معجزهای رخ میدهد؟
فردین علیخواه
🔹امیدوارم با خواندن این مطلب فکر نکنید که من نگاه ضدروانشناسی دارم. روانشناسی را علمی میدانم که اگر به هنگام و بجا از آن استفاده شود در مواقعی میتواند به بهبود برخی از امور روانی و رفتاری فرد کمک کند. ولی نمیتوان از هیچ علمی انتظار معجزه داشت. متأسفانه آنچه این روزها در قالب برخی از فیلم های تربیتی، دورههای آموزشی یا سخنرانیهایی که معمولا روی پوستر آنها «طرحی نو درافکن» نوشته شده است میبینیم گسترش توهم در جامعه است و به درستی میتوان آنرا روانشناسی زرد خطاب کرد. حاصل برخی از این کلاسها تزریق امید واهی ، و نه واقعبینی، به آدم هایی است که سرگشته به دنبال ریسمانی برای نجات خود هستند. برخی از روان شناسان در این آشفته بازار در نقش «نجاتدهنده» ظاهر میشوند و در سالن های باشکوه با نمایش زندگی شگفت انگیز پروانهها و با اشاره به سقف سالن به معنای پرواز و تعالی، ناکجاآباد را به شرکتکنندگانی نشان میدهند که تنها چند ساعتی از واقعیت خشن زندگی گریخته اند.
🔹استقبال عمومی از برخی علوم و فنون در جوامع تابع شرایط و زمینههای اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی آن جوامع است. ممکن است در برخی از جوامع علوم حقوقی و حقوق دانان، در برخی از جوامع علوم کامپیوتر و مهندسان کامپیوتر، در برخی جوامع علوم پزشکی و پزشکان، در برخی جوامع علوم روانشناسی و روان شناسان و در برخی جوامع هم رشتههای عمران و مهندسان عمران مورد اقبال عمومی باشند. گسترش و رونق هر کدام از اینها را می توان با شرایطی که جوامع دارند در ارتباط نهاد.
🔹در جامعهای که افراد نسبت به آینده مأیوس و ناامیدند، در جامعهای که به دلیل بیثباتی اقتصادی، کسی نمیتواند برای مسیر پیش روی زندگی خود برنامه ریزیِ هر چند مختصر داشته باشند، در جامعهای که اعضایش احساس شدید بیپناهی و رهاشدگی دارند، در جامعهای که افراد به دلیل مشاهده ثروت های بادآورده در دستان اقلیتی رانت خوار مدام تلاش می کنند تا به دنبال راههای میانبر و نه مستقیم برای بهبود وضع اقتصادی خود باشند، و در نهایت در جامعهای که به دلیل پیشبینیناپذیری همه چیز، اعضایش در پی معجزهاند برخی به فالگیرها و کفبینها متوسل می شوند و برخی نیز که کمی شیکترند به «روانشناسی زرد» پناه میبرند. گونهای از روانشناسی که از علم روانشناسی تنها چند کلمه قلمبه سلمبه و چند نام پرآوازه به امانت می گیرد تا ظاهری علمی به مباحث خود دهد.
🔹ای کاش در این شرایط، روانشناسان عزیزی که هنوز پیوند خود را با منابع علمی قطع نکردهاند و به دنبال ایفای نقش کشیش در جامعه نیستند حداقل تمرکز خود را بر شیوههای افزایش مکانیسمهای تحمل واقعیتهای خشن اجتماعی و اقتصادی در جامعه و نه ترویج «توهم و وارونهبینی » قرار دهند.
