مهم برای این فصل
گردشگری بی‌ضابطه: وقتی طبیعت ،ارث پدری شماست!!
بخشی از گردشگری داخلی ایران با نگاهی مالکانه و غیرمسئولانه به طبیعت شکل گرفته است؛ نگاهی که کوه، جنگل و مرتع را نه میراثی مشترک و شکننده، بلکه ملک شخصی و بی‌پایان تصور می‌کند. این گروه از گردشگران بدون کمترین شناخت از اکوسیستم و بدون پذیرش الزامات حداقلی حضور در طبیعت وارد می‌شوند: آتش روشن می‌کنند، زباله رها می‌کنند، به شکار غیرمجاز دست می‌زنند و با خودروهای شاسی‌بلند مسیرهای بکر را درمی‌نوردند.
◀️آمار رسمی نشان می‌دهد بیش از ۹۵ درصد آتش‌سوزی‌های جنگل‌ها و مراتع کشور منشأ انسانی دارد و بخش عمده آن‌ها نیز غیرعمدی و ناشی از بی‌احتیاطی و بی‌اطلاعی افراد است. نمونه‌های اخیر این الگو را به‌روشنی نشان می‌دهند: در مراتع تربت‌جام، آتش برافروخته‌شده توسط گردشگران یا شکارچیان غیرمجاز، حدود بیست هکتار از مراتع را از بین برد و در جریان آن سی‌وهشت اصله درخت ارس کهن‌سال، از گونه‌های نادر منطقه، همراه با حدود دو هزار بوته گون سوخت. آتش‌سوزی گسترده جنگل‌های هیرکانی در چالوس نیز، به گفته مقامات محلی، ریشه در اقدامات عمدی و سهل‌انگاری گردشگران غیرمسئول داشت.
نکته مهم‌تر آن است که این ویرانی همیشه صرفاً محصول بی‌اطلاعی فردی نیست؛ گزارش‌های میدانی از منطقه هیرکانی نشان می‌دهند کارشناسان محیط‌زیست به‌تدریج به این نتیجه رسیدند که برخی از این آتش‌سوزی‌ها به شبکه‌ای گسترده مرتبط است که از نابودی جنگل سود می‌برد، از گردشگرانی که برای تفنن آتش روشن می‌کنند تا قاچاقچیان چوب. یعنی «بی‌ضابطگی گردشگر» گاه پوششی می‌شود برای منافع اقتصادی سازمان‌یافته‌تری که پشت تخریب ایستاده است.
◀️اینجاست که تناقض ساختاری آشکار می‌شود. صدور مجوز راهنمای طبیعت‌گردی و آژانس‌های گردشگری منحصراً در اختیار نهادهای دولتی، به‌ویژه سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری است؛ یعنی دولت هم متولی رسمی آموزش و صدور کارت راهنمای طبیعت‌گردی است و هم متولی حفاظت از عرصه‌های طبیعی. اما همان‌طور که یک نماینده مجلس درباره جنگل‌های شمال هشدار داد، تراکم نیروی محیط‌بانی در ایران چندین برابر پایین‌تر از استاندارد جهانی است.
در حالی‌که استاندارد بین‌المللی یک محیط‌بان برای هر کمتر از هزار هکتار است، در ایران این نسبت به ده تا چهارده هزار هکتار به ازای هر نیرو می‌رسد. نتیجه آنکه ساختار مجوزدهی روی کاغذ وجود دارد، اما نه در آموزش راهنمایان تضمینی برای سواد بوم‌شناختی واقعی هست و نه در میدان، ظرفیت اجرایی برای کنترل تورهای غیرمجاز و برخورد به‌موقع با آتش‌سوزی.
زیرمجموعه تورهای آفرود مصداق روشن دیگری است: در کنار اپراتورهای دارای مجوز رسمی، بیمه و راهنمای آموزش‌دیده، شمار زیادی گشت‌های آفرود خودجوش و بدون هیچ نظارتی شکل گرفته‌اند که با ورود به مسیرهای بکر باعث فرسایش خاک و تخریب پوشش گیاهی می‌شوند.دقیقاً همان شکافی که میان مقررات مصوب و اجرای واقعی آن‌ها در بسیاری از حوزه‌های محیط‌زیستی ایران دیده می‌شود.
گردشگری مخرب در ایران را نمی‌توان صرفاً به بی‌فرهنگی فردی گردشگر فروکاست. این پدیده در دل خلأیی نهادی رشد کرده که در آن، دولت هم صاحب انحصاری مجوز است و هم فاقد ظرفیت و اراده لازم برای آموزش واقعی، نظارت میدانی و برخورد با شبکه‌های سودجو. تا زمانی‌که این شکاف میان ادعای نظارت و واقعیت میدانی پر نشود، طبیعت ایران همچنان قربانی ترکیبی از جهل فردی و غفلت نهادی خواهد بود.
#طبیعتخواران
🆔@azambahramiran
گردشگری بی‌ضابطه: وقتی طبیعت ،ارث پدری شماست!!
بخشی از گردشگری داخلی ایران با نگاهی مالکانه و غیرمسئولانه به طبیعت شکل گرفته است؛ نگاهی که کوه، جنگل و مرتع را نه میراثی مشترک و شکننده، بلکه ملک شخصی و بی‌پایان تصور می‌کند. این گروه از گردشگران بدون کمترین شناخت از اکوسیستم و بدون پذیرش الزامات حداقلی حضور در طبیعت وارد می‌شوند: آتش روشن می‌کنند، زباله رها می‌کنند، به شکار غیرمجاز دست می‌زنند و با خودروهای شاسی‌بلند مسیرهای بکر را درمی‌نوردند.
◀️آمار رسمی نشان می‌دهد بیش از ۹۵ درصد آتش‌سوزی‌های جنگل‌ها و مراتع کشور منشأ انسانی دارد و بخش عمده آن‌ها نیز غیرعمدی و ناشی از بی‌احتیاطی و بی‌اطلاعی افراد است. نمونه‌های اخیر این الگو را به‌روشنی نشان می‌دهند: در مراتع تربت‌جام، آتش برافروخته‌شده توسط گردشگران یا شکارچیان غیرمجاز، حدود بیست هکتار از مراتع را از بین برد و در جریان آن سی‌وهشت اصله درخت ارس کهن‌سال، از گونه‌های نادر منطقه، همراه با حدود دو هزار بوته گون سوخت. آتش‌سوزی گسترده جنگل‌های هیرکانی در چالوس نیز، به گفته مقامات محلی، ریشه در اقدامات عمدی و سهل‌انگاری گردشگران غیرمسئول داشت.
نکته مهم‌تر آن است که این ویرانی همیشه صرفاً محصول بی‌اطلاعی فردی نیست؛ گزارش‌های میدانی از منطقه هیرکانی نشان می‌دهند کارشناسان محیط‌زیست به‌تدریج به این نتیجه رسیدند که برخی از این آتش‌سوزی‌ها به شبکه‌ای گسترده مرتبط است که از نابودی جنگل سود می‌برد، از گردشگرانی که برای تفنن آتش روشن می‌کنند تا قاچاقچیان چوب. یعنی «بی‌ضابطگی گردشگر» گاه پوششی می‌شود برای منافع اقتصادی سازمان‌یافته‌تری که پشت تخریب ایستاده است.
◀️اینجاست که تناقض ساختاری آشکار می‌شود. صدور مجوز راهنمای طبیعت‌گردی و آژانس‌های گردشگری منحصراً در اختیار نهادهای دولتی، به‌ویژه سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری است؛ یعنی دولت هم متولی رسمی آموزش و صدور کارت راهنمای طبیعت‌گردی است و هم متولی حفاظت از عرصه‌های طبیعی. اما همان‌طور که یک نماینده مجلس درباره جنگل‌های شمال هشدار داد، تراکم نیروی محیط‌بانی در ایران چندین برابر پایین‌تر از استاندارد جهانی است.
در حالی‌که استاندارد بین‌المللی یک محیط‌بان برای هر کمتر از هزار هکتار است، در ایران این نسبت به ده تا چهارده هزار هکتار به ازای هر نیرو می‌رسد. نتیجه آنکه ساختار مجوزدهی روی کاغذ وجود دارد، اما نه در آموزش راهنمایان تضمینی برای سواد بوم‌شناختی واقعی هست و نه در میدان، ظرفیت اجرایی برای کنترل تورهای غیرمجاز و برخورد به‌موقع با آتش‌سوزی.
زیرمجموعه تورهای آفرود مصداق روشن دیگری است: در کنار اپراتورهای دارای مجوز رسمی، بیمه و راهنمای آموزش‌دیده، شمار زیادی گشت‌های آفرود خودجوش و بدون هیچ نظارتی شکل گرفته‌اند که با ورود به مسیرهای بکر باعث فرسایش خاک و تخریب پوشش گیاهی می‌شوند.دقیقاً همان شکافی که میان مقررات مصوب و اجرای واقعی آن‌ها در بسیاری از حوزه‌های محیط‌زیستی ایران دیده می‌شود.
گردشگری مخرب در ایران را نمی‌توان صرفاً به بی‌فرهنگی فردی گردشگر فروکاست. این پدیده در دل خلأیی نهادی رشد کرده که در آن، دولت هم صاحب انحصاری مجوز است و هم فاقد ظرفیت و اراده لازم برای آموزش واقعی، نظارت میدانی و برخورد با شبکه‌های سودجو. تا زمانی‌که این شکاف میان ادعای نظارت و واقعیت میدانی پر نشود، طبیعت ایران همچنان قربانی ترکیبی از جهل فردی و غفلت نهادی خواهد بود.
#طبیعتخواران
🆔@azambahramiran
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment