یلدا به معنی زایش، اصالتا کلمه ای سریانی ست. سپس به عربی نیز وارد شده و در ریشه "ی ل د" صرف شده است. در ایران کهن نیز این شب، یلدا نامیده شده است.
ابن مقفع، دانشمند قرن دوم، در رده بندی زبان های ایرانی، سریانی را نیز ذکر می کند. هم شب یلدا ایرانی ست. هم شب چله.
و اما واژه ی چله؛
اولا ربط دادن این واژه به چیلماق، تخیل و توهم جاهلانه است.

چله، تقویم بندی هزاران ساله ایام در تقویم ایرانی ست. از یکم دی تا دهم بهمن، چله زمستان و از یکم تیر تا دهم مرداد چله ی تابستان است.حرف من علاوه بر قبول تاریخی عموم،مستند است به دانشنامه هایی چون دهخدا و معین.
چیلماق در ترکی یعنی پاشیدن و ربطی به چله کمان ندارد.
ثانیا: چله کمان از عدد چهل نشات گرفته و قسمت "چهل الیاف" کمان است که "چهل میزان" کشیده می شود تا تیر پرتاب شود. چهل در فارسی عدد مبالغه است. یعنی نهایت ممکن برای چیزی. تیر در چله نهادن یعنی تیر را تا نهایت کمان کشیدن.
ضمنا در ترکی، تیر را "چیلماق" نمی کنند؛ "آتماق" می کنند.
این پانترکیست ها حتی ترکی را هم نمی شناسند. و به این زبان زیبا ظلم و آن را ابزار حماقت های مغرضانه و سیاسی می کنند.

اما چله در تقویم
چله کلمه فارسی از چهل یا چل است. عدد+ه در فارسی، زمان را نشان میدهد: هفته، دهه، سده، هزاره و چله.این دکان بازی چیله مک و ... بازی خنده دار پانترکیست هاست. جدی شان نگیرید. از دید اینها حضرت آدم هم اول ترک بود. بعد حضرت آدم شد.

چله ایرانی بر ایرانیان از جمله ترکزبانان عزیز ایرانی مبارک!

#رضا_شیبانی

@zahrdaroo

3 comments

یلدا یک کلمه لری است، یل به معنای بزرگ و دا هم به معنای مادر
Mohammad Ameli
چله صرفا یک کلمه مستقل نیست.بلکه حزیی از یک کل یعنی تقویم ایرانی است.فقط و فقط در تقویم چهار فصل که خاص اقلیم ایران است این کلمه واجد معناست.بیرون از ان صرفا یک اواست که ممکن است شباهت هایی به یک کلمه در زبان انگلیسی. عربی. ترکی یا انگولایی سوماترایی... داشته باشد..ت.
هر چی که هست یک ریشه و یک فرهنگ و یک جشن ایرانی است لطفا به انیران ربطش ندهید