داستان "سهام چرخه اي"

چرا خودرو سازي ايران به بخش خصوصي نرسيد؟

صنعت خودروسازی بعد از صنعت نفت، بزرگترین صنعت کشور محسوب می‌شود، شرایط نامتعادل صنعت خودرو، دولت را به سمتی می‌برد که با طرح «ساماندهی صنعت خودرو» که مشکل خودروسازی‌ها را دولتی بودن آن می‌داند، همراه می‌شود و در تلاش است تا صنایع خودروسازی به بخش خصوصی واگذار شود.

نارسایی‌ ناشی از خصوصی‌سازی در شرکت‌های خودروساز باعث بوجود آمدن یک سیستم پیچیده شده است.

با بررسی سهامداران دو شرکت بزرگ خودروساز، متوجه می‌شویم که آنها با استفاده از مدل «سهام چرخه‌ای» ساختار تودرتویی برای خود ایجاد کرده‌اند که می‌توانند نقش بسزایی در تصمیمات دولت ایفا کنند.

ساختار آن‌ها حکایت از شرکت‌هایی دارد که نه به بخش خصوصی واقعی تعلق دارند و نه سرمایه‌ای برای تشکیل داشته‌اند، بلکه تنها با تاسیس این شرکت‌های جدید، فروش سهام به آنها صورت گرفته در واقع آن‌ها خود سهام خود را خریده‌اند.

به طور مثال در شرکت سایپا همین سیستم حاکم است. شرکت‌های سرمایه‌گذاری گروه صنعتی رنا، پیشگامان بازرگانی ستاره تابان، شرکت سرمایه‌گذاری سایپا، تجارت الكترونيك خودرو تابان، سرمایه‌گذاری و توسعه نیوان ابتکار و شرکت توسعه سرمایه رادین در مجموع ۹۵/۴۲ درصد از سهام شرکت سایپا را در اختیار دارند.

در حالی‌که مالکیت بخش عمده و حاکمیت مدیریتی این شرکت‌ها در اختیار شرکت سایپا و زیرمجموعه‌هایش است و از این طریق سهامداری چرخه‌ای به شکلی بسیار گسترده در این شرکت انجام شده است.

این ساختار پیچیده یک حلقه بسته مدیریتی را فراهم می‌کند که منجر به کوچک‌شدن شرکت شده و باعث می‌شود در این چرخه پول بلوکه شده و عملاً هیچ‌گونه خصوصی‌سازی‌ای صورت نگیرد.


✅ @karkhone

1 comment

نه تنها خودروسازی بلکه اکثر صنایع مادر کشور به همین سبک خصوصی سازی شدن