‍ ناسیونالیسم یا کمونیسم؟
کدامیک بیشتر بلای جان میلیون‌ها ایرانی طی صد سال اخیر شدند؟

| محمد ایمانی


۱- ایران به عنوان یک کشور با ساختار اقتصادی عشایری-کشاورزی در حالیکه در ابتدای قرن بیستم ۰.۰۱٪ هم کارگر صنعتی نداشت، هیچگاه نمی‌توانست و نمی‌تواند طبقهٔ کارگر به عنوان یک نیروی اجتماعی جدید در اقتصاد صنعتی داشته باشد. صنایعی که پهلوی دوم و جمهوری سوم (اسلامی) در ایران راه انداختند همه صنایع دولتی بودند و مستخدمانش حقوق‌بگیر دولت. آن طبقهٔ کارگری که اکتور تغییرات سیاسی می‌شود طی یک انقلاب بورژوازی که هنوز در ایران رخ نداده، در جوامع غربی تشکل و تعیّن طبقاتی گرفته بود یعنی حقوق‌بگیر بازار بود نه دولت. تازه شخص اول مملکت در جمهوری دوم (محمّدرضا پهلوی) قرار بود تمام کارگران را سهامدار کارخانه و صاحب خانه در نزدیکی کارخانه هم بکند. بنابراین کمونیسم در ایران همیشه «ایدئولوژی» بوده و حالا حالاها خواهند ماند، و طرفدارانش هیچ یک از طبقات کارگر جامعه نبوده و نیستند، یک نمونه‌شان شاپور بختیار که پدرش زمیندار بود خودش سوسیالیست شد. بنابراین چیزی به نام «نیرو»ی چپ در ایران وجود ندارد، همهٔ هیاهوهای سدهٔ اخیر بیشتر تعارفات روشنفکری بوده و هست که هیاهو بودنش هم به خاطر این بود که این انتلکتوئل‌ها سواد بیشتری از عامّهٔ مردم داشتند و به همین دلیل ژارگون نامفهوم‌شان هیاهو می‌کرد.

۲- ناسیونالیسم از صد سال پیش با دو منشأ ترکی-فرانسوی و آلمانی وارد ایران شد. نظرات نویسندگان آن را که می‌خوانیم شبیه داستان‌های ژانر وحشت است، ولی همین نوشته‌جات باید در برابر آن جریانات فاشیستی که مثل قارچ سمّی در لجنزار پس از اشغال ایران در جریان جنگ جهانی اول و دورهٔ جمهوری اول (رضا ماکسیم) رشد کردند، لُنگ بیاندازند. رضا ماکسیم که از طویله‌داری در قشون قزاق شروع کرد، به گردن‌کشی و باج‌گیری ارتقاء یافت و تا قبل از اینکه در آن وانفسا سردار سپه شود هر سال مُحرّم گِل به سر و صورت می‌مالید و خودش را زخمی می‌کرد، اولین کسی بود که یک قرارداد بین‌المللی را پاره کرد و به بخاری انداخت. قراردادی (دارسی) که بر اساس آن ایران صاحب درآمد از کالایی می‌شد که هیچ نقشی در تولید آن نداشت، نه در سرمایه‌گذاری‌اش، نه در تخصص به بهره‌برداری رساندنش، و نه در بازاریابی در بازار جهانی و وارد کردن آن به عنوان کالا به بازار جهانی. دور و بر رضا را چند انتلکتوئل فرانکوفیل ناسیونالیست گرفته بودند که البته نوبت به نوبت به دست رضا ماکسیم حذف شدند. آنها همان‌هایی بودند که طرح دولت-ملّت سازی برای ایران را به تقلید از ترکیه و فرانسه مهندسی کردند و این وسط قدرت را هم متمرکز. ایدئولوژی دولت-ملّت سازی چیست؟ ناسیونالیسم. ناسیونالیسم چیست؟ ایدئولوژی استقلال ملّی از کشورهای بیگانه یا به عبارتی دیگر امپریالیسم‌ستیزی بهمراه زورچپان کردن چند ده میلیون آدم در قیفی به نام ملیّت.

۳- محمّدرضا پهلوی در اکتبر سال ۱۹۷۳ که قیمت نفت را طی یک ماه چهار برابر کرد و به رکود اقتصادی در ایالات متّحده و بریتانیا دامن زد در جواب خبرنگار بریتانیایی که مردم بریتانیا امسال از سرمای زمستان خواهند مُرد جواب داد شما برای سده‌ها کشور ما را استعمار کردید چطور آن موقع نگران مردم ما نبودید ولی الان که کشور ما در مسیر استقلال و توسعه است از ما می‌خواهید توسعه پیدا نکنیم! در فقره‌ای دیگر به خبرنگار بریتانیایی می‌گوید زمانی شما در این مملکت نخست‌وزیر انتخاب می‌کردید ولی ما دیگر این اجازه را به شما نمی‌دهیم؛ گویی صاعقه‌ای آسمانی بدو برخورد کرده بود و فراموش کرده بود خودش و پدرش به ارادهٔ چرچیل قدرت را در ایران بدست آوردند.

۴- موضوع این است که نه پهلوی و نه وارث‌اش جمهوری سوم یا همان جمهوری اسلامی رفتار محترمانه و متمدّنانهٔ غرب برای کمک به ایران جهت متمدّن کردن ایران را نمی‌فهمیدند! نفر دومی که قرارداد ۱۹۳۳ و الحاقی‌اش را آتش زد اعلیحضرت آریامهر بود و نفر سومی که برجام را آتش زد مقام معظم رهبری. با تنفری که خیلی از مردم از کُفّار کون‌نشور داشتند تاریخ باستانی و شاهنامه و حافظ و سعدی بهترین ابزار را در اختیار ناسیونالیست‌هایی قرار داد که با کودتا قدرت را قبضه کردند و از مجرای دولت این اَبَرفاعل مناسبات و تحولّات در ایران تخم نفرت از انگلستان و غرب را در ذهن و ضمیر مردم گستراندند.

۵- در همان سالی که پهلوی به رکود اقتصادی در غرب دامن زد، عربستان سعودی به غرب نفت با قیمت قدیم فروخت و به خروج از رکود کمک کرد. نتیجه روابط و دوستی‌ها و همکاری‌های تنگاتنگ‌تر شد و سعودی‌ها هم هیچوقت زیر قراردادهای خود نزدند بلکه هر بار با پایان هر قرارداد، قرارداد بهتری نوشتند.

✅ @karkhone