیباییِ عملی، پیچیدگی مداوم است که اغلب، محصولِ نیازهای رقابتی، تأثیرات شبکه‌ای و وضعیت موجود است. آخرین سیستم عامل مکینتاش، ظرافت ندارد. هفته‌ی گذشته در هر ساعت، مشکلی برای من ایجاد می‌کرد. در این ایرادات، گزارشات kernel panic ناخوانا هستند. پیام‌ها باثبات و بدردبخور نیستند. جریان اطلاعات خوب نیست و هیچ نشانه‌ای از تعهد به روان‌بودن، لذت‌بخش‌بودن یا اهمیت به کاربر دیده نمی‌شود.

زیباییِ عملی به معنای این نیست که قایق کانو هرگز واژگون نخواهد شد. بلکه به معنای آن است که چیزی که ما ساخته‌ایم، ارزشش را دارد و به کاربر، بخاطر انتخابی که کرده است، حس بهتری می‌دهد، نه حس بدتر.

اغلب اوقات، بخش «خدمات مشتریان» اینگونه معنا می‌شود: «پاسخگویی به تلفن‌ها و پس‌دادن پول مشتری». ولی خدمات به مشتریان، خیلی قبل‌تر از خراب‌شدن محصول شروع می‌شود.

خدمات به مشتریان، متعهدشدن به ایجاد یک تجربه در مشتری است. ایجاد حس لذت، قبل از آنکه مشتری درخواست کرده باشد. تزریق همدلی و بینش در تعاملاتی که مردم با شما برقرار خواهند کرد.

البته این کار زحمت دارد. پس در این مورد، هر کاری لازم است، به طور کامل و با جزئیات، برای یک محصول یا خدمات، انجام دهید. هرچند که از نظر برخی‌ها، چنین تلاشی ظاهراً یک کار اختیاری باشد.

به محض اینکه یک محصول یا سازنده‌ی یک سیستم، طوری رفتار کند که گویی کاربر، هیچ حق انتخاب دیگری به جز او ندارد، ظرافت، زیبایی و ریزکاری در محصول نیز شروع به ناپدید‌شدن می‌کنند.




.