جداسازی آمریکا و چین: آسیب‌پذیری جریان سرمایه و تداوم جریان‌ تجارت

| دانیل فِلَتلی
/بلومبرگ

تجارت بین آمریکا و چین می‌رود که رکوردهای قبلی را بشکند و این سیگنالی از پیوندهای انعطاف‌پذیر بین دو اقتصاد برتر جهان در بحبوحه لفاظی‌های شدید امنیت ملی در واشنگتن و ترس از «جداسازی» تجاری است. داده‌های رسمی آمریکا، که ده روز پیش در ۷ ژانویه بیرون آمد، نشان می‌دهد تا ماه نوامبر ۲۰۲۲ مجموع واردات و صادرات دو کشور به بالاترین حد خود در طول تاریخ خواهد رسید و یا حداقل به رکوردهای قبلی تا پایان سال ۲۰۲۳ بسیار نزدیک می‌شود. رکورد تجارت بین دو کشور تا کنون حدود ۷۶۰ میلیارد دلار بوده است.

البته در این تحلیل آماری باید چند خطا را ملحوظ داشت. ابتدا اینکه ممکن است در ماه دسامبر ۲۰۲۲ روند قبلی ادامه نیافته نباشد و از یک سو کاهش تقاضای واردات از جانب آمریکا به واسطه اجرایی‌شدن جداسازی فناوری در واشنگتن و از سوی دیگر تلاش چین برای مدیریت محدودیت‌های کووید-۱۹، منجر به کاهش سرعت آن شده باشد و دیگر اینکه اعداد تجارت خارجی نسبت به تورم جهانی تعدیل نشده اند. به این معنی که با لحاظ کردن تورم دیگر افزایش ارزش دلاری تجارت به معنای افزایش وزن تجارت بین دو کشور نخواهد بود.

با این حال، همین روند ۱۱ ماهه که آمار آن تازه بیرون آمده (برای آمار ۱۲ ماهه سال ۲۰۲۲ باید یک ماه دیگر صبر کرد) در دوره‌ای که هر دو حزب محافظه‌کار و دموکرات در واشنگتن بر روی اعمال سخت‌گیری بیشتر در قبال چین اجماع کم‌نظیری دارند، اعداد قابل توجهی هستند و بیش از هر چیز نشان از آن درهم‌تنیدگی عمیق اقتصاد دو کشور دارند، به گونه‌ای که حتی در شرایطی که آمریکا قصد دارد جلوی پیشرفت فناوری چین را بگیرد و پکن به دنبال مقابله با نفوذ جهانی واشنگتن است، کماکان حجم گسترده‌ای یافته‌اند.

در این مسیر گرچه نشانه‌های مثبتی چون دیدار رو در روی روسای جمهور دو کشور در ماه نوامبر ۲۰۲۲ در نشست جی-۲۰ «بالی» و برنامه‌های پیش روی ارتباطات در سطوح بالای سیاسی مانند سفر «آنتونی بلینکن» وزیر امور خارجه آمریکا به چین در سال جاری وجود دارد، اما بعید است که این دو کشور به راحتی اختلافات خود را در زمینه تایوان، دریای چین جنوبی و سیاست‌های به شدت سخت‌گیرانه واشنگتن در خصوص محدود کردن دسترسی پکن به فناوری کلیدی نیمه‌هادی‌ها را کنار بگذارند

آنچه کمپانی‌های دو کشور می‌خواهند

حال سوال این که آیا به رغم این جنگ فناوری همچنان رابطه تجاری قوی در حوزه سایر کالاها ادامه خواهد داشت؟ «دیوید دالِر»، کارشناس ارشد سیاست خارجی در «اندیشکده بروکینگز» در این زمینه می‌گوید: غریزه من می‌گوید «بله» و اضافه می‌کند: «تجارت دو کشور بر بنیان‌های کارایی اقتصادی بنا شده و چیزی است که شرکت‌های دو کشور می‌خواهند و این باعث می‌شود کماکان جریان عرضه کالاها و خدمات به مصرف‌کنندگان دو کشور ادامه یابد». او اعتقاد دارد ثمره آن نوع «جداسازی بسیار شدیدی» (۱) که برخی در واشنگتن از آن حمایت می‌کنند، اثر منفی شدید بر استانداردهای زندگی آمریکایی‌ها خواهد داشت و فکر نمی‌کنم، با هر میزان لفاظی که این روزها مطرح می‌شود، سیاست آمریکا در مسیر جداسازی بسیار شدید پیش برود. چنین محاسباتی احتمالا در چین نیز تکرار می‌شود، به ویژه که آنجا رشد اقتصادی مبتنی بر صادرات همچنان نقشی کلیدی در افزایش استانداردهای زندگی و ثبات اقتصادی دارد.

دقیقا به همین دلیل است که تجارت دو کشور توانسته از زخم‌هایی که خورده است، چون وضع موانع تعرفه‌ای در دوره «ترامپ» ، حفظ این تعرفه‌ها در دوره «بایدن» بعلاوه افزودن مجموعه‌ای از اقدمات ضد تجاری با هدف کاهش توانایی چین در توسعه فناوری‌های پیشرفته نیمه‌هادی‌ها در این دوره، جان سالم به در ببرد. فراموش نکنیم که کنگره آمریکا در ۲۷ جولای ۲۰۲۲ نیز «قانون تراشه-پلاس» که «قانون تراشه‌ها و دانش» نیز نامیده می‌شود را برای هدف قرار دادن آنچه نقض حقوق بشر در چین عنوان شده، برای تقویت تولید تراشه به تصویب رسانده که طی آن به دولت اجازه داده در مدت ۱۰ سال تا سقف ۲۰۰ میلیارد دلار برای تقویت تحقیقات علمی جهت کسب قدرت رقابت بهتر در مقابل چین در این زمینه هزینه کند.

(۱) Draconian Decoupling = جداسازی شدید
«دراکو» یا «دراکن»، نخستین قانون‌گذار آتن در یونان باستان در قرن هفتم قبل از میلاد بود که برای جرایم کوچک مجازات مرگ تجویز می‌کرد و لذا از صفت «دراکنین» معنای «شدت زیاد» مستفاد می‌شود

ادامه مطلب

✅ @karkhone

Comments

Be the first to add a comment