زنان سبو بر دوش در متون الهیاتی
۱۰ فروردین #جشن_آبانگاه است. روز دهم هر ماه، آبان نام دارد یعنی پرستش آناهیتا، ایزد آب. دهم فروردین اما جشنی است برای آب و باران. ایرانیان باستان در این روز به شادی و پایکوبی می‌پرداختند.
در تاریخ اجتماعی زندگی بشر رابطه زنان چاهها و آب و قدرت بسیار شگفت انگیز بوده ، بقدری که این عناصر جنبه الهیاتی نیز داشته و علاوه در اساطیر؛ در متون دینی سه دین بزرگ یعنی تورات، انجیل و قرآن نیز به آن اشاره شده است.
آنچه که در این روایتهای الهیاتی جالب توجه است ثبات برخی از باورهاست که با وجود هزاران سال هنوز در همه جوامع بشری کم و بیش دیده شده و در مناطقی از جهان حتی متزلزل هم نشده است.
در خاورمیانه و شمال آفریقا (که محیط جغرافیایی متون کتابهای آسمانی محسوب می‌شوند) موقعیت نابرابر زنان در ساختارها، رابطه شان با آب، از دست رفتن منابع آب و مهاجرتهای متعاقب آن به طور خاص چشمگیر بوده است.
در متون عبری و عهد جدید و قرآن طرز حیرت‌انگیزی صحنه هایی تکرار می‌شوند : خانواده‌ها در برابر باد کِز کرده و دور هم جمع شده‌اند و زنان، مستأصل و درمانده، در کنار چاههای بسته مانده‌اند. اما در این زمان (که عصر تلفن همراه و فروشگاههای زنجیره‌ای است) استیصال آنها از طریق رسانه‌های اجتماعی در قالب عکس و فیلم قابل مشاهده و توجه است.
در این متون «چاهها»، «آب» و «زنان» نقش محوری دارند و آب منشاء منازعه و البته وسیله بقا و انسجام اجتماعی است و سراسر آن توصیف زنانی است که برای یافتن آب ساعتها راه می‌روند و این یکی از واقعی ترین میراث بشر تا به امروز است. در همه این کتابهای آسمانی شخصیتها مشابهند: غریبه‌ای که تشنه است، زنانی که گله‌هایی دارند که از آنها مراقبت می‌کنند، و یک چاه که که به عنوان یک منبع استراتژیک تحت سلطه مردان است.
در قران نحوه مواجهه موسی با دختران شعیب چنین توصیف می شود :
هنگامی که به چاه آب مدین رسید، گروهی از مردم را در آنجا دید که چهارپایان خود را سیراب می کنند و در کنار آنان دو زن را دید که مراقب گوسفندان خویشند (و به چاه نزدیک نمی شوند موسی) به آن دو گفت: «کار شما چیست؟ (چرا گوسفندان خود را آب نمی دهید؟!)» گفتند: «ما آنها را آب نمی دهیم تا چوپانها همگی خارج شوند و پدر پیر ما کهنسال است و قادر است و قادر بر این کارها نیست. (قصص، 23)
در انجیل داستان برخورد عیسی با زن سامری یک روایت دیگر از این نوع مواجهه هست و در تورات نیز در سفر پیدایش باب 24 با داستان خادم ابراهیم مواججه می شویم که برای یافتن زن مناسب دست به دعا برمی‌دارد و از خدا می‌خواهد زنی را «که سبو دارد» بفرستد و همه این روایتها نشان دهنده اهمیت آب و نقش و مسئولیت اخلاقی زنان در جوامعی است که مردان آب را کنترل می‌کنند: آنها هستند که چاهها را حفر کرده‌اند، و تنها خودشان هستند که می‌توانند سرِ چاه را با سنگ بپوشانند و یا سنگهای سنگین را از روی آن بردارند؛ آنها فضای پیرامون چاه را کنترل می‌کنند و زنان در حاشیه قرار دارند. البته در جوامعی که زنان هم قدرتِ خودشان را دارند، این روابط برقرار است. زنانی که مسئولیت گله‌های بزرگ را، که سرمایۀ اقتصادی اساسی و مایۀ اصلی ارزش در جوامع انجیلی و قرآنیِ خاور نزدیک (که متکی بر دامپروری بودند) است را بر عهده داشتند.
نکته بارز این روایتها علاوه بر اذعان به پایداری ابعادی از ساختارهای تبعیض آمیر تا کنون ( هم اکنون تقریبا در اغلب جوامعی که به آب لوله کشی درسترسی ندارند زنان مسئولیت تهیه و حمل آب خانواده هستند) قدرت و جلال و شکوه دارایی ها بدون دسترسی به آب به عنوان یک منبع استرانژیک قدرت امکان پذیر نبوده و هنوز نیز بدون آن از دست رفتنی است./ مهتا بذرافکن
🆔 @RuralWomenIssues 👩🌾
۱۰ فروردین #جشن_آبانگاه است. روز دهم هر ماه، آبان نام دارد یعنی پرستش آناهیتا، ایزد آب. دهم فروردین اما جشنی است برای آب و باران. ایرانیان باستان در این روز به شادی و پایکوبی می‌پرداختند.
