ስህተት ያለበት ውሳኔ ስለማስተካከል
ፍ/ቤት በሰጠው ውሳኔና ትዕዛዝ ላይ የአጻጻፍ ስህተት፣ የቁጥር አጻጻፍ
ጉድለት ወይም ያልታሰበና ባለማስተዋል የተዘለለ ድንገተኛ የቃል ስህተት
እንዲታረም በተከራካሪዎች የሚቀርብ አቤቱታ
አንድ ፍርድ ቤት በክርክሩ ዋነኛ ጭብጥ ላይ አከራክሮ የሰጠውን ውሳኔ
ወይም ትዕዛዝ ስህተትን ማረም በሚል ሊያሻሽል ወይም ሊለውጥ አይችልም፡፡
ሰ/መ/ቁ. 37303 ቅጽ 8፣ ፍ/ስ/ስ/ህ/ቁ. 208
በማንኛውም ፍ/ቤት በሚካሄድ ክርክር ሥነሥርዓቱን ያልተከተለ ክስ የቀረበ
እንደሆነ ወይም በክሱ ሂደት ሕጉ ያስቀመጣቸው የሥነሥርዓት ደንቦች በአግባቡ
ያልተፈፀሙ እንደሆነ ፍርድ ቤት ሥርዓቱ ከሚያዘው ውጪ የተሠራውን በከፊል
ወይም ሙሉ በሙሉ ሊሰርዝ ይችላል፡፡ ይህም የሚከናወነው በተከራካሪዎች
አመልካችነት ብቻ ሳይሆን በፍርድ ቤቱ በራሱ አነሳሽነትም ጭምር ነው፡፡
በመሆኑም በዚህ መርህና ደንብ መሠረት በየትኛውም ደረጃ የሚገኙ ዳኞች
በሚያካሂዱት የዳኝነት ሥራ የሥነሥርዓቱን ደንብ ያልተከተለ ክንውን
በራሳቸውም ሆነ በአስተዳደር ክፍሉ መፈፀሙን ሲያውቁ ወይም ሲደርሱበት
ስህተቱን እንዲያርሙ ይጠበቅባቸዋል፡፡
በፍርድ ቤቶች አካባቢ የሚታየው የተለመደው አሠራር ዳኛ የሰጠውን
ትዕዛዝ መቀየር አይችልም፣ መቀየር የሚችለው የይግባኝ ሰሚ ፍርድ ቤት ብቻ
ነው የሚል ቢሆንም ይህ በተለምዶ የዳበረው አሠራር የሥነሥርዓቱ ሕጉ
ያሰፈረውን መሠረታዊ መርህ የሚጻረር ነው፡፡ ሥነ ሥርዓት ነክ የሆነን ጉዳይ
የሚመለከት እስከሆነ ድረስ ባለጉዳዮች ወደ ይግባኝ ሰሚ ፍ/ቤት መሄድ
ሳያስፈልጋቸው ስህተቱን ለፈፀመው ፍርድ ቤት ማመልከት ይፈቀድላቸዋል፣
ዳኞችም እርግጥም ሰህተት መሠራቱን ካመኑበት ስህተቱን የማረም ሥልጣንም
አላቸው፡፡
ሰ/መ/ቁ. 17352 ቅጽ 1
Mr zee