🔹در پایان باید بگویم که آنچه موجب نگارش این مطلب شد یکی از دهها و شاید صدها نظری است که معمولا برخی از شرکتکنندگان در سالنهای باشکوه درباره آثار این دوره ها مینویسند و نکته جالب آنکه مدرسان این دورهها نیز این نظرات را در تبلیغ معجزه خود منتشر میکنند. به راستی، با توجه به نوشتهٔ زیر، معجزهای در این کلاسها رخ میدهد؟
"با عرض سلام خدمت استاد بزرگوار
من حدود ۶ ماه تو دورههای استاد شرکت کردم . قبلا آدم بسیار ضعیفی بودم و نمیتونستم با مشکلاتم کنار بیام و بیشتر وقتمو با گریه سپری میکردم ..ولی از وقتی با این دورهها آشنا شدم کلا به آرامش رسیدم. به موقع میتونم ازحقم دفاع کنم. اعتماد به نفسم بسیار بالا رفته ..و هر چیزی که ازخدا بخوام خدا بهم میده ..خونه نیمه ساخت داشتم. تو خونم راه میرفتم و مجسم میکردم که خونم آماده شده با وسایل عالی وکامل ..الان دقیقا همونطوری شده که میخواستم با بهترین فرش و مبل و کابینت وتمام وسایلی که دوس داشتم ......
کارت بانکیم هیچوقت خالی نمیشه ..همیشه غیرمنتظره به حسابم پول میاد حتی مقدار کم ولی همیشه دستم پر...
بهترین لحظه هارو توزندگیم دارم. وسیله های خونمون وقتی خراب میشه با عشق دادن زود درست میشه و بسیار جذبهای زیادی که اگه بخوام بگم باید ساعت ها وقتتونو بگیرم..دوس داشتم وویس بذارم براتون تا این انرژی مثبتو بهتر بهتون انتقال بدم اما موقعیتم مناسب نبود...فقط اینو خواستم بگم که من خیییییلی خوشبختم وخوشحالم چون شاگرد استادی هستم که سراپا انرژی مثبته ...ازاستاد عزیزم وهمکارانشون ..کمال تشکرو دارم وامیدوارم که همیشه تو مراحل زندگی شون بدرخشن ..با احترام فراوان"
@alikhahfardin@eudemonia
1- اینکه چنین سمینارهای عمومی و همگانی که به تعبیری مبتنی بر روانشناسی زرد هستند تا چه اندازه تاثیرگذار هستند، با رجوع به پژوهش های تجربی و آماری قابل پاسخگویی است و مشاهدات میدانی یک یک ما برای قضاوت درباره آن محدود و ناکافی و نامنضبط است
2-در همین جا نیز "تاثیرگذاری" نیازمند ایضاح است؛ تاثیر کوتاه مدت/بلندمدت، تاثیر بر روی کدامیک از ابعاد درونی، عمق و دامنه تاثیر و مانند اینها
3- به لحاظ نظری، تمایز میان تاثیرگذاری و درستی/نادرستی شایسته توجه است. اینکه این قبیل سمینارها تاثیرگذار باشند یا نه یک چیز است و اینکه محتوای آنها مبتنی بر شواهد و قراین باشند چیز دیگر
4- ظاهرا تجربه فردی و جمعی بشر، و کوشش های روانشناسان و رواندرمانگران در صد سال اخیر در جهت تسکین رنج گویای آن است که رنج در درخت وجود آدمی لانه کرده است و موجودی با این ساختار جسمی و ذهنی و روانی رنجور از آن است که... . پس گویی رویکردهای روانشناختی همچون روانشناسی مثبت که مبتنی بر شواهد است و به انسان نگاه پاتولوژیک نیز ندارند دیدی واقع بینانه تری نسبت به تغییر ویژگی ها و انتظارات از چگونه بودن انسان دارند. اینجاست که توجه به مبانی فلسفی باورهای روانشناختی مان اهمیت بیشتری می یابند
ارادتمند؛ مهدی غفوریان
من پیشنهاد میدم به جای اینکه سر موضوع کارکرد انرژی یا عشق ورزیدن به خونه نیمهساز یا کارت عابر بانک بحث و جدل بشه ، ساز و کاری اندیشیده بشه و ادعای "فرد" بررسی بشه.
به قول دکتر سرگلزایی اینها موضوعاتی هستند که نه ترازویی نه خطکشی نه معیاری برای سنجششون هست و نه قابل اثبات و رد هستن.
تنها چیزی رو که میشه چک و بررسی کرد ادعای فرد هستش مبنی بر فکر کرن به
خونه نیمه ساز که تمام ساز بشه!! البته بدون دخالت مالی و انجام کارهای لازمه.
شاید عشق ورزیدن هم کار کرد کی میدونه!؟