فدرال رزرو در بنبست
درحالی که سرعت افزایش قیمتها در آمریکا به بالاترین حد در تقریبا 40سال اخیر رسیده،فدرالرزرو تحت فشار بوده تا تورم را مهار کند.جروم پاول، رییس فدرالرزرو از افزایش نرخ بهره آمریکا برای کاهش تورم در ماه مارس خبر داده است.
نرخ بالاتر بهره وام بانکی میتواند به مقابله با تورم کمک کند چراکه،تقاضا برای کالاهایی مثل خودرو و مسکن را کاهش میدهد.این موارد از عوامل اصلی تورم در آمریکا هستند که اکنون بسیار بیشتر از آنچه که بانک مرکزی انتظار داشت،ادامه یافته است.با این حال افزایش نرخ بهره خطر کاهش بیش از حد فعالیت اقتصادی را نیز به همراه دارد.
افزایش نرخ بهره دلهرهآور است زیرا بسیاری از کشورهای جهان به عصر پول تقریبا رایگان عادت کردهاند.از میان اعضای گروه 7 هیچ بانک مرکزیای در بیش از یک دهه نرخ بهره را بالای 5.2% تعیین نکرده است.در سال 1990 نرخ بهره در همه آن کشورها بالای 5% بوده است.
تامین مالی ارزان به عنوان یکی از ویژگیهای پاکنشدنی از اقتصادهای ثروتمند به نظر میرسد.این موضوع به دولتها اجازه داده است کسریهای فوقالعاده داشته باشند، قیمت داراییها را به بالاترین حد نجومی سوق داده و سیاستگذاران را مجبور کرده است که به ابزارهای دیگری مانند خرید اوراق قرضه و چکهای محرک برای حمایت از اقتصاد در طول رکود دست یابند.
به همین دلیل است که افزایش قیمتها در 18 ماه گذشته برای فدرالرزرو و سایر بانکهای مرکزی شگفتانگیز بوده است.در آمریکا تورم قیمت مصرفکننده به 7% رسیده است و تاثیر این فشار جدا از گذرا بودن،به دستمزدها وارد میشود،همزمان این ایده که قبوض افزایش مییابد در انتظارات خانوارها و شرکتها مطرح میشود.
سرمایهگذاران انتظار دارند حتی بانک مرکزی اروپا که بیش از یک دهه است نرخها را افزایش نداده است،امسال دو بار این کار را انجام دهد.با این حال همه نگاهها به آمریکا و جروم پاول دوخته شده است.این امر تا حدی به این دلیل است که آنها نقش مسلط در سیستم مالی جهان دارند،اما دلیل اصلی این است که تورم آمریکا بالاست و فدرالرزرو از این روند عقب مانده است.
ماههاست که با خرید اوراق قرضه و نگه داشتن نرخهای بهره در سطح 25.0-0%، اقتصادی را تحریک میکند که در حال حاضر در نقطه جوش است.فدرالرزرو میگوید قصد دارد تا سال 2024نرخهای بهره را به حدود 2% برگرداند،اکثر تخمینها از سطح خنثی آنها دور از دسترس نیست،که در تئوری نه اقتصاد را تحریک میکند و نه آن را عقب میاندازد.
بنابراین محتملترین چشمانداز افزایش یک سال یا بیشتر نرخ بهره در آمریکا به شدت بیشتر از آنچه است که فدرالرزرو تاکنون نشان داده است.برخی پیشبینیکنندگان تخمین میزنند که فدرالرزرو در سال 2022 نرخها را 75.1%افزایش میدهد که بیشتر از هر زمان دیگر از سال 2005است.
درطولانیمدت چطور؟سیاست پولی حول نرخ بهره خنثی است،نرخ پول مورد نیاز برای متعادل کردن اشتهای جهانی برای پسانداز و تمایل به سرمایهگذاری.این یک متغیر اساسی است که بانک مرکزی کنترل کمی بر آن دارد.
در طول 20سال گذشته،این نرخ خنثی اساسی به طور پیوسته کاهش یافته است، زیرا پسانداز و سرمایهگذاری از رکود خارج شده است.افزایش پسانداز جهانی، که در ابتدا به دلیل انباشت ذخایر در اقتصادهای آسیایی ایجاد شد،به این معنی بود که مقادیر هنگفتی از پول هر بازدهی،هر چند ناچیز یا مخاطرهآمیز را دنبال میکرد.در همین حال، شرکتهایی که پس از بحران مالی جهانی 2009-2007آسیبدیده بودند،تمایلی به سرمایهگذاری نداشتند.
بدهیهای جهان به 355%تولید ناخالص داخلی رسیده است و شرکتها و خانوارها را نسبت به افزایش حتی اندک نرخ حساستر کرده است.نمونههای کمی وجود دارد که بانکهای مرکزی تورم را آرام کنند بدون اینکه اقتصاد دچار رکود شود.آخرین باری که تورم آمریکا از بیش از 5% بدون رکود کاهش یافت بیش از 70سال پیش بود.مبارزه با تورم میتواند جهان را در رکود قرار دهد.اگر این طور باشد،چشمانداز اینکه روزی نرخها دوباره کاهش پیدا کنند،تنها تسلیبخش خواهد بود.
✅ @karkhone