✅ تئوری تلنگر توسط ریچارد تالر Richard Thaler برنده جایزه نوبل اقتصاد و کاس سانستاین Cass Sunstein در سال ۲۰۰۸ میلادی بیان شد. انسانها کنترل درونی را بر کنترل بیرونی ترجیح میدهند. آنها دوست ندارند که دیگران با تشویق و تنبیه مجبورشان به انجام کاری کنند. انگیزه درونی برای انجام کاری به مراتب اثر پایدارتری نسبت به انگیزه بیرونی دارد. □تئوری تلنگر با استفاده از علوم اجتماعی و رفتاری، بدون توسل به زور و اجبار، موجب تغییر رفتار انسان میشود. در حقیقت، تئوری تلنگر نوعی معماری انتخاب Choice Architecture و بازطراحی محیط تصمیمگیری است و سعی دارد با مهندسی محیط پیرامون فرد، رفتار او را بدون استفاده از زور عوض کند. ●انسانها موجودات کاملاً عقلایی نیستند. با تلنگر میتوان مردم غیرمنطقی را ساده در مسیر منطقی قرار داد و انتخابهای آنها را تغییر داد. تلنگر یا سقلمه بدون استفاده از تنبیه، اجبار، مجازات و زور، انسانها را به سمت یک انتخاب مشخص سوق میدهد. روانشناسی انسان به معماری تصمیمات او کمک زیادی میکند. تقویت مثبت و پیشنهادهای غیر مستقیم بهتر از تنبیه، تقویت منفی و پیشنهادهای مستقیم جواب میدهد. تصمیمات و رفتارهای افراد تحت تأثیر نحوه ارائه انتخابها قرار میگیرد. روانشناسی شناختی و بینشهای اقتصاد رفتاری به تحریک و تشویق افراد به سمت یک تصمیم یا نتیجه خاص کمک میکند. ○مثالهای زیادی از استفاده از تئوری تلنگر وجود دارد که برخی از آنها عبارتند از: - انجام بازی مرتب کردن اتاق توسط والدین و کودکان به منظور تشویق کودکان به نظافت و مرتب کردن اتاقشان؛ - قرار دادن میوه در برابر چشم دانشآموزان در بوفه مدرسه به منظور تشویق آنها به استفاده از غذای سالم؛ - اعلام نمرات دانش آموز به همراه میانگین نمرات کلاس و مدرسه به منظور تشویق او به ارتقای عملکردش؛ - انداختن دنبه روی ذغال و ایجاد بوی کباب در رستوران برای جذب مشتری بیشتر؛ - تفاوت قیمت کم نوشابه متوسط و بزرگ برای تشویق مشتریان به خرید نوشابه بزرگ؛ - دادن تخفیف قیمتی خوب در یک بازه زمانی بسیار محدود برای تشویق مشتریان به خرید بیشتر؛ - خط کشی وسط خیابان برای تشویق رانندگی ایمن و صحیح؛ - صدای بوق هشدار سرعت بالای اتومبیل به عنوان تلنگری برای کاهش سرعت؛ - چراغ قرمز هشدار مصرف بالای برق کنتور برای تشویق مردم به کاهش مصرف برق؛ - انتخاب رنگ نارنجی برای سطل زباله برای تشویق مردم به استفاده از آن؛ - انتخاب دکمه بزرگتر برای خاموش کردن کامپیوتر؛ - استفاده از عکس اسکلت و ریههای آسیبدیده روی پاکت سیگار برای تشویق مردم به کاهش مصرف سیگار؛ - طراحی تصاویر زیبا و جذاب روی پله برای تشویق مردم به بالا رفتن از پلهها و تحرک و ورزش؛ - استفاده از بشقاب کوچک به هنگام صرف غذا به منظور کمتر غذا خوردن مهمانها؛ - و قراردادن چند اسکناس درشت در کاسه توسط گدایان برای تشویق مردم به کمک بیشتر. ■در همه این مثالها به جای استفاده از زور و تنبیه با بازطراحی محیط تصمیمگیری فرد، رفتار او به سمت رفتار مطلوب هدایت میشود. به عبارتی، با استفاده از خطاهای شناختی تصمیمگیری افراد و طراحی محیط تصمیمگیری، آنها به سمت تغییرات مثبت هدایت میشوند. □تئوری تلنگر در سازمان و مدیریت به ویژه در تصمیمگیریها و برنامهریزیها، مدیریت کارکنان، پیمانکاران و مشتریان و مدیریت تغییر کاربرد زیادی دارد. از نظریه تلنگر میتوان در مدیریت تغییر برای هدایت کارکنان و افزایش همکاری و بهرهوری آنها استفاده کرد. مدیران باید یک محیط کاری بی عیب و نقص ایجاد کنند تا راهنمای تصمیمات کارکنان باشد و از تلنگرهای کوچک برای تشویق آنها به پذیرش تغییر استفاده کنند. ●همچنین، از نظریه تلنگر میتوان در بازاریابی، طراحی و فروش محصول استفاده کرد و روابط با مشتریان را توسعه داد و وفاداری آنها را تقویت کرد. مدیران بخشهای مختلف سازمان باید در زمینه تئوری تلنگر آموزش ببینند تا در حل مسایل سازمانی و تصمیمگیریهای خود از آن استفاده کنند. ○مدیران برای اینکه از تئوری تلنگر در سازمان به درستی استفاده کنند، باید: ۱. نسبت به طرز تفکر، تصمیمگیری و رفتار انسانها (کارکنان؛ پیمانکاران و مشتریان) شناخت و آگاهی پیدا کنند. در این صورت، آنها میتوانند بدون استفاده از زور و تنبیه بر تصمیم و رفتار آنها نفوذ و کنترل داشته باشند. ۲. ذینفعان کلیدی را در برنامهریزی و اجرای تغییرات مشارکت دهند، از شواهد برای انتخاب بهترین گزینه استفاده کنند و تغییر مورد انتظار را به وضوح تعریف کنند.