✳️ چرخه هوشمند
اقتصاد چرخشی، مسیر تازه اتحادیه اروپا برای توسعه پایدار
✍ سیدحسین سجادی‌فر؛ پژوهشگر اقتصاد آب و محیط‌زیست
✅ در مواجهه با بحران‌های زیست‌محیطی، کمبود منابع و چالش‌های اقتصادی ناشی از مدل تولید و مصرف خطی، اتحادیه اروپا در سال‌های اخیر با رویکردی جدید، «اقتصاد چرخشی» را به‌عنوان یکی از ارکان اصلی سیاست‌گذاری‌های بلندمدت خود معرفی کرده است.
بر اساس برنامه اقدام اقتصاد چرخشی اروپا (۲۰۲۰) و سند کلان «توافق‌نامه سبز اروپا» (European Green Deal)، هدف‌گذاری شده است تا سال ۲۰۳۰، انتشار گازهای گلخانه‌ای ۵۵ درصد کاهش یافته و تا سال ۲۰۵۰، قاره سبز به بی‌طرفی کربنی دست یابد.
اقتصاد چرخشی، مدل نوینی از رشد است که به جای اتکا بر استخراج و مصرف بی‌رویه منابع، بر حفظ ارزش مواد، بازچرخانی منابع، کاهش پسماند و افزایش بهره‌وری تأکید دارد.
در این مدل، فرآیندهای تولید، توزیع، مصرف و بازیافت به‌شکلی بازطراحی می‌شوند که بیشینه ارزش ممکن از مواد اولیه استخراج گردد و پیامدهای منفی زیست‌محیطی به حداقل برسد.
🔹 دستاوردهای مورد انتظار اقتصاد چرخشی برای اتحادیه اروپا:
• کاهش ۶۰ درصدی مصرف مواد خام تا سال ۲۰۳۰؛
• کاهش ۵۰ درصدی حجم ضایعات؛
• ایجاد بیش از ۲ میلیون شغل جدید؛
• افزایش سالانه ۸/۱ تریلیون یورویی در ارزش افزوده اقتصاد اروپا؛
• رشد ۷ درصدی تولید ناخالص داخلی در اثر اصلاح ساختار صنایع.
📊 بر اساس گزارش موسسات معتبر نظیر آلن مک‌آرتور، مکنزی و EEA، در صورت اجرای کامل این مدل اقتصادی، میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای در اتحادیه اروپا می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ به میزان ۴۸ درصد و تا سال ۲۰۵۰ تا ۸۳ درصد کاهش یابد.
مطالعات موردی انجام‌شده در کشورهای عضو اتحادیه نیز حاکی از آن است که این سیاست‌ها می‌تواند فرصت‌های اشتغال گسترده‌ای ایجاد کند.
برای نمونه، تا سال ۲۰۳۰ حدود:
• ۵۰۰ هزار شغل در فرانسه،
• ۴۰۰ هزار شغل در اسپانیا،
• ۲۰۰ هزار شغل در هلند،
• و نزدیک به ۱۰۰ هزار شغل در سوئد قابل تحقق خواهد بود.
🔍 در بخش بازیافت زباله و صنایع مبتنی بر بازچرخانی، اتحادیه اروپا تنها تا سال ۲۰۲۵ ظرفیت ایجاد ۶۳۵ تا ۷۵۰ هزار شغل جدید را پیش‌بینی کرده است. این عدد تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۸۷۰ هزار شغل افزایش می‌یابد.
🌱 تأثیرات زیست‌محیطی مثبت:
• کاهش نیاز به منابع کشاورزی با استفاده مجدد از منسوجات و کاهش وابستگی به کودهای شیمیایی؛
• کاهش زمین مورد نیاز برای دفن زباله و بازگشت آن به چرخه تولید؛
• صرفه‌جویی در مصرف آب، انرژی و کاهش آلودگی‌های ناشی از پسماند صنعتی و غذایی.
از سال ۲۰۲۳، روند سیاست‌گذاری‌ها در کشورهای اروپایی به‌سمت الزام‌آور کردن رویکرد چرخشی حرکت کرده است. مقررات سخت‌گیرانه‌تر برای کاهش زباله، مشوق‌های مالیاتی برای شرکت‌های فعال در بازیافت و بازچرخانی، و تقویت نوآوری در مدل‌های کسب‌وکار سبز، از جمله این سیاست‌ها به شمار می‌روند.
🔭 چشم‌انداز آینده:
بر اساس گزارش ۲۰۲۳ آژانس محیط‌زیست اروپا (EEA)، ارزش افزوده اقتصاد چرخشی در اتحادیه اروپا می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۲.۵ تریلیون یورو برسد. همچنین پیش‌بینی می‌شود تحقق کامل این الگو، اروپا را به‌سوی جایگاه برتر جهانی در بهره‌وری منابع، کاهش وابستگی به واردات مواد خام و تقویت تاب‌آوری زنجیره‌های تأمین سوق دهد.
🌀 در دنیایی که منابع محدود و چالش‌های محیط‌زیستی رو به گسترش‌اند، اقتصاد چرخشی نه فقط یک ضرورت زیست‌محیطی، بلکه یک راهبرد اقتصادی آینده‌نگر برای رشد فراگیر، اشتغال‌زا و مقاوم است.