در تاریخ اجتماعی زندگی بشر رابطه زنان چاهها و آب و قدرت بسیار شگفت انگیز بوده ، بقدری که این عناصر جنبه الهیاتی نیز داشته و علاوه در اساطیر؛ در متون دینی سه دین بزرگ یعنی تورات، انجیل و قرآن نیز به آن اشاره شده است.
آنچه که در این روایتهای الهیاتی جالب توجه است ثبات برخی از باورهاست که با وجود هزاران سال هنوز در همه جوامع بشری کم و بیش دیده شده و در مناطقی از جهان حتی متزلزل هم نشده است.
در خاورمیانه و شمال آفریقا (که محیط جغرافیایی متون کتابهای آسمانی محسوب می‌شوند) موقعیت نابرابر زنان در ساختارها، رابطه شان با آب، از دست رفتن منابع آب و مهاجرتهای متعاقب آن به طور خاص چشمگیر بوده است.
در متون عبری و عهد جدید و قرآن طرز حیرت‌انگیزی صحنه هایی تکرار می‌شوند : خانواده‌ها در برابر باد کِز کرده و دور هم جمع شده‌اند و زنان، مستأصل و درمانده، در کنار چاههای بسته مانده‌اند. اما در این زمان (که عصر تلفن همراه و فروشگاههای زنجیره‌ای است) استیصال آنها از طریق رسانه‌های اجتماعی در قالب عکس و فیلم قابل مشاهده و توجه است.
در این متون «چاهها»، «آب» و «زنان» نقش محوری دارند و آب منشاء منازعه و البته وسیله بقا و انسجام اجتماعی است و سراسر آن توصیف زنانی است که برای یافتن آب ساعتها راه می‌روند و این یکی از واقعی ترین میراث بشر تا به امروز است. در همه این کتابهای آسمانی شخصیتها مشابهند: غریبه‌ای که تشنه است، زنانی که گله‌هایی دارند که از آنها مراقبت می‌کنند، و یک چاه که که به عنوان یک منبع استراتژیک تحت سلطه مردان است.
در قران نحوه مواجهه موسی با دختران شعیب چنین توصیف می شود :
هنگامی که به چاه آب مدین رسید، گروهی از مردم را در آنجا دید که چهارپایان خود را سیراب می کنند و در کنار آنان دو زن را دید که مراقب گوسفندان خویشند (و به چاه نزدیک نمی شوند موسی) به آن دو گفت: «کار شما چیست؟ (چرا گوسفندان خود را آب نمی دهید؟!)» گفتند: «ما آنها را آب نمی دهیم تا چوپانها همگی خارج شوند و پدر پیر ما کهنسال است و قادر است و قادر بر این کارها نیست. (قصص، 23)
در انجیل داستان برخورد عیسی با زن سامری یک روایت دیگر از این نوع مواجهه هست و در تورات نیز در سفر پیدایش باب 24 با داستان خادم ابراهیم مواججه می شویم که برای یافتن زن مناسب دست به دعا برمی‌دارد و از خدا می‌خواهد زنی را «که سبو دارد» بفرستد و همه این روایتها نشان دهنده اهمیت آب و نقش و مسئولیت اخلاقی زنان در جوامعی است که مردان آب را کنترل می‌کنند: آنها هستند که چاهها را حفر کرده‌اند، و تنها خودشان هستند که می‌توانند سرِ چاه را با سنگ بپوشانند و یا سنگهای سنگین را از روی آن بردارند؛ آنها فضای پیرامون چاه را کنترل می‌کنند و زنان در حاشیه قرار دارند. البته در جوامعی که زنان هم قدرتِ خودشان را دارند، این روابط برقرار است. زنانی که مسئولیت گله‌های بزرگ را، که سرمایۀ اقتصادی اساسی و مایۀ اصلی ارزش در جوامع انجیلی و قرآنیِ خاور نزدیک (که متکی بر دامپروری بودند) است را بر عهده داشتند.
نکته بارز این روایتها علاوه بر اذعان به پایداری ابعادی از ساختارهای تبعیض آمیر تا کنون ( هم اکنون تقریبا در اغلب جوامعی که به آب لوله کشی درسترسی ندارند زنان مسئولیت تهیه و حمل آب خانواده هستند) قدرت و جلال و شکوه دارایی ها بدون دسترسی به آب به عنوان یک منبع استرانژیک قدرت امکان پذیر نبوده و هنوز نیز بدون آن از دست رفتنی است./ مهتا بذرافکن
🆔 @RuralWomenIssues 👩🌾
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment