#معرفی_کتاب
چه نسبتی بین فلسفه و علوم اجتماعی برقرار است؟ 1. فلسفه می‌تواند به کمک استدلال عقلانی، بنیادی‌ترین حقایق دربارۀ هستی و انسان و البته قواعد شناخت را در اختیار علوم قرار دهد؛ پس فلسفه برای دیگر علوم، جایگاه «استادی» دارد. 2. انسان با اندیشیدن بی‌عمل دربارۀ جهان نمی‌تواند به شناخت معتبری دست یابد و شناخت فقط از دل تجربۀ عملی و مشاهده و آزمایش بیرون می‌آید؛ بنابراین، علوم نباید منتظر دستاوردهای فلسفه بمانند و فقط زمانی که نیازی به دستاوردهای فلسفی پیدا کردند، باید از آن کمک بگیرند؛ پس فلسفه جایگاهی بهتر از «شاگردی» علوم ندارد. کرایب و تدبنتون موضع دوم را با تغییراتی اساسی برمی‌گزینند و پنج نیاز اساسی جامعه‌شناسی به فلسفه را برمی‌شمرند: نظریۀ شناخت، هستی‌شناسی، منطق، علم اخلاق و فلسفۀ اخلاق و نیز سیاست و فلسفۀ سیاسی.
نویسندگان، در فصل اول، دربارۀ پیوند عمیق فلسفه و سیاست سخن می‌گویند. در فصل دوم و سوم رویکرد پوزیتیویستی به علم طبیعی را شرح می‌دهند و شیوۀ به‌کاربردن این رویکرد توسط عالمان علوم اجتماعی را توضیح می‌دهند. در بخش‌هایی از فصل سوم و تمام فصل پنجم، به نقد این نظریه در علوم اجتماعی می‌پردازند؛ ولی به‌کاربردن آن را ناسودمند نمی‌دانند و فقط هشدار می‌دهند که پژوهشگران باید دربارۀ دستاوردهای نظری این رویکرد، مراقب باشند. در فصل‌های چهارم تا ششم، فرایند حرکت جامعه‌شناسی از احکام مطلق پوزیتیویستی به احکام نسبی و فرهنگی را کالبد می‌شکافند و در فصل‌های هفتم تا دهم، واکنش‌های گوناگون نظری به این روند را از عقلانیت انتقادی هابرماس تا رئالیسم انتقادی و رویکردهای فمنیستی و پست‌مدرنیستی را شرح می‌دهند.
🔰 کتاب «فلسفۀ علوم اجتماعی؛ بنیادهای فلسفی تفکر اجتماعی» از تدبنتون و یان کرایب؛ ترجمه شده توسط شهناز مسمی‌پرست و محمود متحد
————————————
🆔: @philosophyofss
✅: @philsharif
چه نسبتی بین فلسفه و علوم اجتماعی برقرار است؟ 1. فلسفه می‌تواند به کمک استدلال عقلانی، بنیادی‌ترین حقایق دربارۀ هستی و انسان و البته قواعد شناخت را در اختیار علوم قرار دهد؛ پس فلسفه برای دیگر علوم، جایگاه «استادی» دارد. 2. انسان با اندیشیدن بی‌عمل دربارۀ جهان نمی‌تواند به شناخت معتبری دست یابد و شناخت فقط از دل تجربۀ عملی و مشاهده و آزمایش بیرون می‌آید؛ بنابراین، علوم نباید منتظر دستاوردهای فلسفه بمانند و فقط زمانی که نیازی به دستاوردهای فلسفی پیدا کردند، باید از آن کمک بگیرند؛ پس فلسفه جایگاهی بهتر از «شاگردی» علوم ندارد. کرایب و تدبنتون موضع دوم را با تغییراتی اساسی برمی‌گزینند و پنج نیاز اساسی جامعه‌شناسی به فلسفه را برمی‌شمرند: نظریۀ شناخت، هستی‌شناسی، منطق، علم اخلاق و فلسفۀ اخلاق و نیز سیاست و فلسفۀ سیاسی.
نویسندگان، در فصل اول، دربارۀ پیوند عمیق فلسفه و سیاست سخن می‌گویند. در فصل دوم و سوم رویکرد پوزیتیویستی به علم طبیعی را شرح می‌دهند و شیوۀ به‌کاربردن این رویکرد توسط عالمان علوم اجتماعی را توضیح می‌دهند. در بخش‌هایی از فصل سوم و تمام فصل پنجم، به نقد این نظریه در علوم اجتماعی می‌پردازند؛ ولی به‌کاربردن آن را ناسودمند نمی‌دانند و فقط هشدار می‌دهند که پژوهشگران باید دربارۀ دستاوردهای نظری این رویکرد، مراقب باشند. در فصل‌های چهارم تا ششم، فرایند حرکت جامعه‌شناسی از احکام مطلق پوزیتیویستی به احکام نسبی و فرهنگی را کالبد می‌شکافند و در فصل‌های هفتم تا دهم، واکنش‌های گوناگون نظری به این روند را از عقلانیت انتقادی هابرماس تا رئالیسم انتقادی و رویکردهای فمنیستی و پست‌مدرنیستی را شرح می‌دهند.
🔰 کتاب «فلسفۀ علوم اجتماعی؛ بنیادهای فلسفی تفکر اجتماعی» از تدبنتون و یان کرایب؛ ترجمه شده توسط شهناز مسمی‌پرست و محمود متحد
————————————
🆔: @philosophyofss
✅: @philsharif
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment