👆این قاعده که "اندازه مهم است" بی‌گمان در سوسیال دمکراسی‌های کم‌جمعیت اسکاندیناویایی واجد نقش است. فارغ از کمی‌ِ جمعیت یا دیگر عوامل، آن "منزلت‌زدایی" که این جوامع توانسته‌اند از امر زمامداری بکنند، هم حیرت‌انگیز است و هم غبطه‌برانگیز.
سرنوشت "سیاست" در الگوی اسکاندیناویایی یادآورِ مینیمالیسم سیاسیِ دولت‌شهر آتن باستان است. در برابر مینیمالیسمِ دولت‌شهر آتن نکته طرفه همانا ماگزیمالیسمِ سیاستِ نظامی‌گرایِ دولت‌شهر "اسپارت" باستانی بود که در همسایگی آتن بود. الگوی اسپارت تمام‌وکمال در حکومت‌های اقتدارگرایِ پلیسی امروزی بازتولید شده است که حتی واجد آن نظامی‌گریِ افراطی‌ِ اسپارتی نیز هستند: از ولایت‌فقیه گرفته تا نازی‌ها و اتحادشوروی و بلوک‌شرق سابق تا برسیم به کره‌شمالی امروز.
خودِ افلاطون شیفته "اسپارت" بود و از دمکراسی مینیمالیستیِ آتن متنفر بود و آن را حکومت عوامفریبان و فرومایگان می‌دانست. آرمانشهری هم که در کتاب "جمهوریت" پرداخت بر اساس الگوی "جامعه پادگانی" اسپارت بود. جامعه‌ای که عشق‌ورزی برای توليد "سرباز" معنا می‌شد، زنان اشتراکی بودند، پدران ناشناس بودند، شعر و موسیقی در آن ممنوع بود، و کودکان در مدارس ورزش و رزم می‌آموختند! و همه جامعه معطوف به تهاجم/دفاع بود و بنابراین وسواس "دشمن" همه‌جا را فراگرفته بود!
درست از همین‌رو هم بود که کارل‌پوپر که در هنگامه جنگ دوم جهانی از ترس نازی‌ها به دورترین جای دنیا در نیوزلند پناه برد، در آنجا طی کتاب "جامعه باز و دشمنان‌اش" افلاطون را در جایگاه "متهم" نشانده و به محاکمه‌ای سخت کشید!
احتمالا جمعیت اندک کشورهای اسکاندیناوی موجب برقراری مینیمالیسم حکومت سوسیال دمکرات آنجا شده‌است که به جهت کوچکی و انحلال منزلت زمامداری‌اش، بی‌شباهت به آنارشیسم مدنی‌ای که چامسکی مدافع آن است نیست.
از طرف دیگر، آن فهم سیاسی از تامس‌هابز (لویاتان) تا ماکس‌وبر که "حاکمیت‌سیاسی" را مصداق "شرّ ناگزیر" می‌داند، ضمن توازی با آرمان آنارشیسم‌مدنی چامسکی از موجبات پنهان‌شدگی هرچه بیشتر "دولت" در حیات‌اجتماعی این جوامع شده است. بنابراین در این جوامع ما با مینیمالیسم حکومتی‌ای روبروییم که اولا از آن "منزلت‌زدایی" شده (چنان‌که در این کلیپ بخوبی بیان می‌شود) و ثانیا همان حکومت مینی‌مالیستی هم خودش را به صورت نیروهای پلیس یا رژه‌های نظامی به رخ نمی‌کشد.
این نهایت دورشدگی از شئون قبایلی است که امرسیاست در سپهر انسانی توانسته است بدان دست یابد. نقطه مقابل این در بازتولید شئون قبایلی، همه حکومت‌های مارکسیست-لنینیستی و اقتدارگرایی‌های بنیادگرایانه یا ملی‌گرایانه افراطی‌اند. درست به جهت "خصلتِ قبایلی" اینها هم هست که "منزلتِ" زمامداری در آن‌ها به مرزهای جنون‌وهذیان نزدیک می‌شود تا مثلا "رهبران‌کبیر" بلوک‌شرق و پولپوتِ دیروز و کره‌شمالی امروز همچون ولی‌فقیه، در عمل شان "خدایی" داشته باشند.
علی صاحب‌الحواشی
جان آگه با #فرهیختگان
سرنوشت "سیاست" در الگوی اسکاندیناویایی یادآورِ مینیمالیسم سیاسیِ دولت‌شهر آتن باستان است. در برابر مینیمالیسمِ دولت‌شهر آتن نکته طرفه همانا ماگزیمالیسمِ سیاستِ نظامی‌گرایِ دولت‌شهر "اسپارت" باستانی بود که در همسایگی آتن بود. الگوی اسپارت تمام‌وکمال در حکومت‌های اقتدارگرایِ پلیسی امروزی بازتولید شده است که حتی واجد آن نظامی‌گریِ افراطی‌ِ اسپارتی نیز هستند: از ولایت‌فقیه گرفته تا نازی‌ها و اتحادشوروی و بلوک‌شرق سابق تا برسیم به کره‌شمالی امروز.
خودِ افلاطون شیفته "اسپارت" بود و از دمکراسی مینیمالیستیِ آتن متنفر بود و آن را حکومت عوامفریبان و فرومایگان می‌دانست. آرمانشهری هم که در کتاب "جمهوریت" پرداخت بر اساس الگوی "جامعه پادگانی" اسپارت بود. جامعه‌ای که عشق‌ورزی برای توليد "سرباز" معنا می‌شد، زنان اشتراکی بودند، پدران ناشناس بودند، شعر و موسیقی در آن ممنوع بود، و کودکان در مدارس ورزش و رزم می‌آموختند! و همه جامعه معطوف به تهاجم/دفاع بود و بنابراین وسواس "دشمن" همه‌جا را فراگرفته بود!
درست از همین‌رو هم بود که کارل‌پوپر که در هنگامه جنگ دوم جهانی از ترس نازی‌ها به دورترین جای دنیا در نیوزلند پناه برد، در آنجا طی کتاب "جامعه باز و دشمنان‌اش" افلاطون را در جایگاه "متهم" نشانده و به محاکمه‌ای سخت کشید!
احتمالا جمعیت اندک کشورهای اسکاندیناوی موجب برقراری مینیمالیسم حکومت سوسیال دمکرات آنجا شده‌است که به جهت کوچکی و انحلال منزلت زمامداری‌اش، بی‌شباهت به آنارشیسم مدنی‌ای که چامسکی مدافع آن است نیست.
از طرف دیگر، آن فهم سیاسی از تامس‌هابز (لویاتان) تا ماکس‌وبر که "حاکمیت‌سیاسی" را مصداق "شرّ ناگزیر" می‌داند، ضمن توازی با آرمان آنارشیسم‌مدنی چامسکی از موجبات پنهان‌شدگی هرچه بیشتر "دولت" در حیات‌اجتماعی این جوامع شده است. بنابراین در این جوامع ما با مینیمالیسم حکومتی‌ای روبروییم که اولا از آن "منزلت‌زدایی" شده (چنان‌که در این کلیپ بخوبی بیان می‌شود) و ثانیا همان حکومت مینی‌مالیستی هم خودش را به صورت نیروهای پلیس یا رژه‌های نظامی به رخ نمی‌کشد.
این نهایت دورشدگی از شئون قبایلی است که امرسیاست در سپهر انسانی توانسته است بدان دست یابد. نقطه مقابل این در بازتولید شئون قبایلی، همه حکومت‌های مارکسیست-لنینیستی و اقتدارگرایی‌های بنیادگرایانه یا ملی‌گرایانه افراطی‌اند. درست به جهت "خصلتِ قبایلی" اینها هم هست که "منزلتِ" زمامداری در آن‌ها به مرزهای جنون‌وهذیان نزدیک می‌شود تا مثلا "رهبران‌کبیر" بلوک‌شرق و پولپوتِ دیروز و کره‌شمالی امروز همچون ولی‌فقیه، در عمل شان "خدایی" داشته باشند.
علی صاحب‌الحواشی
جان آگه با #فرهیختگان
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment