حمله به «سلبریتی» یا نقدِ «سلبریتیسم»: آیا سلبریتی ها جای «نخبگان» را در جامعه گرفته اند؟!
🖊 آرش حیدری
🔷 این ایده را که «وای! نخبگان کنار رفته‌اند، وای! سلبریتی‌ها جای آنها را گرفته‌اند» باید مورد شک قرار بدهیم. باید دید منظور از این نخبگان و این سلبریتی‌ها چیست؟ چون امروز با مجموعه بزرگی از سلبریتی-نخبگان روبه‌رو هستیم. انگشت اتهام را باید به سمت گفتمان‌های رسمی و غالب هم گرفت.
🔷 اگر بحث شخصیت شناسی را بگذاریم کنار موقعیتِ سوژگی مهم می‌شود. اینکه یک موقعیت خود را نماینده چه اصواتی جا زده است؟ چگونه به نماینده خیالیِ نیروهای سرکوب شده بدل شده است؟ چه میلی را ارضا می‌کند و در چه موقعیتی ایستاده است؟ اینها سؤالاتی اساسی‌اند.
🔷 صداهای سرکوب شده خیلی اوقات به قالب ارتجاعی و در نقشی خاص بازسازی می‌شوند و فضایی جوکرگونه را می‌سازند. در اینجا قطعاً فضایی برای خلق سلبریتی به‌وجود می‌آید که به شکلی خیالی تصویر و صدای این نیروها خواهد بود. مسئله را باید در نسبتِ گفتمان‌های رسمی با زندگیِ اجتماعی تحلیل کرد. نقدِ ابتذال اگر بسترهای شکل‌بندی ابتذال را در نظر نگیرد، عملاً فهمی ناصحانه و بی‌خاصیت است.
🔷 سلبریتی تلنبارِ تناقض‌های موجود در حیات اجتماعی و متعین شدنش در یک نقش است که تصویری رؤیاگون و کاریکاتوری را پدید آورده است. تناقضاتی که در زبان فشل رسمی حتی بنا نیست وجودشان به رسمیت شناخته شود.
🔷 در بستری که فاقد نیرویی رهایی‌بخشی است که بتواند سرکوب‌شدگان و طردشدگان را به نفع تغییری مثبت در زندگی اجتماعی-سیاسی بسیج کند، نیروهای راست‌گرا در قلمرو سیاست و ابتذال در قلمرو فرهنگ بر سریر می‌نشینند.
🔷 این روزها حمله به سلبریتی سکۀ رایج بازار است بی‌آنکه از منطق تولید سلبریتیسم سخنی برود. این حملات به درد ژست روشنفکری و ژست‌های ایدئولوژیک می‌خورند اما در عمل نه چیزی را توضیح می‌دهند نه چیزی را نقد می‌کنند چراکه هستیِ اجتماعی و الگوهای شکل‌بندیش را از تحلیل کنار گذاشته‌اند و تنها به سلبریتی می‌پردازند و نه فرایندهای تولیدش.
🔷 چرا فلان سلبریتی بیش از فلان جامعه‌شناس، فلان اندیشمند، فلان هنرمند و... دیده می‌شود؟ این نزاع خیلی اوقات نزاع بر سر دیده شدن است و نه نزاع بر سر حقیقت. اندیشه یعنی نزاع بر سر حقیقت. گاهی خودِ این اعتراض محصول نوعی سلبریتیسم نهفته در فضای نخبگانی است.
🔷 جامعه خوب جامعه‌ای نیست که همه افراد آن فرهیخته باشند. فضای زندگی باید بتواند قلمروهای متفاوت خود را پیدا کند، وقتی این بسگانگی (تعدد و گوناگونی) به رسمیت شناخته نشود نیروها به پمپاژ خشم و نفی یکدیگر بدل می‌شوند، آن وقت نه از تاک نشانی می‌ماند نه از تاک نشان.
🔷 آن خشونت‌های نمادین و آشکاری که هر روز زندگیِ نابرابر را به شکلی هولناک بازتولید می‌کنند باید محکم و بی و قفه نقد شوند. فراموش نکنیم این نیروها در جامعه حاضرند و می‌بالند، در گفتارهای روزمره، در کردارهای جاریِ ما، در گفتارهای عالمانه، در کردارهای سیاست‌مدارانه و... وظیفۀ عالِم اجتماعی شناخت فرایندهای عمل و الگوهای عمل این نیروها است نه سنگر گرفتن در موضع اشرافیتی از دست رفته که بر ویرانه های فرهنگِ والا در برابر فرهنگ پست مویه می‌کند. مسئله این است که این خشونت فقط در سلبریتیسم نیست، خیلی اوقات مسئله بر سر نفی انواع ابتذال و خرافه و وهم نیست بلکه مسئله بر این است که خرافۀ چه کسی بهتر است سکۀ رایج بازار شود.
متن کامل مصاحبه
بخش اول 👇
plus.irna.ir/news/83781790/
بخش دوم 👇
plus.irna.ir/news/83781811/
@renaissancetranslate
🖊 آرش حیدری
🔷 این ایده را که «وای! نخبگان کنار رفته‌اند، وای! سلبریتی‌ها جای آنها را گرفته‌اند» باید مورد شک قرار بدهیم. باید دید منظور از این نخبگان و این سلبریتی‌ها چیست؟ چون امروز با مجموعه بزرگی از سلبریتی-نخبگان روبه‌رو هستیم. انگشت اتهام را باید به سمت گفتمان‌های رسمی و غالب هم گرفت.
🔷 اگر بحث شخصیت شناسی را بگذاریم کنار موقعیتِ سوژگی مهم می‌شود. اینکه یک موقعیت خود را نماینده چه اصواتی جا زده است؟ چگونه به نماینده خیالیِ نیروهای سرکوب شده بدل شده است؟ چه میلی را ارضا می‌کند و در چه موقعیتی ایستاده است؟ اینها سؤالاتی اساسی‌اند.
🔷 صداهای سرکوب شده خیلی اوقات به قالب ارتجاعی و در نقشی خاص بازسازی می‌شوند و فضایی جوکرگونه را می‌سازند. در اینجا قطعاً فضایی برای خلق سلبریتی به‌وجود می‌آید که به شکلی خیالی تصویر و صدای این نیروها خواهد بود. مسئله را باید در نسبتِ گفتمان‌های رسمی با زندگیِ اجتماعی تحلیل کرد. نقدِ ابتذال اگر بسترهای شکل‌بندی ابتذال را در نظر نگیرد، عملاً فهمی ناصحانه و بی‌خاصیت است.
🔷 سلبریتی تلنبارِ تناقض‌های موجود در حیات اجتماعی و متعین شدنش در یک نقش است که تصویری رؤیاگون و کاریکاتوری را پدید آورده است. تناقضاتی که در زبان فشل رسمی حتی بنا نیست وجودشان به رسمیت شناخته شود.
🔷 در بستری که فاقد نیرویی رهایی‌بخشی است که بتواند سرکوب‌شدگان و طردشدگان را به نفع تغییری مثبت در زندگی اجتماعی-سیاسی بسیج کند، نیروهای راست‌گرا در قلمرو سیاست و ابتذال در قلمرو فرهنگ بر سریر می‌نشینند.
🔷 این روزها حمله به سلبریتی سکۀ رایج بازار است بی‌آنکه از منطق تولید سلبریتیسم سخنی برود. این حملات به درد ژست روشنفکری و ژست‌های ایدئولوژیک می‌خورند اما در عمل نه چیزی را توضیح می‌دهند نه چیزی را نقد می‌کنند چراکه هستیِ اجتماعی و الگوهای شکل‌بندیش را از تحلیل کنار گذاشته‌اند و تنها به سلبریتی می‌پردازند و نه فرایندهای تولیدش.
🔷 چرا فلان سلبریتی بیش از فلان جامعه‌شناس، فلان اندیشمند، فلان هنرمند و... دیده می‌شود؟ این نزاع خیلی اوقات نزاع بر سر دیده شدن است و نه نزاع بر سر حقیقت. اندیشه یعنی نزاع بر سر حقیقت. گاهی خودِ این اعتراض محصول نوعی سلبریتیسم نهفته در فضای نخبگانی است.
🔷 جامعه خوب جامعه‌ای نیست که همه افراد آن فرهیخته باشند. فضای زندگی باید بتواند قلمروهای متفاوت خود را پیدا کند، وقتی این بسگانگی (تعدد و گوناگونی) به رسمیت شناخته نشود نیروها به پمپاژ خشم و نفی یکدیگر بدل می‌شوند، آن وقت نه از تاک نشانی می‌ماند نه از تاک نشان.
🔷 آن خشونت‌های نمادین و آشکاری که هر روز زندگیِ نابرابر را به شکلی هولناک بازتولید می‌کنند باید محکم و بی و قفه نقد شوند. فراموش نکنیم این نیروها در جامعه حاضرند و می‌بالند، در گفتارهای روزمره، در کردارهای جاریِ ما، در گفتارهای عالمانه، در کردارهای سیاست‌مدارانه و... وظیفۀ عالِم اجتماعی شناخت فرایندهای عمل و الگوهای عمل این نیروها است نه سنگر گرفتن در موضع اشرافیتی از دست رفته که بر ویرانه های فرهنگِ والا در برابر فرهنگ پست مویه می‌کند. مسئله این است که این خشونت فقط در سلبریتیسم نیست، خیلی اوقات مسئله بر سر نفی انواع ابتذال و خرافه و وهم نیست بلکه مسئله بر این است که خرافۀ چه کسی بهتر است سکۀ رایج بازار شود.
متن کامل مصاحبه
بخش اول 👇
plus.irna.ir/news/83781790/
بخش دوم 👇
plus.irna.ir/news/83781811/
@renaissancetranslate
8 comments
Log in to comment
قبول دارم
این نیست که کل مسائل رو به این خاطر توجیه کنیم و کنار بگذاریم بازم میگم که صحبتتون رو
قبول دارم 👌
نخبه گان كجا هستند؟
اما به بكباره ديده مي شود چندين خواننده
و بازيگر جديد و صد البته با كمك سرمايه گذارهاي سلبريتي پرور وابسته به قدرت در صحنه ظاهر مي شوند، و بدون نقد يا ارزيابي صلاحيت به كار خود ادامه مي دهند.
طبق مُد روز سلبريتي مي تواند به راحتي مورد جلب اعتماد و تأييد عموم قرار گيرد و صورت خيّرانه را براي خود انتخاب كند يا به تأسيس انجمن خيريه دست بزند.
اگر چه به ظاهر بسيار ارزشمند است اما ...
نمونه اش هم پوزي كه چاووشي به ابي داد كه من زنداني آزاد ميكنم
و چه عكس العملي كودكانه تر از اين كه در پاسخ به آن دست به تاسيس انجمن خيريه زد و بگويند ما هم داريم ماهم داريم !!!!!
در صورتي كه همزمان اين همه انجمن در حال فعاليت هستند و إلزاماً نيازي به تاسيس اختصاصي انجمن نيست
همين كه انجمن قابل اعتمادي را به مردم معرفي كنيد كافيست