اگر سیاست اقتضا کند شوروی همه جوره معامله می کند
| سفرنامه عباس مسعودی به شوروی، «پشتِ پرده آهنین چه دیدم؟»
چرا، یک هدف بزرگتر از این هم دارند و آن این است که با تمام قوا میکوشند جنگ درنگیرد و از هر نغمهای که بوی صلح از آن استشمام شود پشتیبانی کنند و به طور قطع هدف سیاسی شوروی در تشکیل کنفرانس مزبور نزدیک شدن با ملل از راه اقتصاد و کوشش در تعمیم صلح نیز بود، زیرا جنگ این کشور را از فعالیت عظیمی که در هر رشته در دست عمل دارد بازمیدارد، فرصتهای مهم را از او میگیرد و این سرمایه بزرگ که عبارت از کار و فعالیت تودههای وسیع ملت شوروی است در حال توقف و رکود و تزلزل میافتد به این جهت شوروی خواهان جنگ نیست دنیا هم نگران همین وضع است.
بالاخره در تجارت خارجی با اصول و سیستمی که در جماهیر شوروی عمل میشود کسی حریف روسیه نیست، چون همه چیز در دست دولت متمرکز است و قدرت و توانایی همه کار دارد و جز رویه معامله متقابل و محدودیتهای گمرکی با اصول دیگری دنیا نمیتواند با این کشور تجارت و رقابت کند؛ مثلا اگر سیاست اقتضا کند که با برزیل معامله نماید و تاجر برزیلی جز قهوه متاعی نداشته باشد و قهوه برای شوروی در حکم تجملات باشد معهذا قهوه را میخرد و آنچه را آنها میخواهند میفروشد و باز اگر سیاست مقتضی باشد که با کشورهای آسیایی مثل هندوستان و پاکستان روابط بازرگانی که مقدمه ارتباط نزدیکتر سیاسی است باز کنند و آنها در مبادله چیزی نداشته باشند بدهند که به کار شوروی آید، در اینجا سیاست اقتضای آن را دارد که به نقد معامله شود و در برابر جنس لیره بپردازند. همین کار را میکنند چنانکه کردند اما درباره ایران سیاست چنین اقتضا دارد که مبادلات فیمابین محدود به چند قلم اجناس باشد آن هم به قیمتهای بازار تهران که روی هیچ ماخذی استوار نیست زیرا بازار هر روز دستخوش تحول است و زیانآور و در نتیجه بنیه مالی و توانایی خرید ملت ایران روز به روز تحلیل میرود.
من بر خلاف رویهای که اکنون پیش گرفته شده و تجارت فیماین در چهاردیواری چند قلم جنس محدود گردیده طرفدار توسعه مبادلات تجارتی ایران و شوروی هستم و معتقدم که رویه اقتصادی طرفین باید بر روی پایهای قرار گیرد که توسعه تجارت را به وجود آورد و در این باره نمایندگان تجارتی شوروی باید در داد و ستد خود با ایران تجدید نظر نمایند، بر اقلام معاملات خود بیفزایند، داد و ستد را روی قیمت بازار به زیان ما قرار ندهند. سابقا از ما خشکهبار میخریدند، مرکبات میخریدند، اقسام مواد خام و محصول کشاورزی صادر میکردند و رفته رفته یکی بعد از دیگری متروک شد تا امروز که روی دو سه قلم آن هم بهترین مواد صادراتی ما توقف کرده و آن را هم به قیمتی خریداری میکنند که بازرگان ناچار شود جنس مبادلاتی را به قیمت گران در دسترس مصرفکننده بگذارد و این عمل دور از سیاست اقتصادی دولتی است که دارای چنان قدرت و توانایی است که میتواند تمام احتیاجات اولیه ملت ایران را با کمترین قیمت که دیگران نتوانند رقابت کنند در دسترس ما بگذارد و متاع ما را نیز به قیمتی عادلانه خریداری کند تا بنیه تولیدکننده و مصرفکننده ایران تقویت شود و این همان خطمشی و برنامهایست که در کنفرانس اقتصادی مسکو تعقیب میگردید، یعنی با توسعه مبادلات سطح زندگی مردم دنیا بالا بیاید و فقر و پریشانی زائل شود.
منبع: اطلاعات؛ پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۳۱
انتهای بخش سوم
✅ @karkhone