✳️ ملاحظاتی «کم‌اهمیت» درباره ریشه‌های آیین‌های مسیحی (کریسمس و بابانوئل)
❇️ ضمن شادباش شب یلدا (چله) لازم میدانم تذکر بدهم که این سنت حسنه و محبوب «سانتا کلاوس یا بابانوئل، پیرمرد سرخ‌پوش با کلاه فریگی، که از قطب شمال با سورتمه و گوزن می‌آید و هدیه می‌آورد» ارتباطی با مسیحیت ندارد. و به لحاظ فرهنگی هم نه در بافتار اصیل‌تر کاتولیک و ارتدکس که در بافتار پروتستان آمریکای شمالی و اروپای شمالی در همین سده ۱۹ میلادی شکل گرفته است.
◀️ در اروپای مسیحی قرون وسطی شخصیتی به نام سن نیکلاس (St. Nicholas) اسقف قرن چهارم وجود داشت که در ۶ دسامبر جشن گرفته میشد و با هدیه دادن به کودکان پیوند داشت. بنابراین مسیحیان سنت‌های رومی یا ایرانی(!) را سرقت نکردند. اصلا سرقتی درکار نیست، چون این آیین‌های امروزی شامل بابانوئل و درخت کریسمس خیلی‌خیلی مدرن است. در برخی کشورهای کاتولیک و ارتدکس این آیین‌ها در همین قرن ۲۱ تازه در حال جا افتادن است. اگر قرار بر الهام و اقتباس از آیین‌های ایرانی بود، باید در مسیحیت شرقی و ارتدکس و شاید کاتولیک دیده میشد و نه اینکه با تبلیغات کوکاکولا در جهان جا بیوفتد.
◀️ البته در غرب سنت‌های محلی (Father Christmas در انگلیس، Père Noël در فرانسه، Weihnachtsmann در آلمان وجود داشت که ربط زیادی به دوران باستان و هیچ ربطی به ایران نداشت و نهایتا هم زیر تصویر خردکننده آمریکایی-کولاکولایی له و نابود شد.
◀️ این اتفاق برای بقیه سنت‌های مسیحی مانند قدیس والنتین و روز گرامیداشت قدیسان هم افتاده و در همین یکی دو قرن اخیر زیر تاثیر جشن‌های مدرن تجاری آمریکایی (ولنتاین و هالووین) استحاله شده‌اند.
◀️ کریسمس ارتباط ارگانیکی با این آیین‌ها ندارد. جشن زایش مسیح است. برخلاف تصور ما، اهمیتی درجه دو داشت. جشن مهم مسیحیان عید پاک است نه کریسمس. در قرون جدید هم که سر زمان کریسمس اختلاف افتاد، چون نیمی از مسیحیان اصلاحات تقویمی گریگوری را نپذیرفتند. تا اینکه اخیرا باز هم زیر تاثیر صنعت و بازار جهانی اهمیت یافته. دلیل اصلی اینکه مسیحیان تولد مسیح را ۲۵ دسامبر گرفتند، اسطوره تولد خورشید (۲۱ دسامبر، شب یلدا، انقلاب زمستانی) نیست. دلیلش روایتی است که مریم در عید پسح (بعدا پاک) در اول بهار در معبد باردار شد و قاعدتا ۹ ماه بعد (دسامبر) مسیح زاده شد. هرچه هست، خود کریسمس اصیل با اتحاد مهاجران و روشنفکران در غرب تقریبا در آستانه نابودی و محو کامل است.
◀️ آنچه مانده تعطیلات سال نو است که به تقویم رومی ژول سزار برمی‌گردد. البته این سال نو تقویم عرفی هم تا این اواخر اهمیتی نداشت. سال دینی مهم مسیحیان عید پاک بود (درست مانند یهودیان که سال عرفی روش‌هاشانا مهم نبود و آغاز سال دینی در نیسان در بهار مهم بود و مسلمانان که سال نو عرفی از محرم هنوز هم مهم نیست بلکه سال دینی از عید فطر مهم است).
یلدا و چله بر شما شاد باد
صحبت حکام ظلمت شب بلداست
نور ز خورشید جوی بو که برآید
بهرام روشن‌ضمیر
یلدای ۱۴۰۴
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ ضمن شادباش شب یلدا (چله) لازم میدانم تذکر بدهم که این سنت حسنه و محبوب «سانتا کلاوس یا بابانوئل، پیرمرد سرخ‌پوش با کلاه فریگی، که از قطب شمال با سورتمه و گوزن می‌آید و هدیه می‌آورد» ارتباطی با مسیحیت ندارد. و به لحاظ فرهنگی هم نه در بافتار اصیل‌تر کاتولیک و ارتدکس که در بافتار پروتستان آمریکای شمالی و اروپای شمالی در همین سده ۱۹ میلادی شکل گرفته است.
◀️ در اروپای مسیحی قرون وسطی شخصیتی به نام سن نیکلاس (St. Nicholas) اسقف قرن چهارم وجود داشت که در ۶ دسامبر جشن گرفته میشد و با هدیه دادن به کودکان پیوند داشت. بنابراین مسیحیان سنت‌های رومی یا ایرانی(!) را سرقت نکردند. اصلا سرقتی درکار نیست، چون این آیین‌های امروزی شامل بابانوئل و درخت کریسمس خیلی‌خیلی مدرن است. در برخی کشورهای کاتولیک و ارتدکس این آیین‌ها در همین قرن ۲۱ تازه در حال جا افتادن است. اگر قرار بر الهام و اقتباس از آیین‌های ایرانی بود، باید در مسیحیت شرقی و ارتدکس و شاید کاتولیک دیده میشد و نه اینکه با تبلیغات کوکاکولا در جهان جا بیوفتد.
◀️ البته در غرب سنت‌های محلی (Father Christmas در انگلیس، Père Noël در فرانسه، Weihnachtsmann در آلمان وجود داشت که ربط زیادی به دوران باستان و هیچ ربطی به ایران نداشت و نهایتا هم زیر تصویر خردکننده آمریکایی-کولاکولایی له و نابود شد.
◀️ این اتفاق برای بقیه سنت‌های مسیحی مانند قدیس والنتین و روز گرامیداشت قدیسان هم افتاده و در همین یکی دو قرن اخیر زیر تاثیر جشن‌های مدرن تجاری آمریکایی (ولنتاین و هالووین) استحاله شده‌اند.
◀️ کریسمس ارتباط ارگانیکی با این آیین‌ها ندارد. جشن زایش مسیح است. برخلاف تصور ما، اهمیتی درجه دو داشت. جشن مهم مسیحیان عید پاک است نه کریسمس. در قرون جدید هم که سر زمان کریسمس اختلاف افتاد، چون نیمی از مسیحیان اصلاحات تقویمی گریگوری را نپذیرفتند. تا اینکه اخیرا باز هم زیر تاثیر صنعت و بازار جهانی اهمیت یافته. دلیل اصلی اینکه مسیحیان تولد مسیح را ۲۵ دسامبر گرفتند، اسطوره تولد خورشید (۲۱ دسامبر، شب یلدا، انقلاب زمستانی) نیست. دلیلش روایتی است که مریم در عید پسح (بعدا پاک) در اول بهار در معبد باردار شد و قاعدتا ۹ ماه بعد (دسامبر) مسیح زاده شد. هرچه هست، خود کریسمس اصیل با اتحاد مهاجران و روشنفکران در غرب تقریبا در آستانه نابودی و محو کامل است.
◀️ آنچه مانده تعطیلات سال نو است که به تقویم رومی ژول سزار برمی‌گردد. البته این سال نو تقویم عرفی هم تا این اواخر اهمیتی نداشت. سال دینی مهم مسیحیان عید پاک بود (درست مانند یهودیان که سال عرفی روش‌هاشانا مهم نبود و آغاز سال دینی در نیسان در بهار مهم بود و مسلمانان که سال نو عرفی از محرم هنوز هم مهم نیست بلکه سال دینی از عید فطر مهم است).
یلدا و چله بر شما شاد باد
صحبت حکام ظلمت شب بلداست
نور ز خورشید جوی بو که برآید
بهرام روشن‌ضمیر
یلدای ۱۴۰۴
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment