▪️ شرلوک هلمز یا پوآرو؟ مختصری در باب رویکردهای تاریخ‌نگاری معماری ایران

🖋 شهاب‌الدین تصدیقی | پژوهشگر دکتری معماری دانشگاه علم و صنعت ایران

تفاوت شرلوک هلمز و پوآرو در چه بود؟ به‌غیراز اضافه‌وزن و کله‌ی کچل پوآرو، گمان می‌کنم شاخص‌ترین تفاوت این دو را باید در این دید که شرلوک هلمز عمدتاً بر پایه‌ی شواهد فیزیکی استدلال می‌کرد، درحالی‌که پوآرو اتکای عمده‌اش بر بازجویی‌ها و مصاحبه‌های انسانی‌اش بود. در این شکی نیست که هردوی آن‌ها کارآگاهان قابلی بودند (یا اقلاً نویسندگانشان از آن‌ها کارآگاهان قابلی برایمان تصویر کردند!)؛ اما پرسش من اینجاست: برای تاریخ‌نگاری معماری ایران ما باید هلمز باشیم یا پوآرو؟
پاسخ معقولی به نظر می‌رسد که بگوییم «چرا هر دو نه؟». اما به نظر می‌رسد هلمزها و پوآروهای این حوزه چندان به یکدیگر التفاتی ندارند. بارهایی را به خاطر می‌آورم که تا خواستم پوآرو بازی درآورم، هلمزی پیشکسوت از گوشه‌ای فریاد زد «باباجان! به‌جای مصاحبه‌های پر دروغ مردمی (بخوانید شواهد متنی) برو ببین خود شواهد فیزیکی (بخوانید بنای تاریخی) چه می‌گوید!». احتمالاً به خاطر طبع پوآرووار خودم، کمتر دقت کرده‌ام که پوآروهای این حوزه نیز گاهی در پوستین هلمزها افتاده‌اند. این دست تذکرها این سؤال را برمی‌انگیزد که مگر بررسی یکی مانع بررسی دیگری است؟ اگر از من بپرسید: نه! اما این مخالفت و جبهه‌گیری‌های این دودسته برای رفع شدن، اول لازم است کمی همدلانه بررسی شوند.

⭕️ ادامۀ مطلب را می‌توانید در Instant View یا در وب‌سایت کوبه به نشانی زیر بخوانید:

https://telegra.ph/sht08-10-19
https://koubeh.com/sht08-10-19

@koubeh