نوشتن با میخ!/ در نکوهش اصغر فرهادی و، در بزرگ و گرامیداشت اصغر فرهادی!
میراصغر موسوی:
اصغر فرهادی سینماگر نیست و، با سینماگرهای بزرگ ایران - حاتمی، تقوایی، امیرنادری و...- کاملا متفاوت است. اما اگر فرهادی سینماگر نیست، فیلم سازی مهم و، توانا است. به هیچ وجه نمی شود او را نادیده گرفت. او فردی اهل نظر، با فرهنگ و با سواد است و، هنوز خوشبختانه فعال است و کار می کند و، فیلم می سازد. در کشوری که تعداد بزرگان سینمایی اش چنین معدود و، کمتر از تعداد انگشت های یک دست بود، یکی - حاتمی - در ناباوری و بهت سنگین و حیرت ما جوانمرگ شد و، تمام! و آن دیگری - امیرنادری - در انقلاب ۵۷ ترکش خورد و، معلول و ناتوان شد. البته، هر چند آن دو جوانمرگ شدند اما مایه خوش وقتی و افتخار و سرافرازی است که، ناصر تقوایی ناامید و معلول و زمینگیر و، جوانمرگ نشد. او پنجه در پنجه تقدیر افکند و، تن به جوانمرگی نداد و زنده و پایدار و راست قامت ایستاده است هنوز. تقوایی در حین درگیری و گلاویزی دایمی و بی امان با تقدیر که، گویا همه ویرانی هایش را بر سر او آوار کرده، روح و روان و هنر و تخیل خود را می پروراند و بارور می سازد تا، برای هنرمند و سینماگر ایرانی، یک راهنمای عملِ محک و تراش خورده و، ثبت و ضبط شده به ارث بگذارد. تقوایی مسئولیت دشوار پدری را تاکنون شجاعانه و صبورانه و بی مزد و منت و اظهار طلب کاری، بر دوش کشیده و، تا اینجا آمده است. و، خوب و خوش و دست پر و سرافراز نیز آمده است. از ناصر تقوایی برای همه هنرمندان و سینماگران و داستان نویس های جوان امروز و آینده، چنان ارث زیاد و پر برکتی برجا مانده که، همه فرزندانش به حد وفور از آن بهره مند هستند و می شوند و، باز ذخیره خواهیم داشت. و البته، این همه آن چه تقوایی به ما می دهد نیست. او سرمشق خوبی برای روشنفکران جامعه ای که فرهنگش زیر سیطره استبداد معیوب می شود، نیز هست.
👈 متن کامل در کلمه
http://www.kaleme.com/1400/04/28/klm-287929/
جان آگه با #فرهیختگان
میراصغر موسوی:
اصغر فرهادی سینماگر نیست و، با سینماگرهای بزرگ ایران - حاتمی، تقوایی، امیرنادری و...- کاملا متفاوت است. اما اگر فرهادی سینماگر نیست، فیلم سازی مهم و، توانا است. به هیچ وجه نمی شود او را نادیده گرفت. او فردی اهل نظر، با فرهنگ و با سواد است و، هنوز خوشبختانه فعال است و کار می کند و، فیلم می سازد. در کشوری که تعداد بزرگان سینمایی اش چنین معدود و، کمتر از تعداد انگشت های یک دست بود، یکی - حاتمی - در ناباوری و بهت سنگین و حیرت ما جوانمرگ شد و، تمام! و آن دیگری - امیرنادری - در انقلاب ۵۷ ترکش خورد و، معلول و ناتوان شد. البته، هر چند آن دو جوانمرگ شدند اما مایه خوش وقتی و افتخار و سرافرازی است که، ناصر تقوایی ناامید و معلول و زمینگیر و، جوانمرگ نشد. او پنجه در پنجه تقدیر افکند و، تن به جوانمرگی نداد و زنده و پایدار و راست قامت ایستاده است هنوز. تقوایی در حین درگیری و گلاویزی دایمی و بی امان با تقدیر که، گویا همه ویرانی هایش را بر سر او آوار کرده، روح و روان و هنر و تخیل خود را می پروراند و بارور می سازد تا، برای هنرمند و سینماگر ایرانی، یک راهنمای عملِ محک و تراش خورده و، ثبت و ضبط شده به ارث بگذارد. تقوایی مسئولیت دشوار پدری را تاکنون شجاعانه و صبورانه و بی مزد و منت و اظهار طلب کاری، بر دوش کشیده و، تا اینجا آمده است. و، خوب و خوش و دست پر و سرافراز نیز آمده است. از ناصر تقوایی برای همه هنرمندان و سینماگران و داستان نویس های جوان امروز و آینده، چنان ارث زیاد و پر برکتی برجا مانده که، همه فرزندانش به حد وفور از آن بهره مند هستند و می شوند و، باز ذخیره خواهیم داشت. و البته، این همه آن چه تقوایی به ما می دهد نیست. او سرمشق خوبی برای روشنفکران جامعه ای که فرهنگش زیر سیطره استبداد معیوب می شود، نیز هست.
👈 متن کامل در کلمه
http://www.kaleme.com/1400/04/28/klm-287929/
جان آگه با #فرهیختگان
1 comment
Log in to comment
نکته اینجاست که جامعه/تاریخِ بیمار، آدم‌هایش را بیمار می‌کند چنان‌که همه ما را کرده است. دریک جامعه استبدادزده‌ای که خشونت و وحشت برآن حکومت می‌کند، انسان‌های آزاده‌ای چون رسول‌اوف‌ها یا نوری‌زاده‌ها نوادرند، الباقی آدم‌ها صیانتِ از خود می‌کنند. این لزوما به معنای "بیشرف"بودن الباقی نیست ولی به معنای قهرمان نبودن‌شان هست.
انسان سالم و آزاده تنها دریک جامعه آزادی که باورجمعی (اکثری) به "کرامت‌فرد انسانی" برآن حاکم است پیدا شدنی است؛ در جوامع استبدادی آدم‌ها به درجات آفت‌زدگانِ فرومایگی می‌شوند. نمی‌شود به همچو آدمی سرکوفت زد که تو چرا فرومایه شدی؟! زیرا صیانت نفس مقدم‌ترین غریزه انسان است، این غریزه است که انسان‌ها را در جوامع استبدادی به فرومایگی می‌کشاند. این قاعده ایرانِ ولایت‌فقیه و آلمانِ نازی و روسیه شوروی ندارد.
درست از همین‌روست که باید هرگونه حکومت اقتدارگرایِ غیردمکراتیک را، فارغ از ایدئولوژی‌اش، برای سلامتِ‌روانی و سلامتِ‌اخلاقی انسان "آسیب‌زا" دانست. این حکومت‌ها ما آدم‌ها را تباه می‌کنند.
شکل حکومت‌ها هم از آسمان نازل نمی‌شود، بلکه فراورده‌ای از "فرهنگِ" اجتماع است. اگر ما ایرانیان از استبدادی که پیوسته بیمارمان می‌کند خلاصی نداریم تا از سلطنت مطلقه به ولایت‌فقیه مطلقه می‌افتیم، این به جهت سرشت "استبدادی‌وسرکوبگری" است که ساختاریِ فرهنگ‌ملی ما دارد. ممکن است بسیاری این اَنگ را بر "فرهنگ‌ملی" برنتاند. اما من دعوت می‌کنم که معترضان در این مورد بیندیشند.
من برآنم که این "فرهنگ" باید در وجوه متکثرش نقد شود. هدفِ نهاییِ چنین نقدی آزادسازی انسانِ ایرانیِ آینده از فشارهایی است که او را رو به سوی فرومایه‌شدن می‌راند.