✅ اقتصاد ایران در سالهای اخیر با موانع متعددی روبهرو شده که سرمایهگذاری در بخش تولید را به چالشی غیرقابلحل تبدیل کرده است.
🔗 تحریمهای بینالمللی، حضور در لیست سیاه FATF، ضعف محیط کسبوکار و کمبود منابع زیرساختی مانند آب، برق و گاز، عدم احترام به حقوق مالکیت و…مجموعهای از موانع ساختاری را پدید آوردهاند که هرگونه امید به توسعه تولید پایدار را از بین میبرند.
🔗 تحریمهای گسترده، دسترسی ایران به بازارهای جهانی و نظام بانکی بینالمللی را قطع کرده است.
🔗 گزارش بانک جهانی نشان میدهد که هزینه نقلوانتقال مالی بهدلیل استفاده از واسطهها تا ۲۰درصد افزایش یافته و تأمین مواد اولیه و تجهیزات برای تولید را به فرایندی پرهزینه و غیرقابل پیشبینی تبدیل کرده است.
🔗 در کنار این، حضور ایران در لیست سیاه FATF، مبادلات مالی را پرریسکتر کرده و اعتماد سرمایهگذاران خارجی و داخلی را از بین برده است.
🔗 مؤسسه بامداد گزارش داده که این وضعیت، هزینه تأمین مالی را تا ۳۰درصد بالا برده و دسترسی به اعتبار را تقریباً ناممکن ساخته است.
🔗 محیط کسبوکار نیز شرایط را بدتر میکند. رتبه ۱۲۷ ایران در شاخص سهولت کسبوکار بانک جهانی (۲۰۲۰)، نتیجه بوروکراسی پیچیده، قوانین ناپایدار و فساد اداری است.
🔗 اخذ مجوز تأسیس یک واحد تولیدی در ایران بیش از ۷۰روز زمان میبرد، درحالیکه در کشورهای همسایه این فرایند کمتر از دو هفته طول میکشد. این تأخیرها و هزینههای پنهان، بازده سرمایهگذاری را بهشدت کاهش میدهد.
🔗 از سوی دیگر، بحران زیرساختها ضربه نهایی را وارد میکند. قطعی برق صنعتی به بیش از ۴۰۰۰ساعت در سال رسیده، کمبود آب مناطق کلیدی و شهرکهای صنعتی را فلج کرده و عرضه ناپایدار گاز، صنایع انرژیبر را با توقفهای مداوم مواجه ساخته است. این نارساییها، تولید مداوم را غیرممکن و هزینههای اضافی را اجتنابناپذیر میکند.
🔗 در چنین شرایطی، ادعای امکان سرمایهگذاری موفق در تولید، پرسشبرانگیز است. شواهد نشان میدهد که بسیاری از این تقاضاها ریشه در دسترسی به تسهیلات بانکی ارزان یا معافیتهای رانتی دارد.
🔗 گزارش مرکز پژوهشهای مجلس حاکی از آن است که بیش از ۶۰درصد وامهای کلان در دهه گذشته یا به پروژههای ناکام اختصاص یافته یا صرف فعالیتهای غیرمولد شده است.
🔗 برخی دیگر از این اظهارات نیز ممکن است صرفا نمایشی برای جلب توجه مقامات باشد، بدون پشتوانه عملی. این الگوها نشان میدهد که انگیزههای پشت این ادعاها، اغلب اقتصادی نیست.
🔗 بهطور خلاصه، تحریمها، انزوای مالی، ضعف ساختاری محیط کسبوکار و ناکافی بودن زیرساختها، سرمایهگذاری در تولید ایران را به امری غیرواقعی تبدیل کردهاند.
🔗 بدون تغییرات بنیادین در سیاستهای داخلی و خارجی، این حوزه نمیتواند مقصدی امن یا سودآور برای سرمایه باشد.
🔗 ادعاهای خلاف این، بیش از آنکه ریشه در واقعیت داشته باشند، به انگیزههای رانتجویانه یا سیاسی وابستهاند. تولید در ایران، تا رفع این موانع، رویایی دستنیافتنی باقی خواهد ماند.