پول داغ، پول خانمان‌سوز

| امیررضا عبدلی

بین بازار ارز و بازار پیاز وجه اشتراکی هست. در هر دوی این بازارها باید با ریال خرید کرد، و ریال یک پول سرطانی است که قدرتش روز به روز کمتر، و حالش ساعت به ساعت وخیم​‌تر می​شود. درمان این پول مریض را به طبیبان قلّابی بی‌وجدانی سپرده​‌اند که کاری غیر از لاپوشانی و انکار علائم بیماری بلد نیستند. عفونت پولی و مالی سرتاسر اقتصاد را فرا گرفته و غیر از رندان رانتخوار هیچ​کس در امان نیست.

«پول داغ» تمثیل نویسندگان اقتصادی برای توصیف تورّم شتابناک است. وقتی مقداری پول در حال تضعیف را دریافت می​‌کنید مایل نیستید آن را نگه دارید. به سرعت خرجش می​‌کنید و از شرّش خلاص می​‌شوید. انگار چیز داغی کف دستتان گذاشته​‌اند که اگر نگهش دارید، می​‌سوزید. انگار به جای حقوق و دستمزد، ضرر و زیان تحویلتان می​‌دهند.

آدم​‌های عادی در شرایط عادی برای خریدن یک گوشی یا فرش یا یخچال باید چند ماه صرفه​‌جویی و پس​‌انداز کنند. امّا پول داغ را نم‌ی​شود پس​‌انداز کرد. اوّلاً وقتی پول داغ می​‌شود، مخارج روزانه آن​قدر زیاد می‌شوند که برای خیلی​‌ها چیزی برای پس​‌انداز کردن باقی نمی​‌ماند. ثانیاً با پس​انداز کردن یا قرض دادن پول داغ، در واقع بخش زیادی از ارزش آن را از بین می​‌برید و از دست می​‌دهید. پول داغ سیم​‌کشی​های متعارف مدار اقتصاد را می‌سوزاند و عقل معاش آدم​ها را به بن‌بست می​‌رساند. پول داغ، «داغ» است. مردمانی که در یک اقتصاد تورّم​‌زده زندگی می​‌کنند، داغ​دیدگانی‌اند که چیزی تسلیت و تسلّایشان نمی​‌دهد.

این روزها بسیاری از مشتریان دلار، آن را برای مسافرت خارجی یا وارد کردن کالا نمی​‌خواهند. هدف این مشتریان از خریدن دلار حفظ ارزش دارایی​‌شان و عقب نیفتادن از جریان سیل​‌آسای تورّم است. سودجویی و زیان​‌گریزی حق مسلّم فرد فرد انسان​هاست. سودجویی شهروندان عادی حتّی سزاوار یک سرزنش زبانی ساده هم نیست، چه رسد به برخورد قضایی و امنیتی. آن​ها که مستوجب لعن و نفرین و مستحق اشدّ مجازات​‌اند، خیانتکارانی هستند که بی‌شرمانه بر منصب امین​‌الضّرب نشسته‌اند.

این روزها یک کلمه حقیقت برای تعطیلی یک روزنامه و بیکار شدن ده​ها روزنامه‌نگار کفایت می​‌کند. امّا زندگی تلخی که می​‌کنیم حاصل چهل و پنج سال سکوت و ملاحظه و مماشات است. پس لطفاً بدانید و به نادانان یادآور شوید که پول خودبه‌خود داغ نمی‌شود. حجم پول را دشمنان خارجی افزایش نمی​‌دهند. تورّم محصول توطئۀ امپریالیست​‌ها و منفعت​‌طلبی معامله​‌گران نیست. مسئله اصلی خواباندن هیجان بازار و پایین آوردن مقطعی نرخ دلار نیست، بلکه احیای حیثیت و کیفیت ریال است. مسئله اصلی خنک کردن پولی است که دیگر از داغی عبور کرده و سرخ شده است.

اگر زبانی برای حرف زدن با مسئولین امروز یا فردای امر یافت می​‌شد به آن​ها می​‌گفتم امکان ندارد هر مقدار پول که دلتان می​‌خواهد و صلاح می​‌دانید منتشر کنید، و بلایی بر سر ارزش آن نیاید. علاوه بر آن، امکان ندارد ارزش از دست رفتۀ پول را با دستور و حکم قضایی به آن برگردانید.

خنک کردن این پول سرخ و تابیده به رادیاتور اعتماد نیاز دارد. آیا دیگر در ایران سیاستمداری پیدا خواهد شد که قول بدهد «من بساط ظالمانۀ مالیات تورّمی و سوءاستفاده از ریال را جمع می‌کنم»، و مردم حرفش را باور کنند؟

✅ @karkhone

1 comment

باید اجازه داد آخوندها همچنان سرکار بمونند شاید بادعا و دلسه و یه فرصت کوتاه پنجاه ساله مشکل رو حل کنند