‌
📋 درباره‌ی «تاسیان»
✍ نویسنده: @Sapereaude0
‌
در این یادداشت درموردِ واژه‌ی «تاسیان» در گیلکی و پیوندش با نبودنِ مادرم نوشته بودم‌ (با لمس روی متن آبی‌رنگ، به یادداشت مربوطه فرستاده خواهید شد). تاسیان از آن واژه‌های لوس‌شده و لوث‌شده‌ی گیلکی در فضای مجازی است. اگر اندکی در مجازی‌جات گیلکی‌زبان‌ها یا علاقه‌مندان به گیلان بچرخید، خواهید دید که این واژه بارها به در و دیوار و پنجره و زلف و دست و گربه و سگ و طوطی و چِه و چِه‌شان نسبت داده شده‌است و ارج و کُنه این واژه‌ و مفهوم‌اش را خراب کرده و نادانسته و دانسته آن را از کاربرد درستش خارج کرده و تحریف می‌کنند. برخی گیلکی‌زبانان چنان این واژه‌ی ساده و قشنگ را آب‌وتاب داده و از آن مفاهیم پیچیده‌ی جعلی ساخته‌اند و با آن هویت‌سازی کرده‌اند که آدم از کَرده‌ی خودش در به‌کارگیریِ این واژه پشیمان می‌شود! شاید باورتان نشود، اما متنی در اینستاگرام خوانده بودم که طی یک صفحه نوشته، داشت «تاسیان» را معنا می‌کرد! آخر مثلاً مادر و مادربزرگِ بی‌سوادِ ساده‌ی من را چه به این‌همه آب‌وتاب دادن‌ها و خَزبازی‌های شما! یک آه می‌کشیدند و مثلاً می‌گفتند: «مي زَئک نٚیْسٚه خُئنٚه تاسیانٚه»؛ یعنی «فرزندم نیست و خانه سوت‌وکور است / دل‌گیر است» (فرض کنید فرزندش سربازی رفته‌است). همین و تمام! به‌قول خودمان «دِ هَني شٚلارٚه دَئنْ نٚخَیِه گٚ»؛ یعنی «دیگر این‌همه طول‌وتفسیر دادن که نمی‌خواهد»! البته این را بگویم که من منکر وجود برخی مفاهیم و واژگانِ خاص در زبان‌ها نسبت‌به هم نیستم. قطعاً ما در گیلکی صرف‌ونحو متفاوت و خاصی داریم. ساخت فعل در گیلکی کاملاً با فارسی فرق دارد و ضمایر ملکی و حروف اضافه و مانند این‌ها، همگی، هم در واژه، و هم در جای‌گاه‌شان در جمله، با فارسی متفاوت است و هم این‌که فعل‌ها و اصطلاحاتِ خاص خودش را دارد که شاید معادل دقیق برایش در فارسی یا خیلی از زبان‌ها نباشد. این طبیعی است و لزوماً به‌معنای برتری یا کامل‌تر بودنِ یک زبان نیست؛ بلکه به زیست و تحولات آن زبان برمی‌گردد؛ اما درمورد واژه‌ی «تاسیان» معتقدم که خیلی‌ها خودشان را لوس کرده‌اند و با آن مظلوم‌نمایی می‌کنند. جالب این‌جاست که من امشب متوجه شده‌ام که اصلاً این واژه‌ی «تاسیان» ریشه‌اش حتی «گیلکی» یا «پهلوی» نیست، بلکه گویا مشتق از «زبان فارسی باستان» است و نه‌تنها خاص گیلکی نیست؛ بلکه حتی در فارسیِ برخی شهرها و یکی‌دو زبان ایرانی و خارجی هم مشتقاتش وجود دارد و استفاده می‌شود! که در این مورد باید یادداشت دیگری بنویسم. می‌کوشم تا پایان هفته آن را بنویسم و طوری بنویسم که خواندن‌اش برای‌تان جذاب باشد و شاهدها و مثال‌های گوناگونی هم فراهم آورَم.

#گیلکی
#تاسیان
#ایرانی_باستان
#فارسی_باستان

@REsearchers
‌