🎈«ذهن روسی در نظام شوروی»🎈بخش 2
#معرفی_کتاب
حتی تعجب برانگیز که چرا نویسنده‌ای چون او بر «رئالیسم سوسیالیستی» که تنها سبک رسمی ادبی در روسیه بود و حکومت سرسختانه و مستبدانه از آن دفاع می‌کرد، صحه گذاشت؟ برلین به این مساله در فصل نخست با عنوان «هنر روسیه در دوره استالین» اشاره کرده و به طور مشخص در صفحه ۶۰ کتاب به این تایید گورکی و نقد آن می‌پردازد.
انواع هنرها در روسیه نیز پس از به قدرت رسیدن استالین، به وضعیت بغرنجی دچار شدند. در هنر تئاتر دولت به هنرمندان مشهور و خلاقی چون «میرهولد» و «واختانگوف» اجازه کار نداد. شاخص‌ترین هنرمند موسیقیدان این دوره نیز «دیمیتری شوستاکوویچ» است که آثار استالینی‌اش ارزش چندانی ندارد.
سینماگران برجسته‌ای چون «سرگی آیزنشتاین» و «الکساندر داوژنکو» با آثار درخشانی چون «رزمناو پوتمکین»، «۱۰ روزی که دنیا را تکان داد»، «زمین» و «مردی با دوربین فیلمبرداری» نیز با آن‌که معتقد و وفادار به انقلاب بودند، پس از به قدرت رسیدن استالین، اجازه ساخت فیلم با تفکر خود را پیدا نکردند.
همچنین وضعیتی اسفباری که استالین بر هنرمندان طراح و معماری چون «ولادیمیر تاتلین» و آوانگاردهای هنرهای تجسمی چون واسیلی کاندینسکی و البته پیروان و بنیانگذاران نحله فلسفی و ادبی «ساخت‌گرایی» چون رومن یاکوبسون، یوری تینیانوف و ویکتور اشکولوفسکی، تحمیل کرد؛ نیازی به بازگویی مجدد ندارد.
برلین با تقسیم‌بندی دوره‌های ادبی معاصر روسیه، به سه دوره «۱۹۰۰ تا ۱۹۲۸»، «۱۹۲۸ تا ۱۹۳۷» و «۱۹۳۷ به بعد» به تحلیل این نزول می‌پردازد. برلین چون خودش نیز اصلیتی روسی داشت، بسیار علاقه‌مند و پیگیر ادبیات و هنر روس بود. به همین دلیل از طریق کار در سفارت‌خانه انگلستان، بارها به شوروی سفر کرد و در خلال آن دیدارهای بسیاری نیز با ادیبان و هنرمندان مشهور داشت.
مشاهدات برلین و شرح دیدارهایش با اهالی ادب و هنر روسی، نکات حیرت‌آوری را برای مخاطب روشن می‌کند. به عنوان مثال در فصل چهار کتاب با نام «گفت‌وگوهایی با آخماتووا و پاسترناک» در ابتدای مطلب درباره چرایی سفر خود در سال ۱۹۴۵ بیان می‌کند که به جز مسایل کاری، بسیار علاقه‌مند بود تا از وضعیت ادبیات و هنر روسیه آگاه شود. این جریان نشان می‌دهد که استالین آنقدر فضای بسته و خفقان رعب‌آوری به وجود آورده بود که هیچ خبری از کشور بیرون نمی‌رفت.
در همین فصل برلین از دیدار خود با آیزنشتاین بسیار افسرده یاد می‌کند و دلیل این افسردگی هم تقبیح استالین از نسخه اصلی فیلم «ایوان مخوف» بود. این رویدادها و نقل این مسایل و مشکلات پیشتر در هیچ کتاب دیگری منتشر نشده بود.
در مجموع باید بیان کرد که «ذهن روسی در نظام شوروی» یک دایرةالمعارف کامل تحلیلی از وضعیت روشنفکری، ادبیات و هنر روسیه در دوران استبداد استالین است. برلین در مقام یک منتقد و اندیشمندی که بر مساله آزادی بسیار تفکر کرده، در این کتاب به روشنگری از وضعیت روسیه استالین دست زده است
م.آسیابانی
@cafe_andishe95
#معرفی_کتاب
حتی تعجب برانگیز که چرا نویسنده‌ای چون او بر «رئالیسم سوسیالیستی» که تنها سبک رسمی ادبی در روسیه بود و حکومت سرسختانه و مستبدانه از آن دفاع می‌کرد، صحه گذاشت؟ برلین به این مساله در فصل نخست با عنوان «هنر روسیه در دوره استالین» اشاره کرده و به طور مشخص در صفحه ۶۰ کتاب به این تایید گورکی و نقد آن می‌پردازد.
انواع هنرها در روسیه نیز پس از به قدرت رسیدن استالین، به وضعیت بغرنجی دچار شدند. در هنر تئاتر دولت به هنرمندان مشهور و خلاقی چون «میرهولد» و «واختانگوف» اجازه کار نداد. شاخص‌ترین هنرمند موسیقیدان این دوره نیز «دیمیتری شوستاکوویچ» است که آثار استالینی‌اش ارزش چندانی ندارد.
سینماگران برجسته‌ای چون «سرگی آیزنشتاین» و «الکساندر داوژنکو» با آثار درخشانی چون «رزمناو پوتمکین»، «۱۰ روزی که دنیا را تکان داد»، «زمین» و «مردی با دوربین فیلمبرداری» نیز با آن‌که معتقد و وفادار به انقلاب بودند، پس از به قدرت رسیدن استالین، اجازه ساخت فیلم با تفکر خود را پیدا نکردند.
همچنین وضعیتی اسفباری که استالین بر هنرمندان طراح و معماری چون «ولادیمیر تاتلین» و آوانگاردهای هنرهای تجسمی چون واسیلی کاندینسکی و البته پیروان و بنیانگذاران نحله فلسفی و ادبی «ساخت‌گرایی» چون رومن یاکوبسون، یوری تینیانوف و ویکتور اشکولوفسکی، تحمیل کرد؛ نیازی به بازگویی مجدد ندارد.
برلین با تقسیم‌بندی دوره‌های ادبی معاصر روسیه، به سه دوره «۱۹۰۰ تا ۱۹۲۸»، «۱۹۲۸ تا ۱۹۳۷» و «۱۹۳۷ به بعد» به تحلیل این نزول می‌پردازد. برلین چون خودش نیز اصلیتی روسی داشت، بسیار علاقه‌مند و پیگیر ادبیات و هنر روس بود. به همین دلیل از طریق کار در سفارت‌خانه انگلستان، بارها به شوروی سفر کرد و در خلال آن دیدارهای بسیاری نیز با ادیبان و هنرمندان مشهور داشت.
مشاهدات برلین و شرح دیدارهایش با اهالی ادب و هنر روسی، نکات حیرت‌آوری را برای مخاطب روشن می‌کند. به عنوان مثال در فصل چهار کتاب با نام «گفت‌وگوهایی با آخماتووا و پاسترناک» در ابتدای مطلب درباره چرایی سفر خود در سال ۱۹۴۵ بیان می‌کند که به جز مسایل کاری، بسیار علاقه‌مند بود تا از وضعیت ادبیات و هنر روسیه آگاه شود. این جریان نشان می‌دهد که استالین آنقدر فضای بسته و خفقان رعب‌آوری به وجود آورده بود که هیچ خبری از کشور بیرون نمی‌رفت.
در همین فصل برلین از دیدار خود با آیزنشتاین بسیار افسرده یاد می‌کند و دلیل این افسردگی هم تقبیح استالین از نسخه اصلی فیلم «ایوان مخوف» بود. این رویدادها و نقل این مسایل و مشکلات پیشتر در هیچ کتاب دیگری منتشر نشده بود.
در مجموع باید بیان کرد که «ذهن روسی در نظام شوروی» یک دایرةالمعارف کامل تحلیلی از وضعیت روشنفکری، ادبیات و هنر روسیه در دوران استبداد استالین است. برلین در مقام یک منتقد و اندیشمندی که بر مساله آزادی بسیار تفکر کرده، در این کتاب به روشنگری از وضعیت روسیه استالین دست زده است
م.آسیابانی
@cafe_andishe95
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment