یونیکورن‌های خسته
چرا استارت‌آپ‌های ایرانی فرصت حضور در بازارهای خارجی را از دست دادند؟
| شهرام شریف
سیلیکون‌ولی برای سال‌ها مدینه فاضله بسیاری از استارت‌آپ‌ها، کارآفرینان و سرمایه‌گذاران در سراسر دنیا بوده است با این حال طی دو دهه گذشته داستان موفقیت سیلیکون‌ولی در بسیاری از نقاط جهان تکرار شده است. این تکرار موفقیت اما لزوماً در همه نقاط مشابه هم نبوده است. در هند سیل بازگشت کارآفرینان موفق هندی که دانش‌آموخته یا مهارت‌دیده جریان نوآوری در آمریکا بودند تحول بزرگی در صنعت تکنولوژی آن کشور ایجاد کرد. در کنار آن، تجربه موفق برون‌سپاری بزرگان تکنولوژی در هند و ارتباط این کشور با جریان جهانی نوآوری بر موفقیت این موج بازگشت معکوس کارآفرینان افزود. در چین رویکرد دولت در آزادسازی‌های اقتصادی و فراهم‌سازی سرمایه‌گذاری خارجی سال‌ها قبل از هند آغاز شد و به ایجاد هاب‌های بزرگ نوآوری در حوزه تکنولوژی و ایجاد غول‌های تکنولوژی چینی منجر شد. کشورهای اروپایی و برخی از کشورهای شرق آسیا نیز به تدریج طی دو دهه اخیر با اتخاذ سیاست‌هایی در حوزه‌های مختلف در این حوزه ورود کرده‌اند. در ایران نسیم استارت‌آپی از اواسط دهه 90 شمسی شروع به وزیدن کرد، زمانی که متناسب با شرایط سیاسی حاصل از توافق برجام برخی متخصصان و کارآفرینان مهارت‌دیده در کشورهای خارجی به ایران بازگشتند یا فرصت عرض‌اندام برای نیروی جوان متخصص داخلی و فعال در حوزه تکنولوژی فراهم شد. در همین زمان نخستین شرکت‌های سرمایه‌گذاری استارت‌آپی -با ترکیبی از سرمایه خارجی /داخلی- اولین سرمایه‌گذاری‌های خود را روی برخی استارت‌آپ‌ها با سایز متوسط انجام دادند. کمی بعد برخی شرکت‌های خارجی فعال در سرمایه‌گذاری استارت‌آپی هم در قالب شرکت‌های ایرانی در برخی استارت‌آپ‌ها سرمایه‌گذاری کردند. همزمان شکل‌گیری نخستین شتاب‌دهنده‌ها به ایجاد و تامین مالی صدها استارت‌آپ کوچک منجر شد. انفجار استارت‌آپی ایران در زمانی شکل گرفت که هنوز بسیاری از کشورهای همسایه به‌خصوص همسایگان عربی با مفاهیم استارت‌آپی بیگانه بودند. در ترکیه به‌رغم آنکه اکوسیستم نوآوری کمی زودتر از ایران شکل گرفت اما بزرگان امروز استارت‌آپی این کشور بسیار جوان‌تر از بازیگران مشابه ایرانی خود هستند. استارت‌آپ‌های ترکیه‌ای «گتیر» و «ترندیول» به ترتیب ده و پنج سال بعد از دیجی‌کالا تاسیس شده‌اند. همین دو نمونه حالا دو شرکت بزرگ ترکیه هستند و نه‌تنها یونیکورن که دکاکورن (استارت‌آپ‌های با ارزش بیش از 10 میلیارد دلار) شده‌اند. مقایسه دو نمونه گتیر و ترندیول با استارت‌آپ‌های ایرانی از آن جهت جالب است که اتفاقاً آنها هم در فضای بی‌ثبات اقتصادی رشد کرده‌اند و نه مثلاً فضای مهیای سیلیکون‌ولی. با این حال آنها حالا با بهترین استارت‌آپ‌های سیلیکون‌ولی در خود آمریکا و با بهترین استارت‌آپ اروپایی در لندن و برلین رقابت می‌کنند. گتیر به لطف سرمایه‌گذاری خارجی از خود سیلیکون‌ولی و ترندیول به لطف پشتوانه سرمایه و تجربه علی‌بابای چین روی قله کسب‌وکار ترکیه قرار دارند.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
