رئیس‌دانا؛ اقتصاددانی رادیکال در جبهه‌ی سوسیال دموکراسی
نصرالله لشنی
با شیوع کروناویروس که به‌واسطه‌ی بی‌تدبیری، ناکارآمدی و بی‌لیاقتی نظام حاکم در حال ایجاد فاجعه در ایران است، هرروز خبر مرگ آشنایی را می‌شنویم. حال خبر فوت آقای فریبرز رئیس‌دانا را شنیدیم که بسیار متأثرکننده بود. وظیفه‌ی خویش دانستم که مختصری درباره‌ی او بنویسم. قطعاً دوستان ایشان به اندیشه و عمل سیاسی و اجتماعی وی خواهند پرداخت و من تلاش می‌کنم، به آن بخش از فعالیت‌های ایشان که احتمالاً مغفول بماند اشاراتی داشته باشم.
آقای رئیس‌دانا کنش سیاسی و اجتماعی خود را با جبهه‌ی ملی دوم و عضویت در شاخه‌ی جوانان آن جبهه آغاز کرده بود. وی به‌عنوان یک کنش‌گر چپ، از تبار جنبشی بود که ریشه در جبهه‌ی ملی داشت. کسانی چون بیژن جزنی، مصطفی شعاعیان، احمدزاده‌ها و …
این پیشینه موجب شده بود که به برخی چهره‌های سوسیال‌دموکرات ایرانی ازجمله مهندس سحابی نزدیک شود و باوجود رادیکالیسم بینشی، در برهه‌هایی از تاریخ سیاسی سه دهه‌ی اخیر در جبهه‌ی سوسیال‌دموکراسی ایران ایفای نقش کند. رئیس‌دانا هرگز خود را سوسیال‌دموکرات ندانست و نقدهایی تندوتیز نیز به سوسیال‌دموکراسی داشت. او همواره خود را در جناح رادیکال کنش‌گری سیاسی و یک سوسیالیست تمام‌عیار معرفی می‌کرد اما در بزنگاه‌های تاریخی، به ائتلاف استراتژیک با جبهه‌ی سوسیال‌دموکراسی ایران نه نمی‌گفت و در حد وسع و توان تلاش می‌کرد در این جبهه میدان‌داری کند. وی محبوب‌ترین شخصیت سوسیال‌دموکرات تاریخ ایران را محمد مصدق می‌دانست و علاقه و ارادت خود نسبت به آن بزرگ را هرگز از دست نداد. سال‌ها پیش مقاله‌ای پژوهشی در مورد محمد مصدق نوشته بود که در مجله‌ی «ایران فردا» منتشر شد. در آن مقاله به تحلیل سیاست‌های پولی دکتر مصدق پرداخته بود و با استدلال و استناد به اسناد موجود نشان داده بود که مصدق در دوران نخست‌وزیری خود نظریه‌ی پولی میلتون فریدمن را سال‌ها پیش از آنکه طرح و ارائه شود، در قالب استراتژی‌های سوسیال‌دموکراسی عملیاتی کرده است. رئیس‌دانا معتقد بود که سال‌ها پیش از آنکه فریدمن این نظریه پولی را مطرح و جایزه‌ی نوبل اقتصاد را از آن خود کند توسط مصدق اجرا شده است. با این تفاوت که مصدق این نظریه‌ی علمی را در کانال سوسیال‌دموکراسی عملیاتی کرده و فریدمن آن را در کانال‌های اقتصاد راست طرح کرده بود.
سال ۷۸ به مناسبت انتخابات مجلس ششم، مهندس سحابی از رئیس‌دانا دعوت کرد که در ائتلاف انتخاباتی وی حضور داشته باشد و ایشان نیز پس از مشورت با دوستان و هم‌فکران خود پذیرفتند و در لیست ۳۰ نفره‌ی تهران که توسط مهندس سحابی و دوستان‌شان تهیه‌شده بود قرار گرفت. لیستی که اعضای آن، غیر از یکی دو نفر، از سد شورای نگهبان عبور نکردند و رد صلاحیت شدند.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/74325
نصرالله لشنی
با شیوع کروناویروس که به‌واسطه‌ی بی‌تدبیری، ناکارآمدی و بی‌لیاقتی نظام حاکم در حال ایجاد فاجعه در ایران است، هرروز خبر مرگ آشنایی را می‌شنویم. حال خبر فوت آقای فریبرز رئیس‌دانا را شنیدیم که بسیار متأثرکننده بود. وظیفه‌ی خویش دانستم که مختصری درباره‌ی او بنویسم. قطعاً دوستان ایشان به اندیشه و عمل سیاسی و اجتماعی وی خواهند پرداخت و من تلاش می‌کنم، به آن بخش از فعالیت‌های ایشان که احتمالاً مغفول بماند اشاراتی داشته باشم.
آقای رئیس‌دانا کنش سیاسی و اجتماعی خود را با جبهه‌ی ملی دوم و عضویت در شاخه‌ی جوانان آن جبهه آغاز کرده بود. وی به‌عنوان یک کنش‌گر چپ، از تبار جنبشی بود که ریشه در جبهه‌ی ملی داشت. کسانی چون بیژن جزنی، مصطفی شعاعیان، احمدزاده‌ها و …
این پیشینه موجب شده بود که به برخی چهره‌های سوسیال‌دموکرات ایرانی ازجمله مهندس سحابی نزدیک شود و باوجود رادیکالیسم بینشی، در برهه‌هایی از تاریخ سیاسی سه دهه‌ی اخیر در جبهه‌ی سوسیال‌دموکراسی ایران ایفای نقش کند. رئیس‌دانا هرگز خود را سوسیال‌دموکرات ندانست و نقدهایی تندوتیز نیز به سوسیال‌دموکراسی داشت. او همواره خود را در جناح رادیکال کنش‌گری سیاسی و یک سوسیالیست تمام‌عیار معرفی می‌کرد اما در بزنگاه‌های تاریخی، به ائتلاف استراتژیک با جبهه‌ی سوسیال‌دموکراسی ایران نه نمی‌گفت و در حد وسع و توان تلاش می‌کرد در این جبهه میدان‌داری کند. وی محبوب‌ترین شخصیت سوسیال‌دموکرات تاریخ ایران را محمد مصدق می‌دانست و علاقه و ارادت خود نسبت به آن بزرگ را هرگز از دست نداد. سال‌ها پیش مقاله‌ای پژوهشی در مورد محمد مصدق نوشته بود که در مجله‌ی «ایران فردا» منتشر شد. در آن مقاله به تحلیل سیاست‌های پولی دکتر مصدق پرداخته بود و با استدلال و استناد به اسناد موجود نشان داده بود که مصدق در دوران نخست‌وزیری خود نظریه‌ی پولی میلتون فریدمن را سال‌ها پیش از آنکه طرح و ارائه شود، در قالب استراتژی‌های سوسیال‌دموکراسی عملیاتی کرده است. رئیس‌دانا معتقد بود که سال‌ها پیش از آنکه فریدمن این نظریه پولی را مطرح و جایزه‌ی نوبل اقتصاد را از آن خود کند توسط مصدق اجرا شده است. با این تفاوت که مصدق این نظریه‌ی علمی را در کانال سوسیال‌دموکراسی عملیاتی کرده و فریدمن آن را در کانال‌های اقتصاد راست طرح کرده بود.
سال ۷۸ به مناسبت انتخابات مجلس ششم، مهندس سحابی از رئیس‌دانا دعوت کرد که در ائتلاف انتخاباتی وی حضور داشته باشد و ایشان نیز پس از مشورت با دوستان و هم‌فکران خود پذیرفتند و در لیست ۳۰ نفره‌ی تهران که توسط مهندس سحابی و دوستان‌شان تهیه‌شده بود قرار گرفت. لیستی که اعضای آن، غیر از یکی دو نفر، از سد شورای نگهبان عبور نکردند و رد صلاحیت شدند.
متن کامل در زیتون:
https://www.zeitoons.com/74325
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment