Супер-контрактга оид юзага келган масала юзасидан
Тест натижалари чиқишни бошлагач, абитуриентлардан табақалаштирилган контракт (халқ тилида "супер контракт") ҳақида саволлар кўпаяди. Жорий йилда ҳам супер-контракт бўлади ва ОТМларда 1 октябрга қадар аризалар қабул қилинади. Ҳозирча супер-контракт миқдорлари аниқ эмас, лекин тез кунларда эълон қилиниши кутилмоқда.
Бўлиб ўтган тест синовларида саволлар сони қисқаргани эвазига мутахассислик фанлари учун 3,15 балл берилиши белгиланган эди. Шу сабабли супер-контракт бўйича ҳам қизиқ бир ҳолат юзага келди.
Гап шундаки, қонунчиликда оширилган тўлов-контракт миқдори амалда ўрнатилган тўлов-контракт миқдорига нисбатан қуйидаги миқдорларда белгиланиши кўрсатилган:
➖ тўплаган баллари тасдиқланган тўлов-контракт бўйича қабул квоталари чегарасига 1 баллгача етмаган абитуриентлар учун — 1,5 баробар;
➖ 1,1 баллдан 2 баллгача етмаганлар учун — 2,0 баробар;
➖ 2,1 баллдан 3 баллгача етмаганлар учун — 2,5 баробар;
➖ 3,1 баллдан 4 баллгача етмаганлар учун — 3,0 баробар.
Аммо жорий йил вергулдан кейин 2 та рақамли қолдиқ билан 3,15 балл берилгандан сўнг, айрим абитуриентларда кириш балига 1,05 ёки 2,05, айримларида эса 3,05 балл етмай қолганини кузатиш мумкин.
❓Ва шу ўринда кўпчиликда савол туғилди: хўш, 1,05 балл етмай қолган абитуриент неча баробар супер-контракт тўлайди? Ахир Низомда бу ҳақда айтилмаганку. 1,05 балл 1 балл сифатида яхлитланиб, қабул қилинадими ёки 1,1 балл сифатида?
Очиғи бу каби саволларга қонунчиликда жавоб йўқ. Аммо мендаги маълумотларга кўра, Давлат қабул комиссияси ушбу масалани кўриб чиқмоқда ва тез орада ўз қарорини чиқаради.
Шахсан менинг фикримча, бундай вазиятда .05 балларни яхлит сон сифатида қабул қилиш керак. Яъни 1,05 балл етмаганларни 1 баллик категорияга, 2,05 балл етмаганларни 2 баллик категорияга, 3,05 балл етмаганларни 3 баллик категорияга тенглаштириш керак.
Чунки ҳуқуқшуносликда умумий принципиал қоида бор — мабодо қонунчиликда назарда тутилмаган бўшлиқлар, ноаниқликлар ва шубҳалар бўлса, унда масала фуқаролар фойдасига ҳал қилиниши керак.
Бу умумий қоида деярли барча ҳуқуқ тармоғида қўлланади. Масалан, Солиқ кодексининг 13-моддасида (солиқ тўловчининг ҳақлиги презумпцияси принципи) солиқ тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларидаги барча бартараф этиб бўлмайдиган қарама-қаршиликлар ва ноаниқликлар солиқ тўловчининг фойдасига талқин этилади, дейилган.
Шунингдек, Жиноят-процессуал кодекси 23-моддасида (айбсизлик презумпцияси) қонун қўлланилаётганда келиб чиқадиган шубҳалар гумон қилинувчининг, айбланувчининг, судланувчининг фойдасига ҳал қилиниши керак, деган қоида белгиланган.
Хуллас, ҳозирги вазиятда ҳам қонун ҳужжатларидаги ушбу бўшлиқ абитуриентлар фойдасига ҳал қилиниши ҳамда .05 балл етмай қолганлар арзонроқ даражадаги супер-контракт тўлаши керак, деб ҳисоблайман.
Албатта буларнинг барчаси ИМҲО. Аниғини Давлат қабул комиссияси қароридан сўнг билиб оламиз.
👉 @xushnudbek 👈
Тест натижалари чиқишни бошлагач, абитуриентлардан табақалаштирилган контракт (халқ тилида "супер контракт") ҳақида саволлар кўпаяди. Жорий йилда ҳам супер-контракт бўлади ва ОТМларда 1 октябрга қадар аризалар қабул қилинади. Ҳозирча супер-контракт миқдорлари аниқ эмас, лекин тез кунларда эълон қилиниши кутилмоқда.
Бўлиб ўтган тест синовларида саволлар сони қисқаргани эвазига мутахассислик фанлари учун 3,15 балл берилиши белгиланган эди. Шу сабабли супер-контракт бўйича ҳам қизиқ бир ҳолат юзага келди.
Гап шундаки, қонунчиликда оширилган тўлов-контракт миқдори амалда ўрнатилган тўлов-контракт миқдорига нисбатан қуйидаги миқдорларда белгиланиши кўрсатилган:
➖ тўплаган баллари тасдиқланган тўлов-контракт бўйича қабул квоталари чегарасига 1 баллгача етмаган абитуриентлар учун — 1,5 баробар;
➖ 1,1 баллдан 2 баллгача етмаганлар учун — 2,0 баробар;
➖ 2,1 баллдан 3 баллгача етмаганлар учун — 2,5 баробар;
➖ 3,1 баллдан 4 баллгача етмаганлар учун — 3,0 баробар.
Аммо жорий йил вергулдан кейин 2 та рақамли қолдиқ билан 3,15 балл берилгандан сўнг, айрим абитуриентларда кириш балига 1,05 ёки 2,05, айримларида эса 3,05 балл етмай қолганини кузатиш мумкин.
❓Ва шу ўринда кўпчиликда савол туғилди: хўш, 1,05 балл етмай қолган абитуриент неча баробар супер-контракт тўлайди? Ахир Низомда бу ҳақда айтилмаганку. 1,05 балл 1 балл сифатида яхлитланиб, қабул қилинадими ёки 1,1 балл сифатида?
Очиғи бу каби саволларга қонунчиликда жавоб йўқ. Аммо мендаги маълумотларга кўра, Давлат қабул комиссияси ушбу масалани кўриб чиқмоқда ва тез орада ўз қарорини чиқаради.
Шахсан менинг фикримча, бундай вазиятда .05 балларни яхлит сон сифатида қабул қилиш керак. Яъни 1,05 балл етмаганларни 1 баллик категорияга, 2,05 балл етмаганларни 2 баллик категорияга, 3,05 балл етмаганларни 3 баллик категорияга тенглаштириш керак.
Чунки ҳуқуқшуносликда умумий принципиал қоида бор — мабодо қонунчиликда назарда тутилмаган бўшлиқлар, ноаниқликлар ва шубҳалар бўлса, унда масала фуқаролар фойдасига ҳал қилиниши керак.
Бу умумий қоида деярли барча ҳуқуқ тармоғида қўлланади. Масалан, Солиқ кодексининг 13-моддасида (солиқ тўловчининг ҳақлиги презумпцияси принципи) солиқ тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларидаги барча бартараф этиб бўлмайдиган қарама-қаршиликлар ва ноаниқликлар солиқ тўловчининг фойдасига талқин этилади, дейилган.
Шунингдек, Жиноят-процессуал кодекси 23-моддасида (айбсизлик презумпцияси) қонун қўлланилаётганда келиб чиқадиган шубҳалар гумон қилинувчининг, айбланувчининг, судланувчининг фойдасига ҳал қилиниши керак, деган қоида белгиланган.
Хуллас, ҳозирги вазиятда ҳам қонун ҳужжатларидаги ушбу бўшлиқ абитуриентлар фойдасига ҳал қилиниши ҳамда .05 балл етмай қолганлар арзонроқ даражадаги супер-контракт тўлаши керак, деб ҳисоблайман.
Албатта буларнинг барчаси ИМҲО. Аниғини Давлат қабул комиссияси қароридан сўнг билиб оламиз.
👉 @xushnudbek 👈
497 comments
Log in to comment
Sizga Xorijda tibbiyot sohasida taxsil olayotgan talabalar va shaxsan ozim nomimdan yozayabman. Bu yil Xorijdan Oqishni kochirish DTM ga o'tdi. Ammo negadir Imtihonlarda haqqaqoniylik bo'lmadi, sabab: barcha viloyatga bir xil tipdagi va bir xil variantli testlar tushdi, va barchasi yangi testlar.
Vaholanki DTM rahbari Majid Karimov bir intervyusida O'tgan yilgi testlarni tushiramiz degan edi, ammo bu narsa bolmadi.
Aksincha bo'ldi. Bizni murojaatimizni mazmuni shuki, Tibbiyot sohasini ham o'tgan yilgidek 56.7 dan yuqori 100 balldan past ball olganlarni ham qabul qilishingizni soraymiz. Biz yoshlarning o'tgan yilgi talabalardan nima kamimiz bor? Qo'shni davlatda o'qiyitganlarni o'tgan yili imtihonsiz perevod qildi. Biz imtihon topshirdik bu yil, bizga ham shu yo'lni berishsin. oldingi yillarda viloyatlarga otish balli past bolgan, lekin bu yil barchasi baland. Men ozim bu yil perevod imtixonidan 96,20 ball topladim, viloyatlarga iloji bolsa kochirishingizni soragan bolardim.
Tabaqalashtirilgan-kontrakt masalasini ni xam boshqattan korib chiqishlaringizni xoxlardik, nega deganda, masalan oddiy oqituvchi farzandiga bu nixoyat katta mablagni yigib berishi juda qiyin. Xozirgi sharoit va pandemiya sababli mening arizamni toliq korib chiqing!
Bu yil yoshlar yili, qolaversa hozirgi taxlikali davrda biz o'z yurtimizda bilim olishni hohlaymiz. Bizni qo'llab-quvvatlashlarini talab qilimiz Prezidentimizdan. Shu murojaatimizni ko'tarib chiqing Iltimos!