🔻 متن کامل مقاله
https://msc.ir/s/Hs
اقتصاد چرخشی، مسیر تازه اتحادیه اروپا برای توسعه پایدار
✍ سیدحسین سجادی‌فر؛ پژوهشگر اقتصاد آب و محیط‌زیست
✅ در مواجهه با بحران‌های زیست‌محیطی، کمبود منابع و چالش‌های اقتصادی ناشی از مدل تولید و مصرف خطی، اتحادیه اروپا در سال‌های اخیر با رویکردی جدید، «اقتصاد چرخشی» را به‌عنوان یکی از ارکان اصلی سیاست‌گذاری‌های بلندمدت خود معرفی کرده است.
بر اساس برنامه اقدام اقتصاد چرخشی اروپا (۲۰۲۰) و سند کلان «توافق‌نامه سبز اروپا» (European Green Deal)، هدف‌گذاری شده است تا سال ۲۰۳۰، انتشار گازهای گلخانه‌ای ۵۵ درصد کاهش یافته و تا سال ۲۰۵۰، قاره سبز به بی‌طرفی کربنی دست یابد.
اقتصاد چرخشی، مدل نوینی از رشد است که به جای اتکا بر استخراج و مصرف بی‌رویه منابع، بر حفظ ارزش مواد، بازچرخانی منابع، کاهش پسماند و افزایش بهره‌وری تأکید دارد.
در این مدل، فرآیندهای تولید، توزیع، مصرف و بازیافت به‌شکلی بازطراحی می‌شوند که بیشینه ارزش ممکن از مواد اولیه استخراج گردد و پیامدهای منفی زیست‌محیطی به حداقل برسد.
🔹 دستاوردهای مورد انتظار اقتصاد چرخشی برای اتحادیه اروپا:
• کاهش ۶۰ درصدی مصرف مواد خام تا سال ۲۰۳۰؛
• کاهش ۵۰ درصدی حجم ضایعات؛
• ایجاد بیش از ۲ میلیون شغل جدید؛
• افزایش سالانه ۸/۱ تریلیون یورویی در ارزش افزوده اقتصاد اروپا؛
• رشد ۷ درصدی تولید ناخالص داخلی در اثر اصلاح ساختار صنایع.
📊 بر اساس گزارش موسسات معتبر نظیر آلن مک‌آرتور، مکنزی و EEA، در صورت اجرای کامل این مدل اقتصادی، میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای در اتحادیه اروپا می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ به میزان ۴۸ درصد و تا سال ۲۰۵۰ تا ۸۳ درصد کاهش یابد.
مطالعات موردی انجام‌شده در کشورهای عضو اتحادیه نیز حاکی از آن است که این سیاست‌ها می‌تواند فرصت‌های اشتغال گسترده‌ای ایجاد کند.
برای نمونه، تا سال ۲۰۳۰ حدود:
• ۵۰۰ هزار شغل در فرانسه،
• ۴۰۰ هزار شغل در اسپانیا،
• ۲۰۰ هزار شغل در هلند،
• و نزدیک به ۱۰۰ هزار شغل در سوئد قابل تحقق خواهد بود.
🔍 در بخش بازیافت زباله و صنایع مبتنی بر بازچرخانی، اتحادیه اروپا تنها تا سال ۲۰۲۵ ظرفیت ایجاد ۶۳۵ تا ۷۵۰ هزار شغل جدید را پیش‌بینی کرده است. این عدد تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۸۷۰ هزار شغل افزایش می‌یابد.
🌱 تأثیرات زیست‌محیطی مثبت:
• کاهش نیاز به منابع کشاورزی با استفاده مجدد از منسوجات و کاهش وابستگی به کودهای شیمیایی؛
• کاهش زمین مورد نیاز برای دفن زباله و بازگشت آن به چرخه تولید؛
• صرفه‌جویی در مصرف آب، انرژی و کاهش آلودگی‌های ناشی از پسماند صنعتی و غذایی.
از سال ۲۰۲۳، روند سیاست‌گذاری‌ها در کشورهای اروپایی به‌سمت الزام‌آور کردن رویکرد چرخشی حرکت کرده است. مقررات سخت‌گیرانه‌تر برای کاهش زباله، مشوق‌های مالیاتی برای شرکت‌های فعال در بازیافت و بازچرخانی، و تقویت نوآوری در مدل‌های کسب‌وکار سبز، از جمله این سیاست‌ها به شمار می‌روند.
🔭 چشم‌انداز آینده:
بر اساس گزارش ۲۰۲۳ آژانس محیط‌زیست اروپا (EEA)، ارزش افزوده اقتصاد چرخشی در اتحادیه اروپا می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۲.۵ تریلیون یورو برسد. همچنین پیش‌بینی می‌شود تحقق کامل این الگو، اروپا را به‌سوی جایگاه برتر جهانی در بهره‌وری منابع، کاهش وابستگی به واردات مواد خام و تقویت تاب‌آوری زنجیره‌های تأمین سوق دهد.
🌀 در دنیایی که منابع محدود و چالش‌های محیط‌زیستی رو به گسترش‌اند، اقتصاد چرخشی نه فقط یک ضرورت زیست‌محیطی، بلکه یک راهبرد اقتصادی آینده‌نگر برای رشد فراگیر، اشتغال‌زا و مقاوم است.
🔻 متن کامل مقاله
https://msc.ir/s/Hs
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment