در بخشی از فایل صوتی بالا از صحبتهای استاد آخوند زاده می شنویم که :

«اعداد در سامانه علم سنجی هیچ وقت چیز مهمی نیست، تفسیر مهم است، این یعنی چی؟ یعنی مثلا نگاه کنید دو سال است در انتخاب محقق جوان جشنواره رازی، ما نفر اول و دوم و سوم و چهارم را که با اختلاف نسبت به نفر پنجم بیشتر بودند را انتخاب نکردیم و نفر پنجم را انتخاب کردیم چرا؟ مثلا نفر اول را نگاه کردیم ۶۲ درصد خود استنادی دارد، نفر دوم را دیدیم پنجاه و فلان دارد بعد دیدیم نفر پنج معقول است مثلا یک محقق جوان است که ۹ درصد خود استنادی دارد. ما چهار نفر اول را گذاشتیم کنار. گرچه از نظر اچ ایندکس بالا بوده اند از نظر استنادات بالا بوده اند، بخش زیادی خود استنادی کاذب داشتند.»

من این را که شنیدم یاد انتخاب مقالات دکتر #فرشاد_فرزادفر و دکتر #غلامرضا_روشندل به عنوان مقالات برتر در جشنواره رازی افتادم. برای من سناریوی نسبتا مشابهی را یادآور می شود (عدم پایبندی به آیین نامه و برخورد سلیقه ای )
این مقالات برگزیده در حالی که فوق العاده مهم بودند، اما برخورد سلیقه ای با آنها شده بود و درحالی که طبق آیین نامه تعداد ارجاعاتشان کمتر از حد نصاب بود، به عنوان مقاله برتر انتخاب شدند. نویسندگان این مقاله اما می توانستند با کمی صبر مقاله ی خود را برای شرکت در سال بعد نگه دارند.

در مورد انتخاب #محقق_جوان در جشنواره رازی هم ظاهرا اتفاق مشابهی افتاده است. هیچ کجای آیین نامه در مورد دخالت دادن میزان خوداستنادی در انتخاب محقق جوان مطلبی ذکر نشده است. نحوه دخالت دادن موضوع خوداستنادی و میزان آن شفاف نیست و ظاهرا به صورت سلیقه ای عمل شده است. از طرفی شواهد علمی نشان می دهد محققین جوان نسبتا خود استنادی بیشتری در ابتدای دوره کاری پژوهشی خود دارند.

مسلما باید با خوداستنادی از نوع غلط برخورد خاص و مناسب داشت. خوداستنادی بی دلیل نشان از عمل غیر اخلاقی دارد. چیزی که مهم است شفاف بودن روش برخورد و مکانیسم و معیارهای لازم برای برخورد است. چیزی که در آیین نامه لحاظ نشده است. مشخصا در نظر گرفتن میزان خودارجاعی و یا تاثیرگذاری مقالات ویژه حائز اهمیت است. به نظرم به جای زمان انتخاب افراد، باید در آیین نامه این موارد را اضافه کرد و انتخاب ها باید شفاف و بر اساس معیار مشخص باشند. به این ترتیب از انتخابهای سلیقه ای پرهیز می شود و مشکل پایبند نبودن به آیین نامه هم حل می شود. من امیدوارم حداقل این موارد در آیین نامه های سال بعد تصحیح شود.

5 comments