چرا استارت‌آپ‌های ایرانی فرصت حضور در بازارهای خارجی را از دست دادند؟
| شهرام شریف
سیلیکون‌ولی برای سال‌ها مدینه فاضله بسیاری از استارت‌آپ‌ها، کارآفرینان و سرمایه‌گذاران در سراسر دنیا بوده است با این حال طی دو دهه گذشته داستان موفقیت سیلیکون‌ولی در بسیاری از نقاط جهان تکرار شده است. این تکرار موفقیت اما لزوماً در همه نقاط مشابه هم نبوده است. در هند سیل بازگشت کارآفرینان موفق هندی که دانش‌آموخته یا مهارت‌دیده جریان نوآوری در آمریکا بودند تحول بزرگی در صنعت تکنولوژی آن کشور ایجاد کرد. در کنار آن، تجربه موفق برون‌سپاری بزرگان تکنولوژی در هند و ارتباط این کشور با جریان جهانی نوآوری بر موفقیت این موج بازگشت معکوس کارآفرینان افزود. در چین رویکرد دولت در آزادسازی‌های اقتصادی و فراهم‌سازی سرمایه‌گذاری خارجی سال‌ها قبل از هند آغاز شد و به ایجاد هاب‌های بزرگ نوآوری در حوزه تکنولوژی و ایجاد غول‌های تکنولوژی چینی منجر شد. کشورهای اروپایی و برخی از کشورهای شرق آسیا نیز به تدریج طی دو دهه اخیر با اتخاذ سیاست‌هایی در حوزه‌های مختلف در این حوزه ورود کرده‌اند. در ایران نسیم استارت‌آپی از اواسط دهه 90 شمسی شروع به وزیدن کرد، زمانی که متناسب با شرایط سیاسی حاصل از توافق برجام برخی متخصصان و کارآفرینان مهارت‌دیده در کشورهای خارجی به ایران بازگشتند یا فرصت عرض‌اندام برای نیروی جوان متخصص داخلی و فعال در حوزه تکنولوژی فراهم شد. در همین زمان نخستین شرکت‌های سرمایه‌گذاری استارت‌آپی -با ترکیبی از سرمایه خارجی /داخلی- اولین سرمایه‌گذاری‌های خود را روی برخی استارت‌آپ‌ها با سایز متوسط انجام دادند. کمی بعد برخی شرکت‌های خارجی فعال در سرمایه‌گذاری استارت‌آپی هم در قالب شرکت‌های ایرانی در برخی استارت‌آپ‌ها سرمایه‌گذاری کردند. همزمان شکل‌گیری نخستین شتاب‌دهنده‌ها به ایجاد و تامین مالی صدها استارت‌آپ کوچک منجر شد. انفجار استارت‌آپی ایران در زمانی شکل گرفت که هنوز بسیاری از کشورهای همسایه به‌خصوص همسایگان عربی با مفاهیم استارت‌آپی بیگانه بودند. در ترکیه به‌رغم آنکه اکوسیستم نوآوری کمی زودتر از ایران شکل گرفت اما بزرگان امروز استارت‌آپی این کشور بسیار جوان‌تر از بازیگران مشابه ایرانی خود هستند. استارت‌آپ‌های ترکیه‌ای «گتیر» و «ترندیول» به ترتیب ده و پنج سال بعد از دیجی‌کالا تاسیس شده‌اند. همین دو نمونه حالا دو شرکت بزرگ ترکیه هستند و نه‌تنها یونیکورن که دکاکورن (استارت‌آپ‌های با ارزش بیش از 10 میلیارد دلار) شده‌اند. مقایسه دو نمونه گتیر و ترندیول با استارت‌آپ‌های ایرانی از آن جهت جالب است که اتفاقاً آنها هم در فضای بی‌ثبات اقتصادی رشد کرده‌اند و نه مثلاً فضای مهیای سیلیکون‌ولی. با این حال آنها حالا با بهترین استارت‌آپ‌های سیلیکون‌ولی در خود آمریکا و با بهترین استارت‌آپ اروپایی در لندن و برلین رقابت می‌کنند. گتیر به لطف سرمایه‌گذاری خارجی از خود سیلیکون‌ولی و ترندیول به لطف پشتوانه سرمایه و تجربه علی‌بابای چین روی قله کسب‌وکار ترکیه قرار دارند.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment