۱۷دی ماه روز آزادی زنان
حقایقی در مورد کشف حجاب



روز ۱۷ دیماه را باید  تاریخ اصلاح اجتماعی زنان ایران دانست آنهم به خواست بسیاری از زنان پیشرو در قبل از مشروطیت و بعد از آن و لزومیت تحولات سیاسی و اجتماعی به سمت مدرنیته با توجه به حضور یک پادشاه ملی گرا که دغدغه ای جز پیشرفت ایران در سرش نبود. موضوع کشف حجاب پدیده ای نوگرا محسوب میشد که اجرای آن در ایران دارای پیچ و خم های بسیار زیاد و دشواری های فراوان بود چرا که از چند جنبه باید مورد بررسی قرار می‌گرفت و در هر شهر و استانی شیوه اجرایی آن متغیر بود .مجموعه. « واکنش‌ها ، موانع اجرایی ، مناطق شهری مذهبی غیر مذهبی و شهرستان ها ، روستایی و عشایری ، مقاومت ها و استقبال ها و دستورالعمل های خاص مناطق مختلف با وجود شیوخ سنتی و مردمی که هنوز در اوهام حکومت قاجاریه و مرد سالاری و خانه نشینی زنان بودند » خوراندن این داروی تلخ برای شفای امراض عمومی با مشکلات بسیاری همراه بود اما نتیجه آن آزادی نسوان و ورود آنها به عرصه فرهنگی ، اجتماعی ، سیاسی کشور بود.
پس از سفر رضا شاه به ترکیه در فاصله سالهای ۱۳۱۳ تا ۱۳۱۴ اقدامات وسیع تبلیغاتی به منظور آماده ساختن افکار عمومی برای کشف حجاب انجام شد. از آغاز ۱۳۱۵ تا ۱۳۱۷ اقدامات انتظامی ابتدا در کنار اقدامات تبلیغی صورت گرفت و بعد از مدتی به مهمترین ابزار اجرای کشف حجاب تبدیل شد. و دستورات لازم به تمامی استان ها داده شد :
متحد المال وزارت معارف به شهرستانها، ۲۵ آذر ۱۳۱۴].
آقای رئیس معارف و اوقاف این معنی واضح و مشهود است سالیان دراز طبقه نسوان که نصف اهالی مملکت را تشکیل می دهند در نتیجه جهل و نادانی از شاهراه علم و معرفت دورمانده و اسیر دست خرافات و اوهام میباشند و به همین واسطه حکم عضو فلج را در جسد اجتماعی حاصل می نموده اند که به هیچ وجه برای مصالح زندگانی و اخلاقی مفید و مؤثر واقع نمیشوند. اکنون که در سایه توجهات شاهانه در تمام مظاهر و شئون اجتماعی مملکت جنبش جدیدی به ظهور پیوسته است و معایب همه اصلاح می شود لازم است که این منقصت بزرگ نیز رفع شده و طبقه نسوان که مادران رجال فردا هستند مانند زنان سایر ممالک متمدنه از برکات علم و دانش و تمدن و تربیت برخوردار شوند و بتوانند خانواده های صالح و مفید تشکیل دهند و فرزندان وطن دوست رشید برای کشور تربیت نمایند برای حصول این نیت خیر وزارت معارف پروگرام منظم و معینی را تعقیب می نماید که عین آن پروگرام به طور محرمانه ذیلاً برای شما فرستاده می شود تا اینکه عملیات معارف نیز در حوزه مأموریت شما منطبق بر این پروگرام از هر گونه بطوء و کندی بیفایده و یا تندروی و افراط اقدام نمایید.با ساده ترین لباسها به تجدید نسوان کمک نمایند. این اقدامات باید خیلی عاقلانه و با متانت و بدون این که کسی را عنفاً مجبور به کشف حجاب نمائید مجری گردد. به وسیله وزارت معارف و اداره شهربانی کل به تمام مأمورین معارف و شهربانی دستور العملهای مقتضی و لازم داده شده است نتیجه اقدامات و پیشرفت این منظور را مرتباً را پورت نمائید.
با روی کار آمدن رضا شاه کسانی که ترک فرهنگ سنتی و اخذ فرهنگ غربی را مهمترین راه پیشرفت می دانستند در پستهای کلیدی کشور مسئولیتهای حساسی را به عهده گرفتند. سیاست نوسازی در زمینه های اداری اجتماعی اقتصادی و فرهنگی همواره مورد نظر طراحان و مجریان عالیرتبه کشور بود و این فکر که ایران و ایرانی نباید چیزی از ملل متمدن دنیا کم داشته باشد شاه بیت غزل سیاستگذاری در کشور بود. وضع قوانین عرفی غیر شرعی)، حذف نظام سنتی آموزشی و پرورش و جایگزین کردن سازمانهای آموزشی غربی نوسازی ارتش بر اساس آرمانهای ملت گرایانه تکیه بر اقتدار و عظمت ایران پیش از اسلام به عنوان ملاک ارزشیابی و توجه به غرب به عنوان آرمان پیشرفتهای تمدنی چهارچوب اصلی نظام رضا شاهی را به عنوان یک سیستم تشکیل می دهد. سفر شاه به ترکیه در سال ۱۳۱۳ اثر عمیقی بر نگرش او نسبت به میزان عقب ماندگی ایرانیان داشت. این تأثیر چنان اساسی بود که از آن پس ترکیه و نه غرب به عنوان الگوی پیشرفت تلقی شد. توجه به مسأله زنان که پیش از مشروطیت آغاز شده بود و از طریق سرودن اشعار و نوشتن مقالات دامن زده می شد یکی از محورهای اصلی نوسازی فرهنگی بود روی آوردن به حضور اجتماعی زنان در آن دوره از چند جهت قابل بررسی است. یک شکل شدن لباس دختران و پسران در مدارس ،کوتاه شدن دست روحانیون پرنفوذ  بواسطه تبعید شدن ، حضور زنان در محافل اجتماعی و باطل شدن برخی قوانین ضد زن  بر اساس مقتضیات زمان حاصل این جنبش و اصلاح زندگی اجتماعی زنان در ایران شد به همت رضا شاه و الیت جامعه نه با زور بلکه با تمایل زنان فهیم و شکستن مقاومت زنان سنتی و خانه نشین که عادت به آزادی نداشتند و این هدیه به آنها اعطا شد .

۱۷ دی ماه